Samenvatting Inleiding rechtswetenschap probleem 1 tm 8

PROBLEEM 1

WELKE RECHTSGEBIEDEN WORDEN ONDERSCHEIDEN?

Rechtsdogmatiek:

- De studie van het geldende recht
- De casuïstiek, dat wil zeggen het geheel van juridische casus
- De ordening van het recht door tekstuele casus

Privaatrecht en publiekrecht:

- Het privaatrecht/civielrecht: burgers onderling (horizontaal)
- Publiekrecht; overheid vs. Burger (verticaal)

Indeling privaatrecht:

- Materieel privaatrecht, bestaande uit burgerlijk recht en handelsrecht
(aandelen/echtscheiding) (personen en familierecht) (vermogensrecht: goederenrecht en
verbintenissenrecht)
- Het formeel privaatrecht of burgerlijk procesrecht (schadevergoeding)

Materieel privaatrecht niet vermogensrecht:

 Rechten zijn niet op geld uit
 Niet overdraagbaar
 Persoon en familierecht

Internationaal privaatrecht:

- Al het privaatrecht met het buitenland te maken heeft



Publiekrecht:

Internationaal

Verdragen
- Internationaal strafrecht dat complementair is aan de nationale wetgeving (internationale
strafhof den haag)
- Volkenrecht
(De regels die betrekking hebben op door Nederlanders in het buitenland en door
buitenlanders buiten Nederland begane Nederlandse strafbare feiten. (Vervalsing nl munt))


Nationaal:

Formeel

,- bestuursrechtsprocesrecht
- strafprocesrecht

Materieel

- bestuursrecht/administratief recht: (relatie tussen bestuur en burgers) (sociale verzekeringen en
onderwijs)
- staatsrecht (grondrecht)
- strafrecht (gedragingen die strafbaar zijn)


Functionele rechtsgebieden:

- Valt in zowel publiek recht en privaat recht
- Meerdere rechtsgebieden  geen duidelijke grens
- Milieurechten
- Gezondheidsrecht
- Arbeidsrecht

De belangrijkste onderscheiding van het recht is tussen het privaatrecht en het publiekrecht.
Het onderscheid hiertussen is gebaseerd op 4 indelingscriteria:
I. De aard van de betrokken partijen
II. De aard van het te beschermen belang
III. Het initiatief tot handhaving van het recht
IV. De middelen tot rechtshandhaving
WELKE CRITERIA ZIJN ER OM HET RECHT IN TE DELEN?

Vier criteria

- Aard van de betrokken partijen
wordt gekeken naar wie de betrokken partij is
Als de overheid optreedt als particulier (overheid koopt kantoorartikelen)
- Aard van het te beschermen belang
Wordt gekeken naar het belang
- Initiatief tot handhaving
Wordt gekeken naar wie het initiatief neemt
- Middelen tot handhaving

Uitzonderingen op de criteria

- Burgers kunnen ook zelf initiatief toten tot handhaving van de wet (bijvoorbeeld)
- Diefstal
- Bezwaar of beroep doen tegen een beslissing van de overheid



OP WELKE MANIEREN KUN JE HET RECHT BEKIJKEN?

Objectief vs. Subjectief recht:

,Objectief recht: rechtsnormen die hier en nu gelden

Subjectief recht: de rechten die rechtssubjecten ontlenen aan de regels van het objectieve recht
(praktijk)

Formeel vs materieel recht

Formeel recht: de manier hoe de wet wordt gehandhaafd/uitgevoerd

Materieel recht: rechtsregels en gedragsnormen

Dwingend (men mag er niet van afwijken) en regelend recht

Dwingend recht: men mag er niet van afwijken (verbod op polygamie)
Regelend recht/aanvullend recht: je mag wel afwijken van de wet (erfrecht/testament)
Contextualisme:

Kijken naar de context rondom de gebeurtenis

- Kijken naar concrete gevallen
normatieve moment
- Zien in omstandigheden waarin het functioneert
actuele moment
- Bekijken vanuit hoe het tot stand is gekomen
ideële moment

“Open texture”:

Taal sluit niet aan op de werkelijkheid

- Algemeenheid van begrippen
- Veranderende werkelijkheid

Geen voertuigen in een park

- Wat is een voertuig? Kinderwagen? Electrische step? Step?

Driehoek model:

- Normatieve moment (positieve recht)
- juridische regels
- beginselen
- beslissingen
- Ideele moment
-ideeën+ waarden
- uitgangspunten van de inhoud
- Actuele moment
- praktijk
-uitwerking
- sociale werkelijkheid

, Zebrapad:

Normatief moment: voetgangers hebben voorrang

Ideele moment: zwakkere hebben voorrang (voetgangers)

Actuele moment: gaat de voetganger echt voor?

Wrongful birth

Normatief moment: wie is aansprakelijk?

Ideele moment: kind is geen materiele schade

Actuele moment: het kind moet opgevoed worden dus dat is wel schade (moeder in kwestie had
geen geld)