Samenvatting Onderzoekvaardigheden 2
Methoden en Technieken
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Wat zijn mijn onderzoeksprobleem, doelstellingen en onderzoeksvraag? ....................... 6
1.1 Wat is mijn probleemstelling .................................................................................................. 6
1.2 is er al informatie aanwezig? ................................................................................................... 6
1.2.1 is er al bestaande informatie ........................................................................................... 6
1.2.2 Wat is het nut van het gebruik van bestaande informatie? ............................................ 6
1.2.3 hoe ga je op zoek naar informatie? ................................................................................. 7
1.3 Wat is mijn onderzoeksvraag? ................................................................................................ 7
1.4 Wie of wat zijn de onderzoekseenheden? .............................................................................. 8
1.5 Wat zijn de kenmerken en wat is hun onderlinge relatie? ..................................................... 8
1.6 Welke ethische problemen kunnen zich voordoen? ............................................................... 9
1.6.1 Wat zin ethische problemen ........................................................................................... 9
1.6.2 Wat zijn belanghebbende partijen bij een onderzoek? .................................................. 9
1.6.3 Wanneer is onderzoek ethisch verantwoord? .............................................................. 10
1.7 Is het onderzoek haalbaar ..................................................................................................... 10
1.7.1 is er voldoende tijd ........................................................................................................ 10
1.7.2 is er voldoende geld?..................................................................................................... 10
1.7.3 Is er voldoende bereidheid om aan het onderzoek mee te werken? ........................... 10
1.7.4 Welke risico’s zijn er? .................................................................................................... 11
Hoofdstuk 2: Hoe kies je het onderzoeksontwerp? .............................................................................. 11
2.1 Wat voor een soort onderzoekvragen zijn er? ............................................................................ 11
2.1.1 Frequentieonderzoeksvragen .............................................................................................. 11
2.1.2 Verschilonderzoeksvragen ................................................................................................... 11
2.1.3 Samenhangonderzoeksvragen ............................................................................................. 11
2.2 Is er sprake van causaliteit? ........................................................................................................ 12
2.3 Is er sprake van een derde beïnvloedende variabele? ................................................................ 12
2.4 Wat voor een typen onderzoek zijn er? ...................................................................................... 13
2.4.1Beschrijvend onderzoek ........................................................................................................ 13
2.4.2 Exploratief onderzoek .......................................................................................................... 13
2.4.3 Toetsend onderzoek ............................................................................................................. 13
2.5 Kies je een experimenteel dan wel een surveyonderzoeksontwerp? ......................................... 14
1
, 2.6 Wat is survey onderzoek ............................................................................................................. 14
2.7 Wat is experimenteel onderzoek? .............................................................................................. 16
2.7.1 Wat zijn de kenmerken van experimenteel onderzoek? ..................................................... 16
2.7.2 Wat is een zuiver experiment? ............................................................................................. 16
2.7.3 Wat is een quasi-experiment?.............................................................................................. 16
2.7.4 Wat is een pre-experiment? ................................................................................................. 17
2.7.5 Wat zijn mogelijk verstorende factoren? ............................................................................. 17
Hoofdstuk 3: Gebruik je een populatie of een steekproef? .................................................................. 19
3.1 Wat zijn onderzoekseenheden, een populatie en een steekproef? ..................................... 19
3.2 Wat zijn aselecte en selecte steekproeven? ......................................................................... 19
3.2.1 Aslecte steekproeven .................................................................................................... 19
3.2.2 Selecte niet-kansstreekproeven .................................................................................... 20
3.3 Hoe groot moet de steekproef zijn?...................................................................................... 21
3.4 Hoe werf je respondenten en zorg je voor een goede respons? .......................................... 22
3.4.1 Hoe werf je respondenten?........................................................................................... 22
3.4.2 (Non-)respons ................................................................................................................ 22
3.4.3 Hoe ga je na of jouw non-respons selectief is? ............................................................. 23
Hoofdstuk 4: Hoe ga je gegevens verzamelen? .................................................................................... 23
