Volledige tentamenstof BEP (bewegen en presteren)

Aantekeningen bewegen en presteren

College 1

Voeding
Bron van energie: de capaciteit om arbeid te verrichten.
Voedingsstoffen: koolhydraten, vetten, eiwitten, vitaminen, mineralen, water.
Heel belangrijk plaatje!!!:




Vet kan je maken van teveel van suikers, en vetten.
Je hebt geen voorraad eiwitten. Wel van vetten en glucose.
Eiwitten kunnen wel verbrand worden, maar komt nauwelijks voor.

Koolhydraten:
 Koolstof (C), waterstof (H), zuurstof (O)
 Enkelvoudige en meervoudige koolhydraten
 In voeding
o Enkelvoudige koolhydraten
o Meervoudige koolhydraten
 In lichaam:
o Glucose: enkelvoudige koolhydraat in het bloed.
o Glycogeen: meervoudige koolhydraat in spier of lever.
 C6H12O6 -> 4,1 kCal energie

Vetten:
 Energierijke tri-glycerides moeten afgebroken worden voordat er energie vrijgemaakt
kan worden.
 FFA: vrije vetzuren, ook keten van C-H-O.
 Belangrijk:
o Vet is moeilijker af te breken dan koolhydraten en bij de afbraak wordt meer
zuurstof gebruikt.

, o Dus bij zuurstofgebrek -> zware inspanning: meer KH-verbranding van
ververbranding.
 Hoofdzakelijk bouwstoffen
 Bestaan uit aminozuren -> 21 verschillende aminozuren. Basis voor honderden
verschillen eiwitten.
 Indien nodig kunnen aminozuren als brandstof gebruikt worden -> dan eerst
omzetting. Omzetting eiwit naar glucose voor brandstof = gluconeogenese.
 Aanvulling van vetvoorraad uit FFA of glucose. Lipogenese.

Energie
 Koolhydraten, vetten en eiwitten bevatten energie.
 Gemeten in kilo-joules (kJ) of kilo-calorieën (kcal)
o 1 kcal is gelijk aan 4,2 kJ
 Voorraden in het lichaam
o Koolhydraten 500-800 gram

Kcal vrouw: 2000
Kcal man: 2500

3 manieren om energie te wekken:
 Creatine fosfaat systeem
 Melkzuursysteem
 Aerobe systeem (zuurstof). Koolhydraten of vetten verbranden

, College 2
Aerobe energie is onze primaire energiebron.
Waar nodig springen anaerobe systemen:
 Als het aerobe systeem nog onvoldoende op gang is gekomen.
 Als het anaerobe systeem onvoldoende energie kan leveren.

Fosfaat-systeem:
 ATP-CP systeem (officiële naamgeving)
 Snelste energiesysteem voor ATP resynthese
 Werkt zonder zuurstof: anaeroob
 Brandstof: creatinefosfaat
 CrP -> Cr + P + energie. Met de vrijgekomen energie wordt ATP opgebouwd.
In het ATP-CP-systeem kan adenosinetrifosfaat (ATP) worden gecreëerd door het binden van
een anorganisch fosfaat (P). Aan een adenosinedifosfaat (ADP) met behulp van de energie
verkregen creatinefosfaat (CP).

Fosfaat-systeem:
 Slechts 1 reactie noodzakelijk
 Enzym: creatine-kinase
 ATP-opbrengst: 1 mol ATP bij afbraak van 1 mol CrP.
 Inzet bij prestaties van: zeer hoog vermogen (sprints), hele kleine capaciteit (korte
duur)
 Herstel van CrP vindt ook snel plaats: in rust, Cr+P+energie -> CrP. Halfwaarde herstel
20-30 seconden.

Melkzuur-systeem:
 Anaerobe glycolyse/ glycolytisch systeem (officiële naamgeving).
 Brandstof: glucose/ glycogeen (afkomstig van koolhydraten).

 Glycolyse: de afbraak van glucose (uit het bloed) of glycogeen (uit de spier)

o Proces levert energie voor de opbouw van ATP.
 2 ATP netto-opbrengst uit de afbraak van glucose.
 3 ATP netto-opbrengst uit de afbraak van glycogeen.
 Anaerobe afbraak van koolhydraten (glycogeen/glucose)
o Onvolledig afbraakproces.
o Geen zuurstof voor nodig.