Huidtherapie blok C & D eerste jaar
2021/2022
Kwaliteit in beeld
Testvision blok D
,Inhoudsopgave
Medische basiskennis....................................................................................................................................... 3
De ouder wordende huid, benigne, premaligne & maligne huidtumoren .......................................................... 3
De ouder wordende huid, moleculairbiologische aspecten .............................................................................. 14
Huid en hormonen ............................................................................................................................................ 17
Geriatrie ........................................................................................................................................................... 21
Straling basis en straling UV ............................................................................................................................. 27
Dermatologie ................................................................................................................................................. 34
Haargroei en te veel haar ................................................................................................................................. 34
Haargroei en te weinig haar ............................................................................................................................. 36
Huidveroudering ............................................................................................................................................... 39
Het rode gelaat................................................................................................................................................. 42
Licht en laser .................................................................................................................................................. 44
Algemene kennis .............................................................................................................................................. 44
Haarverwijdering .............................................................................................................................................. 53
Vasculair & beenvaatjes ................................................................................................................................... 59
Pigment ............................................................................................................................................................ 66
Huidveroudering ............................................................................................................................................... 72
Tatoeage .......................................................................................................................................................... 74
Littekens ........................................................................................................................................................... 79
Laser basis en Laser veiligheid .......................................................................................................................... 89
Laserveiligheid .................................................................................................................................................. 95
Zorglandschap ................................................................................................................................................ 98
Tutorial Patiënt Journey ................................................................................................................................. 100
Kwaliteit van zorg......................................................................................................................................... 101
Patient-reported outcome measures (PROMs) .............................................................................................. 109
Klinische fotografie ......................................................................................................................................... 112
Methodologie & statistiek ............................................................................................................................ 115
2
,Medische basiskennis
De ouder wordende huid, benigne, premaligne & maligne
huidtumoren
Resultaat/ Leerdoelen:
• De specifieke kenmerken van de huid en de adnexen in de verschillende levensfasen van de mens
beschrijven.
• De specifieke kenmerken van de mannenhuid en adnexen in de verschillende levensfasen van de mens
beschrijven.
• De endogene en exogene factoren, die een rol spelen bij het verouderingsproces van de huid en
adnexen beschrijven.
• De gevolgen van hormonale veranderingen voor de huid en de adnexen beschrijven.
• Enkele veel voorkomende huidproblemen en huidaandoeningen bij ouderen benoemen en het klinisch
beeld en de etiologie/ pathogenese van deze aandoeningen beschrijven.
• De hierboven genoemde kenmerken, veranderingen en aandoeningen herkennen.
• Globaal de (verandering in) de frequentie van voorkomen van huidtumoren beschrijven.
• Het voorkomen, het klinisch beeld, de histopathologie (globaal), diagnostiek, prognose en therapie
beschrijven van de verschillende benigne, premaligne en maligne huidtumoren.
• De hierboven genoemde ziektebeelden herkennen en zo goed mogelijk onderscheid maken tussen
benigne en maligne huidtumoren.
Huidveranderingen staan onder invloed van:
• Hormonen
• Man/ vrouw
• Aanleg
• Pigmentatie
• Plaats: weinig/ veel zonlicht
• Veroudering: endogeen/ exogeen
Veroudering van de huid
• Endogeen → +- vanaf 30e
o “Biologische klok”
o “Natuurlijke veroudering”
• Exogene factoren
o “Lifestyle”
o Zon: UV straling
▪ Zichtbaar licht → zicht, bioritme
▪ Infrarood licht → warmte
▪ Ultraviolet licht → aanmaak vit. D in huid, ontstekingsremmend, potentieel
schadelijk
▪ UVB dringt tot in de basale laag van de epidermis, waar de melanocyten zitten, wat
zorgt voor het bruiningsproces. UVA dringt tot in de dermis.
▪ De huid beschermt zich door:
• Verdikking van het stratum corneum → zonne-eelt
• Aanmaak van pigment → parasol
▪ Problemen door de zon:
• Acuut → verbranding
• Op lange termijn:
o Huidveroudering
▪ Op zonbeschenen delen
▪ Foto-ageing
▪ Actinische schade
o Benigne, premaligne en maligne huidtumoren
3
, o Direct carcinogeen effect
o Onderdrukking afweersysteem
▪ Verbetering eczeem, psoriasis, vitiligo
▪ Lange termijneffect → huidtumoren
▪ Epidermis: schade door UV-straling → Kleine verandering DNA-structuur →
reparatie door speciale enzymen (efficiëntie verlaagd met leeftijd). Bv. xeroderma
pigmentosum → enzymdeficiëntie
▪ DNA-schade niet opgemerkt of verkeerd gerepareerd → blijvende DNA-verandering
→ soms ongecontroleerde celvermeerdering: huidtumoren.
▪ Dermis schade vooral door UVA
• Afbraak elastinevezels (vergelijk elastiekje in de zon)
• Wanneer afbraak → aanmaak: huid wordt slap + rimpels
• Collageenvezels: sterke afname en desorganisatie → solaire elastose =
gelige plaques
o Roken
▪ Effecten van roken op de huid
• Rokersgelaat: grijsachtig, vale tin, dunne huid, grove textuur, uitgesproken
groeven, vooral rond de mond
• Verlaagd functioneren kleine vaatjes in de huid → belangrijk voor
wondgenezing
• Niet roken rond plastisch chirurgische operaties!
• Anti-oestrogeeneffect op de huid → mini-menopauze: slap, droog, rimpels,
couperose
• Kans op huidkanker 3x zo groot
o Zwaartekracht, activiteit aangezichtsmusculatuur
o Alcohol
o Stress
o Onvoldoende lichaamsbeweging
o Ongezonde voeding
o Milieuvervuiling
Endogene & exogene veroudering
Endogeen Exogeen
Algemeen aspect Egaal bleek, minder elastisch, fijne rimpels Fijne rimpels, diepe groeven, slap,
lederachtig, gevlekt, ruw, couperose, gelige
oneffenheden
Epidermis Dunner, droger, bleker, kwetsbaar Abnormaal verdikt
Cellen gaan in vorm en grootte verschillen Cellen → (pre)maligne tumoren
Aantal langerhanscellen neemt af Melanocyten → lentigines, melanosis preca.
Aantal eccriene en apocriene zweetklieren neemt af
Aantal talgklieren en productie (androgenen verlaagd: acne
verminderd
Droge huid (+ exogene factoren: asteatotisch eczeem)
Retelijsten vervlakken
Aantal melanocyten verlaagd en activiteit verhoogd:
lentigines seniles
Dermis Progressieve atrofie → dunner
Elasticiteit verminderd → slapper
Elastine Minder fijne/ dikkere vezels Gedegenereeerd tot vormeloze massa
Cross-linking tussen elastine-vezels
Huid kan in plooien gaan hangen
Collageen Minder en uitgerafeld Sterke afname, desorganisatie (solaire
Vezels worden stugger; ook hier cross-linking elastose)
Grondsubstantie Lichte afname Sterke afname
Houdt minder vocht vast → rimpels, wallen
4
2021/2022
Kwaliteit in beeld
Testvision blok D
,Inhoudsopgave
Medische basiskennis....................................................................................................................................... 3
De ouder wordende huid, benigne, premaligne & maligne huidtumoren .......................................................... 3
De ouder wordende huid, moleculairbiologische aspecten .............................................................................. 14
Huid en hormonen ............................................................................................................................................ 17
Geriatrie ........................................................................................................................................................... 21
Straling basis en straling UV ............................................................................................................................. 27
Dermatologie ................................................................................................................................................. 34
Haargroei en te veel haar ................................................................................................................................. 34
Haargroei en te weinig haar ............................................................................................................................. 36
Huidveroudering ............................................................................................................................................... 39
Het rode gelaat................................................................................................................................................. 42
Licht en laser .................................................................................................................................................. 44
Algemene kennis .............................................................................................................................................. 44
Haarverwijdering .............................................................................................................................................. 53
Vasculair & beenvaatjes ................................................................................................................................... 59
Pigment ............................................................................................................................................................ 66
Huidveroudering ............................................................................................................................................... 72
Tatoeage .......................................................................................................................................................... 74
Littekens ........................................................................................................................................................... 79
Laser basis en Laser veiligheid .......................................................................................................................... 89
Laserveiligheid .................................................................................................................................................. 95
Zorglandschap ................................................................................................................................................ 98
Tutorial Patiënt Journey ................................................................................................................................. 100
Kwaliteit van zorg......................................................................................................................................... 101
Patient-reported outcome measures (PROMs) .............................................................................................. 109
Klinische fotografie ......................................................................................................................................... 112
Methodologie & statistiek ............................................................................................................................ 115
2
,Medische basiskennis
De ouder wordende huid, benigne, premaligne & maligne
huidtumoren
Resultaat/ Leerdoelen:
• De specifieke kenmerken van de huid en de adnexen in de verschillende levensfasen van de mens
beschrijven.
• De specifieke kenmerken van de mannenhuid en adnexen in de verschillende levensfasen van de mens
beschrijven.
• De endogene en exogene factoren, die een rol spelen bij het verouderingsproces van de huid en
adnexen beschrijven.
• De gevolgen van hormonale veranderingen voor de huid en de adnexen beschrijven.