4.1 Wat is operationaliseren? ..................................................................................................... 23
4.2 Hoe operationaliseer je centrale begrippen?........................................................................ 23
4.3 Wanneer gebruik je welke dataverzamelingsmethode?....................................................... 24
4.4 Wanneer verzamel je data gestructureerd en wanneer ongestrucuteerd? ......................... 25
4.4.1 Het verschil tussen gestructureerd en ongestructureerd gegeven verzamelen ........... 25
4.4.2 Gestructureerde of ongestructureerde dataverzameling? ........................................... 25
4.5 Wanneer verzamel je gegevens direct en wanneer indirect? ............................................... 25
4.2.3 Directe of indirecte metingen? ..................................................................................... 25
4.6 Welk meetniveau hebben de kenmerken die je meet? ........................................................ 26
4.7 Waar let je op bij het maken van antwoordschalen? ........................................................... 26
4.7.1 Wat voor een soort antwoordschaal? ........................................................................... 26
4.7.2 De keuze voor een passend meetniveau....................................................................... 26
4.7.3 Het combineren van itemscores tot een totaalscore .................................................... 26
4.7.4 Gebruik maken van bestaande formuleringen.............................................................. 26
4.8 Hoe betrouwbaar en valide is mijn meting? ......................................................................... 27
4.8.1 De betrouwbaarheid van een meting ........................................................................... 27
2
, 4.8.2 De validiteit van een meting.......................................................................................... 27
4.8.3 De relatie tussen de betrouwbaarheid en de validiteit................................................. 28
Hoofdstuk 5: Wanneer gebruik je bestaande gegevens?...................................................................... 28
5.1 Wanneer gebruik je bestaande gegevens? ................................................................................. 28
5.1.1 Wat zijn bestaande gegevens? ............................................................................................. 28
5.1.2 Verschillende manieren van gebruik van bestaande gegevens ........................................... 28
5.2 Interne en externe bestaande gegevens ..................................................................................... 29
5.2.1 Interne gegevens .................................................................................................................. 29
5.2.3 Externe bestaande gegevens................................................................................................ 29
5.2.3 Extern verrijken van interne bestaande gegevens ............................................................... 29
5.3 Voor- en nadelen van onderzoek met bestaande gegevens ....................................................... 29
5.3.1 Voordelen van gebruik van bestaande gegevens................................................................. 29
5.3.2 Nadelen van het gebruik van bestaande gegevens .............................................................. 30
5.4 Het verzamelen van bestaande gegevens met social media ...................................................... 30
5.5 Kwaliteitsbeoordeling van bestaande gegevens ......................................................................... 30
Hoofdstuk 6: Hoe gebruik je interviews en vragenlijsten in je onderzoek? .......................................... 31
6.1 Wat zijn de voor- en nadelen van interviews en vragenlijsten? ................................................. 31
6.2 Hoe neem je het interview af en wat zijn de bijkomende voor- en nadelen? ............................ 32
6.2.1 De verschillende vormen van afname .................................................................................. 32
6.2.2 De voor- en nadelen van de verschillende vormen van afname .......................................... 32
6.3 Hoe kan je computerondersteund interviewen/enquêteren?.................................................... 33
6.3.1 Interviewen en enquêteren via de computer ...................................................................... 33
6.3.2 Synchroon in de tijd enquêteren .......................................................................................... 33
6.3.3 Asynchroon in de tijd enquêteren ........................................................................................ 33
6.4 Stel je open of gesloten vragen? ................................................................................................. 33
6.4.1 Gesloten vragen ................................................................................................................... 33
6.4.2 Open vragen ......................................................................................................................... 34
6.5 Waar moet je op letten bij de formulering van vragen? ............................................................. 35
6.6 Hoe formuleer je antwoordmogelijkheden? ............................................................................... 35
6.6.1 Antwoordmogelijkheden voor nominale gegevens ............................................................. 35
6.6.2 Antwoordmogelijkheden voor ordinale, interval- en ratiogegevens ................................... 35
6.7 Waar moet je op letten bij het maken van antwoordschalen?................................................... 36
6.7.1 Waar moet je op letten bij het maken van antwoordschalen?............................................ 36
6.7.2 Waar moet je op letten bij de vormgeving van antwoordschalen? ..................................... 36
3
, 6.8 Het definitief maken en afnemen van de vragenlijst .................................................................. 36
6.8.1 Volgorde van de vragen in de vragenliijst ............................................................................ 36
6.8.2 De voorbereiding op de afname........................................................................................... 37
6.8.3 het uittesten van de vragenlijst ............................................................................................ 37
6.8.4 Achterafcontrole bij online-onderzoek ................................................................................ 37
Hoofdstuk 7: Hoe observeer je? ............................................................................................................ 38
7.1 Wat zijn de voor- en nadelen van observeren? .......................................................................... 38
7.2 Wat voor vormen van observatie zijn er? ................................................................................... 38
7.3 Hoe ontwikkel je een observatie instrument? ............................................................................ 39
7.4 Hoe kan je gebruikmaken van fysiologische metingen? ............................................................. 40
7.5 Hoe betrouwbaar is de observatie .............................................................................................. 40
7.5.1 Vormen van overeenstemming ............................................................................................ 40
7.5.2 Berekenen van de mate van overeenstemming .................................................................. 41
Hoofstuk 8: Hoe analyseer je onderzoeksgegevens? ............................................................................ 41
8.1 Hoe bereid ik mij voor op de analyse? ........................................................................................ 41
8.2 Wat zijn de belangrijkste statistische begrippen? ...................................................................... 42
8.3 Wat is en hoe maak ik een datamatrix? ...................................................................................... 44
8.3.1 Wat is een datamatrix? ........................................................................................................ 44
8.3.2 Hoe maakt je een datamatrix? ............................................................................................. 44
8.4 Hoe beschrijf ik mijn gegevens? .................................................................................................. 44
8.4.1 Tabellen en grafieken voor nominale en ordinale gegevens ............................................... 44
8.4.2 Tabellen, grafieken en samenvattende maten voor interval- en ratiogegevens ................. 45
8.4.3 Met steekproefgegeven een beschrijving geven van de populatie ..................................... 46
8.5 Hoe beschrijf en toets ik verschillen? .......................................................................................... 46
8.5.1 Wanneer gebruik ik welke toets? ......................................................................................... 46
8.5.2 Verschil bij een nominale splitsings- en een nominale testvariabele .................................. 47
8.5.3 Verschil bij een niet-gekoppelde nominale spitsingvariabele en een interval-
/ratiotestvariabele......................................................................................................................... 47
8.5.4 Verschil bij een gekoppelde nominale splitsingsvariabele en een interval-/
ratiotestvariabele .......................................................................................................................... 47
8.5.5 Verschilvraag bij drie of meer niet-gekoppelde steekproeven ............................................ 48
8.6 Hoe bereken ik samenhang? ....................................................................................................... 48
8.6.1 Samenhang tussen twee nominale of ordinale variabelen .................................................. 48
8.6.2 Vaststellen sterkte lineair verband interval-/ratiovariabelen .............................................. 48
8.6.3 Voorspellen op basis van een lineaire regressieanalyse ...................................................... 48
4
,Hoofstuk 9: Hoe rapporteer je onderzoek? .......................................................................................... 49
9.1 Schriftelijke rapportage ............................................................................................................... 49
9.2 Opbouw van je onderzoeksrapporrage ....................................................................................... 49
9.3 Het schrijfproces.......................................................................................................................... 52
9.4 Mondelinge presentatie .............................................................................................................. 53
9.5 Overige presentatievormen ........................................................................................................ 54
5
, Hoofdstuk 1: Wat zijn mijn onderzoeksprobleem, doelstellingen en onderzoeksvraag?
1.1 Wat is mijn probleemstelling
Een onderzoek komt nooit uit de lucht vallen. Bij toegepast onderzoek wordt er altijd wel een
praktisch probleem gevonden wat aanleiding is voor een onderzoek → probleemstelling
een analyse van het praktijkprobleem kan aanleiding zijn tot meer dan één onderzoeksvraag en soms
ook tot meer onderzoek. → onderzoekvraag is de hoofdvraag van je onderzoek die je wilt gaan
beantwoorden.
Het is belangrijk dat een onderzoeker alleen de rol van een informatieleverancier aanneemt en zich
niet laat verleiden tot managements- en beleidsactiviteiten, tenzij hij naast de rol als onderzoeker
ook de rol van adviseur heeft.
Voor het akkoord met de opdracht gever is het goed om een aantal zaken vast te stellen:
Wat is precies het probleem?
welke kennis heeft de opdrachtgeven nodig voor de beantwoording van de vraag. → nagaan of
de kennis er al is, of dat het te verkrijgen is met een onderzoek.
