Aardrijkskunde hoofdstuk 2
In ons zonnestelsel draaien 9 planeten, waaronder de aarde en de zon. De
aardbaan wordt in bijna een jaar voltooid. De aarde heeft ieder jaar,
bovenop 365 dagen, zes uur extra nodig om het rondje om de zon af te
maken.
De aarde draait in 24 uur tegen de klok rond in haar as. Dit veroorzaakt dag
en nacht. Dag is het wanneer het deel van de aarde naar de zon is toe
gekeerd. Door de draaiing van de aarde komt de zon in het oosten op en
gaat onder in het westen.
Door de aantrekkingskracht van de maan, de zon en een kracht door de
draaiing van de aarde ontstaat eb en vloed. Als gevolg hiervan krijg je twee
bulten. Vloed is bij hoogwaterstand en eb bij laagwaterstand.
Endogene krachten; krachten die van binnenuit op de aardkorst inwerken
noemen we endogene krachten. In het midden van de aarde bevind zich de
kern en daarom heen komt een mantel. Er zijn 6 grote aardkorstplaten die op
verschillende manier bewegen bij breuklijnen: uit elkaar, naar elkaar of van
elkaar af.
Van elkaar af: hierdoor ontstaan aanbodem vulkanen, in de vorm van
een langgerekte rug. Ook wel: de oceanische rug. Een plaat kan wel 8
centimeter per jaar opschuiven.
Naar elkaar: bij het naar elkaar toe bewegen verdwijnt de aardkorst
juist, hierdoor ontstaat gebergtevorming.
Langs elkaar: hier komen veel aardbeving en vulkanische
verschijnselen voor.
Beweging van aardplaten gaat niet gelijk, maar schokkende. Z’n schok
ervaren wij als een aardbeving. Waar aardbevingen in de zee plaatsvinden,
spreek je van een zogenaamde zeebeving. In de zee kan een grote golf
ontstaan, dit noemen we tsunami.
Vulkanische verschijnselen: dit treed op wanneer er op de breuklijn
grondwater in aanraking komt met hete ondergrond. Het water wordt
verwarmd en er ontstaan verschijnselen als kokende modder, stoom en
zwaveldamp.
Horsten en slenken: door endogene krachten is de aardkorst voortdurend in
beweging. Hierdoor kunnen bij aardplaten zelf ook breuklijnen ontstaan. Bij
rek kan de aardkorst langzaam wegzakken, het gebied tussen 2 breuklijnen
noemen we een slek. De delen die blijven staan noemen we een horst.
Exogene krachten: de aardkorst wordt niet alleen door krachten van
binnenuit beïnvloed, ook door krachten van buitenaf. Zo wordt gevormd hoe
een landschap eruit ziet. Er zijn 2 belangrijke krachten: verwering en erosie.
In ons zonnestelsel draaien 9 planeten, waaronder de aarde en de zon. De
aardbaan wordt in bijna een jaar voltooid. De aarde heeft ieder jaar,
bovenop 365 dagen, zes uur extra nodig om het rondje om de zon af te
maken.
De aarde draait in 24 uur tegen de klok rond in haar as. Dit veroorzaakt dag
en nacht. Dag is het wanneer het deel van de aarde naar de zon is toe
gekeerd. Door de draaiing van de aarde komt de zon in het oosten op en
gaat onder in het westen.
Door de aantrekkingskracht van de maan, de zon en een kracht door de
draaiing van de aarde ontstaat eb en vloed. Als gevolg hiervan krijg je twee
bulten. Vloed is bij hoogwaterstand en eb bij laagwaterstand.
Endogene krachten; krachten die van binnenuit op de aardkorst inwerken
noemen we endogene krachten. In het midden van de aarde bevind zich de
kern en daarom heen komt een mantel. Er zijn 6 grote aardkorstplaten die op
verschillende manier bewegen bij breuklijnen: uit elkaar, naar elkaar of van
elkaar af.
Van elkaar af: hierdoor ontstaan aanbodem vulkanen, in de vorm van
een langgerekte rug. Ook wel: de oceanische rug. Een plaat kan wel 8
centimeter per jaar opschuiven.
Naar elkaar: bij het naar elkaar toe bewegen verdwijnt de aardkorst
juist, hierdoor ontstaat gebergtevorming.
Langs elkaar: hier komen veel aardbeving en vulkanische
verschijnselen voor.
Beweging van aardplaten gaat niet gelijk, maar schokkende. Z’n schok
ervaren wij als een aardbeving. Waar aardbevingen in de zee plaatsvinden,
spreek je van een zogenaamde zeebeving. In de zee kan een grote golf
ontstaan, dit noemen we tsunami.
Vulkanische verschijnselen: dit treed op wanneer er op de breuklijn
grondwater in aanraking komt met hete ondergrond. Het water wordt
verwarmd en er ontstaan verschijnselen als kokende modder, stoom en
zwaveldamp.
Horsten en slenken: door endogene krachten is de aardkorst voortdurend in
beweging. Hierdoor kunnen bij aardplaten zelf ook breuklijnen ontstaan. Bij
rek kan de aardkorst langzaam wegzakken, het gebied tussen 2 breuklijnen
noemen we een slek. De delen die blijven staan noemen we een horst.
Exogene krachten: de aardkorst wordt niet alleen door krachten van
binnenuit beïnvloed, ook door krachten van buitenaf. Zo wordt gevormd hoe
een landschap eruit ziet. Er zijn 2 belangrijke krachten: verwering en erosie.
