Samenvatting Massamedia
Lerarenopleiding maatschappijleer
De samenvatting is een mix van
onderdelen uit het boek en de
hoofdzaken uit de presentaties van
tijdens de colleges.
Communicatie en massamedia (Essener H1)
1.1 Communicatie
Bewust of onbewust vindt er altijd communicatie plaats en daardoor beïnvloeden mensen elkaar.
Communicatie vindt plaats tussen een zender die de boodschap ‘verstuurt’ en een ontvanger die de
boodschap ‘ontvangt’.
Communicatie definiëren we als een proces waarbij een zender bedoeld of onbedoeld een bepaalde
boodschap (informatie) overbrengt aan een ontvanger en waarbij mensen de relaties die zij met
elkaar hebben vorm en inhoud geven.
Ieder communicatieproces kent vijf basiselementen:
1. De zender (wie?): de zender kan een persoon zijn of bestaan uit een groep personen, een
organisatie of een bedrijf.
2. De boodschap (wat?): de boodschap van de zender bestaat uit een hoeveelheid informatie
zoals feiten, plannen, gedachten, gevoelens of gedragingen.
3. Het kanaal of medium (hoe?): een boodschap wordt altijd overgebracht via een middel of
medium. Boodschappen worden altijd door de zender in een bepaalde vorm of code verpakt.
Je noemt dit encoderen, het omzetten van gedachten naar tekens of andere waarneembare
uitingen.
4. De ontvanger (tegen wie?): ontvangers selecteren, verwerken, verdraaien en interpreteren
boodschappen, en ze koppelen ze aan andere indrukken of persoonlijke ervaringen.
Decoderen is het uitpakken van de boodschap door de ontvanger, het terugvertalen van de
boodschap naar de veronderstelde betekenis.
5. De mogelijke gevolgen (welk effect?): de ontvangen informatie beïnvloedt het gedrag, de
ideeën en opvattingen van de ontvanger. Dit noemen we het communicatie-effect.
Feedback is de reactie van de ontvanger op de een boodschap van de zender: de rollen van
zender en ontvanger zijn nu omgedraaid.
In het communicatieproces is de manier waarop de zender de boodschap ‘inpakt’ en de ontvanger de
boodschap ‘uitpakt’, sterk afhankelijk van hun beider referentiekader. Je referentiekader is het
geheel van je persoonlijke waarden, normen, standpunten, kennis en ervaringen. Wanneer
referentiekaders tussen zender en ontvanger te veel verschillen kan er tijdens de communicatie ruis
ontstaan. Ruis betekent verstoring of misvorming van het communicatieproces.
Als de ontvanger een boodschap anders interpreteert dan de zender bedoeld heeft, spreken we van
een communicatiestoornis.
1
Lerarenopleiding maatschappijleer
De samenvatting is een mix van
onderdelen uit het boek en de
hoofdzaken uit de presentaties van
tijdens de colleges.
Communicatie en massamedia (Essener H1)
1.1 Communicatie
Bewust of onbewust vindt er altijd communicatie plaats en daardoor beïnvloeden mensen elkaar.
Communicatie vindt plaats tussen een zender die de boodschap ‘verstuurt’ en een ontvanger die de
boodschap ‘ontvangt’.
Communicatie definiëren we als een proces waarbij een zender bedoeld of onbedoeld een bepaalde
boodschap (informatie) overbrengt aan een ontvanger en waarbij mensen de relaties die zij met
elkaar hebben vorm en inhoud geven.
Ieder communicatieproces kent vijf basiselementen:
1. De zender (wie?): de zender kan een persoon zijn of bestaan uit een groep personen, een
organisatie of een bedrijf.
2. De boodschap (wat?): de boodschap van de zender bestaat uit een hoeveelheid informatie
zoals feiten, plannen, gedachten, gevoelens of gedragingen.
3. Het kanaal of medium (hoe?): een boodschap wordt altijd overgebracht via een middel of
medium. Boodschappen worden altijd door de zender in een bepaalde vorm of code verpakt.
Je noemt dit encoderen, het omzetten van gedachten naar tekens of andere waarneembare
uitingen.
4. De ontvanger (tegen wie?): ontvangers selecteren, verwerken, verdraaien en interpreteren
boodschappen, en ze koppelen ze aan andere indrukken of persoonlijke ervaringen.
Decoderen is het uitpakken van de boodschap door de ontvanger, het terugvertalen van de
boodschap naar de veronderstelde betekenis.
5. De mogelijke gevolgen (welk effect?): de ontvangen informatie beïnvloedt het gedrag, de
ideeën en opvattingen van de ontvanger. Dit noemen we het communicatie-effect.
Feedback is de reactie van de ontvanger op de een boodschap van de zender: de rollen van
zender en ontvanger zijn nu omgedraaid.
In het communicatieproces is de manier waarop de zender de boodschap ‘inpakt’ en de ontvanger de
boodschap ‘uitpakt’, sterk afhankelijk van hun beider referentiekader. Je referentiekader is het
geheel van je persoonlijke waarden, normen, standpunten, kennis en ervaringen. Wanneer
referentiekaders tussen zender en ontvanger te veel verschillen kan er tijdens de communicatie ruis
ontstaan. Ruis betekent verstoring of misvorming van het communicatieproces.
Als de ontvanger een boodschap anders interpreteert dan de zender bedoeld heeft, spreken we van
een communicatiestoornis.
1