Normatieve vragen → wat is het beste, is .. goed/slecht voor etc.
Als onderzoeker moet je voor jezelf bepalen of je door het leveren van informatie mee wilt
werken aan de oplossing van het door de opdrachtgeven voorgelegde probleem.
Hoe groot is het probleem?
Wat is de aanleiding om onderzoek te doen?
Voor wie is het een probleem?
Wat zijn de gevolgen?
Het doel van het onderzoek formuleer je in de doelstelling. → de formulering van een doelstelling is
dus: het onderzoek heeft tot doel het verkrijgen van kennis en inzicht in…bij…om.. Als het goed is,
kun je de doelstelling destilleren uit de antwoorden op de vragen die hierboven staan
(probleemstelling).
Niet altijd gaat het om het leveren van kennis, soms gaat het ook om het ontwerpen en testen van
instrumenten. → instrumenteel onderzoek.
1.2 is er al informatie aanwezig?
1.2.1 is er al bestaande informatie
wanneer je een verzoekt krijgt een onderzoek op te zetten met een bepaalde vraagstelling, begin je
meestal met een eerste oriëntatie. → overleggen → internetgroepen → Yahoo! Groups
Als er al onderzoek is gedaan dat feitelijk antwoord geeft op je onderzoekvraag, is het handig als je
dat aan het begin van het onderzoeksproces ontdekt.
Proefschriften → zijn ideale bronnen om je te oriënteren als je aan een studie begint → vrij volledig
overzicht met de stand van zaken op het terrein waar het onderzoek zich op richt en bevatte
referentielijsten.
Narcis → website Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen → overzicht met
Nederlandse proefschriften.
Er zijn speciale databases voor reviews en meta-analyses → cochrane collaboration campbell
collaboration →reviews over effecten van allerlei soorten interventies.
1.2.2 Wat is het nut van het gebruik van bestaande informatie?
Er is een aantal redenen om vroeg in de onderzoeksfase te beginnen met literatuuronderzoek, ook
wel bronnenonderzoek genoemd:
6
Methoden en Technieken
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Wat zijn mijn onderzoeksprobleem, doelstellingen en onderzoeksvraag? ....................... 6
1.1 Wat is mijn probleemstelling .................................................................................................. 6
1.2 is er al informatie aanwezig? ................................................................................................... 6
1.2.1 is er al bestaande informatie ........................................................................................... 6
1.2.2 Wat is het nut van het gebruik van bestaande informatie? ............................................ 6
1.2.3 hoe ga je op zoek naar informatie? ................................................................................. 7
1.3 Wat is mijn onderzoeksvraag? ................................................................................................ 7
1.4 Wie of wat zijn de onderzoekseenheden? .............................................................................. 8
1.5 Wat zijn de kenmerken en wat is hun onderlinge relatie? ..................................................... 8
1.6 Welke ethische problemen kunnen zich voordoen? ............................................................... 9
1.6.1 Wat zin ethische problemen ........................................................................................... 9
1.6.2 Wat zijn belanghebbende partijen bij een onderzoek? .................................................. 9
1.6.3 Wanneer is onderzoek ethisch verantwoord? .............................................................. 10
1.7 Is het onderzoek haalbaar ..................................................................................................... 10
1.7.1 is er voldoende tijd ........................................................................................................ 10
1.7.2 is er voldoende geld?..................................................................................................... 10
1.7.3 Is er voldoende bereidheid om aan het onderzoek mee te werken? ........................... 10
1.7.4 Welke risico’s zijn er? .................................................................................................... 11
Hoofdstuk 2: Hoe kies je het onderzoeksontwerp? .............................................................................. 11
2.1 Wat voor een soort onderzoekvragen zijn er? ............................................................................ 11
2.1.1 Frequentieonderzoeksvragen .............................................................................................. 11
2.1.2 Verschilonderzoeksvragen ................................................................................................... 11
2.1.3 Samenhangonderzoeksvragen ............................................................................................. 11
2.2 Is er sprake van causaliteit? ........................................................................................................ 12
2.3 Is er sprake van een derde beïnvloedende variabele? ................................................................ 12
2.4 Wat voor een typen onderzoek zijn er? ...................................................................................... 13
2.4.1Beschrijvend onderzoek ........................................................................................................ 13
2.4.2 Exploratief onderzoek .......................................................................................................... 13
2.4.3 Toetsend onderzoek ............................................................................................................. 13
2.5 Kies je een experimenteel dan wel een surveyonderzoeksontwerp? ......................................... 14
1
, 2.6 Wat is survey onderzoek ............................................................................................................. 14
2.7 Wat is experimenteel onderzoek? .............................................................................................. 16
2.7.1 Wat zijn de kenmerken van experimenteel onderzoek? ..................................................... 16
2.7.2 Wat is een zuiver experiment? ............................................................................................. 16
2.7.3 Wat is een quasi-experiment?.............................................................................................. 16
2.7.4 Wat is een pre-experiment? ................................................................................................. 17
2.7.5 Wat zijn mogelijk verstorende factoren? ............................................................................. 17
Hoofdstuk 3: Gebruik je een populatie of een steekproef? .................................................................. 19
3.1 Wat zijn onderzoekseenheden, een populatie en een steekproef? ..................................... 19
3.2 Wat zijn aselecte en selecte steekproeven? ......................................................................... 19
3.2.1 Aslecte steekproeven .................................................................................................... 19
3.2.2 Selecte niet-kansstreekproeven .................................................................................... 20
3.3 Hoe groot moet de steekproef zijn?...................................................................................... 21
3.4 Hoe werf je respondenten en zorg je voor een goede respons? .......................................... 22
3.4.1 Hoe werf je respondenten?........................................................................................... 22
3.4.2 (Non-)respons ................................................................................................................ 22
3.4.3 Hoe ga je na of jouw non-respons selectief is? ............................................................. 23
Hoofdstuk 4: Hoe ga je gegevens verzamelen? .................................................................................... 23
4.1 Wat is operationaliseren? ..................................................................................................... 23
4.2 Hoe operationaliseer je centrale begrippen?........................................................................ 23
4.3 Wanneer gebruik je welke dataverzamelingsmethode?....................................................... 24
4.4 Wanneer verzamel je data gestructureerd en wanneer ongestrucuteerd? ......................... 25
4.4.1 Het verschil tussen gestructureerd en ongestructureerd gegeven verzamelen ........... 25
4.4.2 Gestructureerde of ongestructureerde dataverzameling? ........................................... 25
4.5 Wanneer verzamel je gegevens direct en wanneer indirect? ............................................... 25
4.2.3 Directe of indirecte metingen? ..................................................................................... 25
4.6 Welk meetniveau hebben de kenmerken die je meet? ........................................................ 26
4.7 Waar let je op bij het maken van antwoordschalen? ........................................................... 26
4.7.1 Wat voor een soort antwoordschaal? ........................................................................... 26
4.7.2 De keuze voor een passend meetniveau....................................................................... 26
4.7.3 Het combineren van itemscores tot een totaalscore .................................................... 26
4.7.4 Gebruik maken van bestaande formuleringen.............................................................. 26
4.8 Hoe betrouwbaar en valide is mijn meting? ......................................................................... 27
4.8.1 De betrouwbaarheid van een meting ........................................................................... 27
2
, 4.8.2 De validiteit van een meting.......................................................................................... 27
4.8.3 De relatie tussen de betrouwbaarheid en de validiteit................................................. 28
Hoofdstuk 5: Wanneer gebruik je bestaande gegevens?...................................................................... 28
5.1 Wanneer gebruik je bestaande gegevens? ................................................................................. 28
5.1.1 Wat zijn bestaande gegevens? ............................................................................................. 28
5.1.2 Verschillende manieren van gebruik van bestaande gegevens ........................................... 28
5.2 Interne en externe bestaande gegevens ..................................................................................... 29
5.2.1 Interne gegevens .................................................................................................................. 29
5.2.3 Externe bestaande gegevens................................................................................................ 29
5.2.3 Extern verrijken van interne bestaande gegevens ............................................................... 29
5.3 Voor- en nadelen van onderzoek met bestaande gegevens ....................................................... 29
5.3.1 Voordelen van gebruik van bestaande gegevens................................................................. 29
5.3.2 Nadelen van het gebruik van bestaande gegevens .............................................................. 30
5.4 Het verzamelen van bestaande gegevens met social media ...................................................... 30
5.5 Kwaliteitsbeoordeling van bestaande gegevens ......................................................................... 30
Hoofdstuk 6: Hoe gebruik je interviews en vragenlijsten in je onderzoek? .......................................... 31
6.1 Wat zijn de voor- en nadelen van interviews en vragenlijsten? ................................................. 31
6.2 Hoe neem je het interview af en wat zijn de bijkomende voor- en nadelen? ............................ 32
6.2.1 De verschillende vormen van afname .................................................................................. 32
6.2.2 De voor- en nadelen van de verschillende vormen van afname .......................................... 32
6.3 Hoe kan je computerondersteund interviewen/enquêteren?.................................................... 33
6.3.1 Interviewen en enquêteren via de computer ...................................................................... 33
6.3.2 Synchroon in de tijd enquêteren .......................................................................................... 33
6.3.3 Asynchroon in de tijd enquêteren ........................................................................................ 33
6.4 Stel je open of gesloten vragen? ................................................................................................. 33
6.4.1 Gesloten vragen ................................................................................................................... 33
6.4.2 Open vragen ......................................................................................................................... 34
6.5 Waar moet je op letten bij de formulering van vragen? ............................................................. 35
6.6 Hoe formuleer je antwoordmogelijkheden? ............................................................................... 35
6.6.1 Antwoordmogelijkheden voor nominale gegevens ............................................................. 35
6.6.2 Antwoordmogelijkheden voor ordinale, interval- en ratiogegevens ................................... 35
6.7 Waar moet je op letten bij het maken van antwoordschalen?................................................... 36
6.7.1 Waar moet je op letten bij het maken van antwoordschalen?............................................ 36
6.7.2 Waar moet je op letten bij de vormgeving van antwoordschalen? ..................................... 36
3
, 6.8 Het definitief maken en afnemen van de vragenlijst .................................................................. 36
6.8.1 Volgorde van de vragen in de vragenliijst ............................................................................ 36
6.8.2 De voorbereiding op de afname........................................................................................... 37
6.8.3 het uittesten van de vragenlijst ............................................................................................ 37
6.8.4 Achterafcontrole bij online-onderzoek ................................................................................ 37
Hoofdstuk 7: Hoe observeer je? ............................................................................................................ 38
7.1 Wat zijn de voor- en nadelen van observeren? .......................................................................... 38
7.2 Wat voor vormen van observatie zijn er? ................................................................................... 38
7.3 Hoe ontwikkel je een observatie instrument? ............................................................................ 39
7.4 Hoe kan je gebruikmaken van fysiologische metingen? ............................................................. 40
7.5 Hoe betrouwbaar is de observatie .............................................................................................. 40
7.5.1 Vormen van overeenstemming ............................................................................................ 40
7.5.2 Berekenen van de mate van overeenstemming .................................................................. 41
Hoofstuk 8: Hoe analyseer je onderzoeksgegevens? ............................................................................ 41
8.1 Hoe bereid ik mij voor op de analyse? ........................................................................................ 41
8.2 Wat zijn de belangrijkste statistische begrippen? ...................................................................... 42
8.3 Wat is en hoe maak ik een datamatrix? ...................................................................................... 44
8.3.1 Wat is een datamatrix? ........................................................................................................ 44
8.3.2 Hoe maakt je een datamatrix? ............................................................................................. 44
8.4 Hoe beschrijf ik mijn gegevens? .................................................................................................. 44
8.4.1 Tabellen en grafieken voor nominale en ordinale gegevens ............................................... 44
8.4.2 Tabellen, grafieken en samenvattende maten voor interval- en ratiogegevens ................. 45
8.4.3 Met steekproefgegeven een beschrijving geven van de populatie ..................................... 46
8.5 Hoe beschrijf en toets ik verschillen? .......................................................................................... 46
8.5.1 Wanneer gebruik ik welke toets? ......................................................................................... 46
8.5.2 Verschil bij een nominale splitsings- en een nominale testvariabele .................................. 47
8.5.3 Verschil bij een niet-gekoppelde nominale spitsingvariabele en een interval-
/ratiotestvariabele......................................................................................................................... 47
8.5.4 Verschil bij een gekoppelde nominale splitsingsvariabele en een interval-/
ratiotestvariabele .......................................................................................................................... 47
8.5.5 Verschilvraag bij drie of meer niet-gekoppelde steekproeven ............................................ 48
8.6 Hoe bereken ik samenhang? ....................................................................................................... 48
8.6.1 Samenhang tussen twee nominale of ordinale variabelen .................................................. 48
8.6.2 Vaststellen sterkte lineair verband interval-/ratiovariabelen .............................................. 48
8.6.3 Voorspellen op basis van een lineaire regressieanalyse ...................................................... 48
4
,Hoofstuk 9: Hoe rapporteer je onderzoek? .......................................................................................... 49
9.1 Schriftelijke rapportage ............................................................................................................... 49
9.2 Opbouw van je onderzoeksrapporrage ....................................................................................... 49
9.3 Het schrijfproces.......................................................................................................................... 52
9.4 Mondelinge presentatie .............................................................................................................. 53
9.5 Overige presentatievormen ........................................................................................................ 54
5
, Hoofdstuk 1: Wat zijn mijn onderzoeksprobleem, doelstellingen en onderzoeksvraag?