• Enkele veel voorkomende huidproblemen en huidaandoeningen bij ouderen benoemen en het klinisch
beeld en de etiologie/ pathogenese van deze aandoeningen beschrijven.
• De hierboven genoemde kenmerken, veranderingen en aandoeningen herkennen.
• Globaal de (verandering in) de frequentie van voorkomen van huidtumoren beschrijven.
• Het voorkomen, het klinisch beeld, de histopathologie (globaal), diagnostiek, prognose en therapie
beschrijven van de verschillende benigne, premaligne en maligne huidtumoren.
• De hierboven genoemde ziektebeelden herkennen en zo goed mogelijk onderscheid maken tussen
benigne en maligne huidtumoren.
Huidveranderingen staan onder invloed van:
• Hormonen
• Man/ vrouw
• Aanleg
• Pigmentatie
• Plaats: weinig/ veel zonlicht
• Veroudering: endogeen/ exogeen
Veroudering van de huid
• Endogeen → +- vanaf 30e
o “Biologische klok”
o “Natuurlijke veroudering”
• Exogene factoren
o “Lifestyle”
o Zon: UV straling
▪ Zichtbaar licht → zicht, bioritme
▪ Infrarood licht → warmte
▪ Ultraviolet licht → aanmaak vit. D in huid, ontstekingsremmend, potentieel
schadelijk
▪ UVB dringt tot in de basale laag van de epidermis, waar de melanocyten zitten, wat
zorgt voor het bruiningsproces. UVA dringt tot in de dermis.
▪ De huid beschermt zich door:
• Verdikking van het stratum corneum → zonne-eelt
• Aanmaak van pigment → parasol
▪ Problemen door de zon:
• Acuut → verbranding
• Op lange termijn:
o Huidveroudering
▪ Op zonbeschenen delen
▪ Foto-ageing
▪ Actinische schade
o Benigne, premaligne en maligne huidtumoren
3
, o Direct carcinogeen effect
o Onderdrukking afweersysteem
▪ Verbetering eczeem, psoriasis, vitiligo
▪ Lange termijneffect → huidtumoren
▪ Epidermis: schade door UV-straling → Kleine verandering DNA-structuur →
reparatie door speciale enzymen (efficiëntie verlaagd met leeftijd). Bv. xeroderma
pigmentosum → enzymdeficiëntie
▪ DNA-schade niet opgemerkt of verkeerd gerepareerd → blijvende DNA-verandering
→ soms ongecontroleerde celvermeerdering: huidtumoren.
▪ Dermis schade vooral door UVA
• Afbraak elastinevezels (vergelijk elastiekje in de zon)
• Wanneer afbraak → aanmaak: huid wordt slap + rimpels
• Collageenvezels: sterke afname en desorganisatie → solaire elastose =
gelige plaques
o Roken
▪ Effecten van roken op de huid
• Rokersgelaat: grijsachtig, vale tin, dunne huid, grove textuur, uitgesproken
groeven, vooral rond de mond
• Verlaagd functioneren kleine vaatjes in de huid → belangrijk voor
wondgenezing
• Niet roken rond plastisch chirurgische operaties!
• Anti-oestrogeeneffect op de huid → mini-menopauze: slap, droog, rimpels,
couperose
• Kans op huidkanker 3x zo groot
o Zwaartekracht, activiteit aangezichtsmusculatuur
o Alcohol
o Stress
o Onvoldoende lichaamsbeweging
o Ongezonde voeding
o Milieuvervuiling
Endogene & exogene veroudering
Endogeen Exogeen
Algemeen aspect Egaal bleek, minder elastisch, fijne rimpels Fijne rimpels, diepe groeven, slap,
lederachtig, gevlekt, ruw, couperose, gelige
oneffenheden
Epidermis Dunner, droger, bleker, kwetsbaar Abnormaal verdikt
Cellen gaan in vorm en grootte verschillen Cellen → (pre)maligne tumoren
Aantal langerhanscellen neemt af Melanocyten → lentigines, melanosis preca.
Aantal eccriene en apocriene zweetklieren neemt af
Aantal talgklieren en productie (androgenen verlaagd: acne
verminderd
Droge huid (+ exogene factoren: asteatotisch eczeem)
Retelijsten vervlakken
Aantal melanocyten verlaagd en activiteit verhoogd:
lentigines seniles
Dermis Progressieve atrofie → dunner
Elasticiteit verminderd → slapper
Elastine Minder fijne/ dikkere vezels Gedegenereeerd tot vormeloze massa
Cross-linking tussen elastine-vezels
Huid kan in plooien gaan hangen
Collageen Minder en uitgerafeld Sterke afname, desorganisatie (solaire
Vezels worden stugger; ook hier cross-linking elastose)
Grondsubstantie Lichte afname Sterke afname
Houdt minder vocht vast → rimpels, wallen
4
