Hoorcollege aantekeningen Taalontwikkelingsstoornissen II

Hoorcollege aantekeningen Taalontwikkelingsstoornissen II

Hoorcollege 1 18/04/2017
Krantenartikel
Kritiek:
- Kinderen met Down syndroom (geen normale intelligentie) hebben ook een taalontwikkelingsstoornis.
- Artsen hebben niet veel kennis over TOS.
- Criteria die genoemd worden zijn niet helemaal duidelijk. Taal en spraak wordt verward en op een
hoop gegooid.
- Tweewoordszinnen volgens artikel zijn syntactisch gezien eenwoordsuitingen.

Herhaling TOS I
Het concept ‘taal’  Venn-diagram: vorm (fonologie, morfologie, syntaxis), inhoud (semantiek, vocabulair) en
gebruik (pragmatiek). Waar het overlapt, zit taal. Taal bestaat uit twee aspecten: begrip en productie.
Modaliteiten van taal: gesproken taal, geschreven taal en gebarentaal.

Een kind het een taalontwikkelingsstoornis:
- Als de taal van het kind achterblijft bij de normale taalontwikkeling.  Achterblijven bij resulteert in
een taalachterstand. Kinderen hebben een latere start (normaal rond eerste jaar) met taalproductie.
Ook zit er een langere tijd tussen mijlpalen (normaal ongeveer een half jaar). Het gaat niet over in
meer dan 50% van de kinderen (latere problemen in lezen en schrijven). Grafiek: delay zie je dat er
een latere start is en loopt niet parallel, dus langere tijd tussen mijlpalen. Soms zie je ook dat ze op
bepaald punt niet verder komen.
Of
- Als de taal van het kind afwijkt van de normale taalontwikkeling.  Bij een afwijkende
taalontwikkeling zie je andere stappen in de taalontwikkeling dan bij normale kinderen. Hierbij volgen
kinderen een andere ontwikkelingsroute. In het begin heeft een normaal kind de beschikking over
werkwoorden en objecten, dan komen subjecten erbij, dan volgt werkwoordverplaatsing (V2-regel).
Wat zie je bij Nederlandse kinderen met een tos? Werkwoordvervoeging zonder
werkwoordverplaatsing of werkwoordverplaatsing zonder vervoeging. ‘papa koekje eten’ is een zin
met een optionele infinitief. De sprong van stap 2 naar 3 kunnen kinderen met SLI niet nemen 
extended optional infinitive stage.

Het kiezen van een referentiepunt: matchen van kinderen met een TOS en normale kinderen. Wanneer we de
taal van kinderen met een tos bestuderen, is het referentiepunt altijd: de taalontwikkeling van normale
kinderen. Bij alle kinderen is er ontwikkeling, zowel bij kinderen met een TOS, als bij normale kinderen. Je kan
matchen op:
- Chronologische leeftijd (CL): dit matchingscriterium wordt gebruikt bij het bekijken van brede
aspecten van taal  kinderen met een TOS zullen op een groter aantal maten verschillen van CL
gematchte kinderen.
- Taalleeftijd (TL): dit wordt gebruikt om vast te stellen of een bepaald soort kenmerken
problematischer is dan een ander soort kenmerken bij kinderen met bijvoorbeeld SLI. De gemiddelde
uitingslengte is een veel gebruikte manier om de taalleeftijd in kaart te brengen: MLU.
- Mentale leeftijd (ML): bij normale kinderen is dit gelijk aan de chronologische leeftijd. Deze maat
wordt gebruikt voor (groepen) kinderen die een mentale leeftijd hebben die niet overeenkomt met
hun CL, bijvoorbeeld kinderen met Down’s syndroom.
- CL + TL (double group design). Je matcht bijvoorbeeld op MLU en op chronologische leeftijd.
Normale 3-jarigen SLI 5 jaar Normale 5-jarigen
MLU = 3.5 MLU = 3.5 MLU = 5.5
Rationale: kinderen met dezelfde MLU zouden dezelfde morfosyntactische vaardigheden hebben,
ondanks het leeftijdsverschil. De normale kinderen van 5 jaar zouden een lage score moeten hebben
op bijvoorbeeld het weglaten van zinssubjecten, of een hoge score op het correct produceren van
werkwoordsinflectie, vergeleken met de kinderen met SLI.

Wanneer wijkt een kind af van het normale? Wat is normaal? Normaal is wat de meeste kinderen vertonen 
kromme van Gauss – normale verdeling.