1.1 Wat is mijn probleemstelling
Een onderzoek komt nooit uit de lucht vallen. Bij toegepast onderzoek wordt er altijd wel een
praktisch probleem gevonden wat aanleiding is voor een onderzoek → probleemstelling
een analyse van het praktijkprobleem kan aanleiding zijn tot meer dan één onderzoeksvraag en soms
ook tot meer onderzoek. → onderzoekvraag is de hoofdvraag van je onderzoek die je wilt gaan
beantwoorden.
Het is belangrijk dat een onderzoeker alleen de rol van een informatieleverancier aanneemt en zich
niet laat verleiden tot managements- en beleidsactiviteiten, tenzij hij naast de rol als onderzoeker
ook de rol van adviseur heeft.
Voor het akkoord met de opdracht gever is het goed om een aantal zaken vast te stellen:
Wat is precies het probleem?
welke kennis heeft de opdrachtgeven nodig voor de beantwoording van de vraag. → nagaan of
de kennis er al is, of dat het te verkrijgen is met een onderzoek.
Normatieve vragen → wat is het beste, is .. goed/slecht voor etc.
Als onderzoeker moet je voor jezelf bepalen of je door het leveren van informatie mee wilt
werken aan de oplossing van het door de opdrachtgeven voorgelegde probleem.
Hoe groot is het probleem?
Wat is de aanleiding om onderzoek te doen?
Voor wie is het een probleem?
Wat zijn de gevolgen?
Het doel van het onderzoek formuleer je in de doelstelling. → de formulering van een doelstelling is
dus: het onderzoek heeft tot doel het verkrijgen van kennis en inzicht in…bij…om.. Als het goed is,
kun je de doelstelling destilleren uit de antwoorden op de vragen die hierboven staan
(probleemstelling).
Niet altijd gaat het om het leveren van kennis, soms gaat het ook om het ontwerpen en testen van
instrumenten. → instrumenteel onderzoek.
1.2 is er al informatie aanwezig?
1.2.1 is er al bestaande informatie
wanneer je een verzoekt krijgt een onderzoek op te zetten met een bepaalde vraagstelling, begin je
meestal met een eerste oriëntatie. → overleggen → internetgroepen → Yahoo! Groups
Als er al onderzoek is gedaan dat feitelijk antwoord geeft op je onderzoekvraag, is het handig als je
dat aan het begin van het onderzoeksproces ontdekt.
Proefschriften → zijn ideale bronnen om je te oriënteren als je aan een studie begint → vrij volledig
overzicht met de stand van zaken op het terrein waar het onderzoek zich op richt en bevatte
referentielijsten.
Narcis → website Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen → overzicht met
Nederlandse proefschriften.
Er zijn speciale databases voor reviews en meta-analyses → cochrane collaboration campbell
collaboration →reviews over effecten van allerlei soorten interventies.
1.2.2 Wat is het nut van het gebruik van bestaande informatie?
Er is een aantal redenen om vroeg in de onderzoeksfase te beginnen met literatuuronderzoek, ook
wel bronnenonderzoek genoemd:
6
