Samenvatting werkcolleges bestuurs(proces)recht II

Samenvatting werkcolleges

Handhaving: bestuurssancties I
Toezicht:
- Wat is toezicht?
o Controleren of het bestuursrecht is nageleefd. Moet dus onderscheiden worden van
handhaven.
o Is er sprake van een overtreding, voordat je tot handhaving kunt overgaan?
o Vooral feiten vaststellen en een oordeel vormen (dus stukje bewijs verzamelen).
- Waar staat toezicht geregeld?  Titel 5.2 Awb.
- Wie kan er toezichthouden?  Art. 5:11 Awb
- Wat zijn de (algemene) bevoegdheden?
o Titel 5.2 Awb: vooral art. 5:15 t/m 5.19 Awb
o In bijzondere wet aanvullingen of juist beperkingen – art. 5:14 Awb

Bevoegdheidsvraag:
1. Ben je een toezichthouder?  Art. 5:11 Awb
o In de bijzondere wet staat of iemand een toezichthouder is ja of nee.
2. Is de toezichthouder bevoegd?  Kijken naar de wet waarin je gaat toezichthouden.
Welke vorm van toezicht wordt toegepast?  Art. 5:15 t/m 5:19 Awb: de bevoegdheden van
de toezichthouder. Welke bevoegdheid wordt door de toezichthouder toegepast?
3. Art. 5:13 Awb  is het gebruik van de bevoegdheid proportioneel?
a. Naar object  alleen gebruikmaken van toezichtbevoegdheden binnen het kader
van de regelgeving waarop toezicht wordt gehouden.
b. Naar persoon  alleen gebruikmaken van toezichtbevoegdheden jegens die
personen die betrokken zijn bij de activiteiten waarop je toezicht moet houden.
Als op een van deze stappen het antwoord nee dan is de toezichthouder onbevoegd.

Moet je meewerken bij toezicht?
- Hoofdregel  art. 5:20 Awb: je bent verplicht om mee te werken. Dat geldt voor alle vormen
van toezicht in de toezichtfase.
o Uitzondering in lid 2  verschoningsgerechtigden
o Wat als je niet meewerkt?  Strafbaar o.g.v. art. 184 Sr.
- Uitzondering  als je inlichtingen vraagt (art. 5:16 Awb) kan er sprake zijn van een
uitzondering o.g.v. art. 5:10a Awb (het afleggen van verklaringen). Dit is het geval indien:
o Er sprake is van een verhoorsituatie
o Er een bestraffende sanctie kan worden opgelegd  bij herstelsanctie altijd
antwoord geven!
o Die de betrokkene kan worden opgelegd
o Voor zover de vragen betrekking hebben op de overtreding waarvoor die
bestraffende sanctie kan worden opgelegd  is het iets anders, dan geldt de gewone
medewerkingsplicht

Criminal charge:
- Art. 5:10a Awb kan ook een andere rol spelen als het gaat om een criminal charge.
- Wanneer is er sprake van een criminal charge (art. 6 lid 1 en 2 EVRM)?  EHRM Öztürk:
1. Criminal
 Classificatie naar nationaal recht
 Aard van de overtreding  normadressaatscriterium: tot wie de wettelijke
norm gericht is, of de norm zich richt tot een groep met een speciale status
of tot het publiek in het algemeen:

,  Tot eenieder?  Sterke aanwijzing dat de norm een bestraffend
karakter heeft.
 Tot een beperkte groep?  Contra-aanwijzing dat de norm een
bestraffend karakter heeft.
 Aard en de ernst van de sanctie  waar is het opgericht: bestraffen van de
overtreder of het herstel van de situatie? Hoe hoger de sanctie des te sneller
er sprake is van een criminal charge:
 Punitive  bestraffend/leedtoevoegend?
 Deterrent  afschrikwekkend? Niet alleen de hoogte van belang
2. Charge  daad van vervolging: een mededeling van verdenking van een dergelijke
overtreding?
 In principe is een bestuurlijke boete criminal en of er sprake is van een
charge, moet blijken uit de casus.
- Werking art. 5:10a Awb:
o Als je in een toezichtfase komt en je hebt een verklaring afgelegd, want dat moest op
grond van de medewerkingsplicht en er komt daarna een bestraffende sanctie dan is
de werking van art. 5:10a Awb dat de verklaringen die je in de toezichtfase hebt
afgelegd, niet gebruikt worden als bewijs, want je hebt het onder druk afgelegd.
o Wat wel kan worden gebruikt zijn de inlichtingen: dus de toepassing van art. 5:16
Awb en al het bewijsmateriaal dat niet de verklaring inhoudt.

Het nemo tenetur-beginsel (art. 6 lid 2 EVRM):
- Het neme tenetur-beginsel  onschuldpresumptie: je hoeft niet mee te werken aan je eigen
vervolging.
- In welke fase toepasselijk?
o Als er sprake is van een criminal charge.
o Geldt dat ook voor de toezichthoudende fase?  Nee, nog geen sprake van een
criminal charge. Dus geldt gewoon de nationale bepaling, namelijk art. 5:20 Awb en
in de toezichthoudende fase moet je altijd meewerken.
- Geldt dat voor al het bewijsmateriaal?
o Wilsonafhankelijk  dan is het niet van toepassing en moet je altijd meewerken.
o Wilsafhankelijk  dan is het wel van toepassing, dit zijn vooral verklaringen:
 Hiervoor geldt dan art. 5:10a Awb: biedt dus meer bescherming dan art. 6 lid
2 EVRM, omdat het hier niet nodig is dat sprake is van een criminal charge.
 Zodra je de cautie krijgt in het kader van art. 5:10a Awb hoef je geen
antwoord meer te geven en dus meer waarborgen dan art. 6 EVRM.

Last onder bestuursdwang (Titel 5.3 Awb):
- Art. 5:21 Awb: een herstelsanctie, inhoudende:
o Een last tot geheel of gedeeltelijk herstel van de overtreding, en
o De bevoegdheid van het bestuursorgaan om de last door feitelijk handelen ten
uitvoer te leggen, indien de last niet of niet tijdig wordt uitgevoerd.
- Herstelsanctie  dus gericht op herstel van de oude situatie.
- Bevoegdheid last onder bestuursdwang:
1. Is er sprake van een overtreding? (Art. 5:2 lid 1 sub b Awb)
2. Waar vind je de algemene bepalingen over bestuursdwang?  Art. 5:4 Awb:
Bevoegdheid opleggen bestuursdwang  decentraal niveau:
 Provincie  art. 122 Provinciewet
 Gemeente  art. 125 Gemeentewet
 Waterschap  art. 61 Waterschapswet
- Eisen last onder bestuursdwang: