Zorgtechnologie
Een kwalitatief onderzoek naar de belemmerende factoren die
zorgprofessionals ervaren bij het inzetten van zorgtechnologie.
Naam:
Studentnummer:
Klas:
Module: (7) Zorginnovatie in de praktijk –
deel onderzoek
Osiriscode: HVMB20ONDM7
Werkplek:
Werkbegeleider:
Opdrachtgever:
Contactgegevens:
Examinator:
Datum: 10-04-2023
Aantal woorden: 2493
,Inhoudsopgave
Inleiding..................................................................................................................................................2
Doel- en vraagstelling.............................................................................................................................4
Doelstelling.........................................................................................................................................4
Vraagstelling.......................................................................................................................................5
Onderzoeksmethode..............................................................................................................................5
Onderzoeksdesign en -methode.........................................................................................................5
Populatie en steekproef.....................................................................................................................6
Dataverzameling en meetinstrument.................................................................................................6
Data-analyse.......................................................................................................................................8
Betrouwbaarheid, validiteit en generaliseerbaarheid............................................................................9
Ethiek, wet- en regelgeving..................................................................................................................10
Samenwerking en tijdsplanning............................................................................................................11
Bibliografie...........................................................................................................................................12
Bijlage I Toestemmingsverklaring (informed consent).........................................................................15
Inleiding
Zorgtechnologie is van belang voor de toekomst, want als geen rigoureuze veranderingen
gaan plaatsvinden gaat het Nederlandse zorgsysteem in 2040 vastlopen (Zorginstituut
2
, Nederland, 2022). Dit betekent dat niet alle zorgbehoevenden de zorg kunnen ontvangen waar
ze recht op hebben. De voornaamste reden hiervoor is het vergrijzen van de Nederlandse
samenleving en een oplopend tekort aan zorgprofessionals (Adriaansen, 2022). Het gevolg
hiervan is een toenemende werkdruk voor zorgprofessionals, waardoor het ziekteverzuim en
de uitstroom toeneemt (Jansen, 2019). Werkdruk is een verstoorde balans tussen
werkbelastbaarheid en de belasting van zorgprofessionals (FNV, z.d.). Zorgprofessionals
geven aan dat de kwaliteit van zorg hieronder lijdt door het maken van fouten, beperkte tijd
voor cliënten en lange wachttijden (V&VN, 2017).
Om in de toekomst kwalitatief hoogwaardige zorg te kunnen blijven bieden moet anders
gewerkt gaan worden (Van Wijnen, 2019). Het vergroten van zelfredzaamheid van cliënten en
het efficiënt werken door zorgprofessionals is hierbij van belang. Zelfredzaamheid is “het
vermogen van mensen om zichzelf te redden op alle levensterreinen met zo min mogelijk
professionele ondersteuning” (Zorg voor beter, 2017). Met de inzet van zorgtechnologie kan
zelfredzaamheid worden gestimuleerd en kan men langer zelfstandig thuis blijven wonen
(Nursing, 2017). Daarnaast kan inzetten of opschalen van zorg worden voorkomen, waardoor
de werkdruk verminderd (Zorg voor beter, 2017). Zorgtechnologie zijn “alle technologische
hulpmiddelen die je kunt inzetten op het gebied van wonen, zorg en welzijn in de
gezondheidszorg en welzijnssector” (Van Berlo et al., 2017, p. 8).
Zorgtechnologie kan op verschillende manieren bijdragen aan het vergroten van
zelfredzaamheid en het efficiënt werken door zorgprofessionals. Door bijvoorbeeld de inzet
van een Medido-medicijndispenser, waarbij medicatie op gezette tijden wordt uitgegeven
kunnen zorgomenten worden overgenomen door zorgtechnologie. Ook kan efficiënter
gewerkt worden middels beeldbellen om mee te kijken met een handeling. Tevens kan tijd
voor randvoorwaarden worden beperkt door het inspreken van rapportages (Vilans, 2021).
Voor verpleegkundigen betekent dit een afname van werkdruk doordat reistijd en het aantal
zorgmomenten kan worden gereduceerd. Hierdoor wordt werkplezier verhoogd en daarmee
indirect het ziekteverzuim teruggedrongen (ICT&Health, 2021b). Voor cliënten betekent dit
een vergroting van de zelfredzaamheid (ICT&Health, 2021a). Daarnaast kan het gebruik van
bijvoorbeeld persoonsalarmering het veiligheidsgevoel bevorderen (ICT&Health, 2021c).
Stuurgroep Kwaliteitskader Wijkverpleging (2018) stelt dat veiligheid en zelfredzaamheid
belangrijke aspecten zijn voor de kwaliteit van wijkverpleging. De inzet van zorgtechnologie
bevordert deze aspecten.
Ook TSN Thuiszorg (z.d.) wil zorgtechnologie inzetten zodat cliënten zo lang mogelijk veilig
thuis kunnen blijven wonen, waarbij zelfredzaamheid wordt gewaarborgd. TSN Thuiszorg
(2023) beschrijft in het jaarplan dat zorgtechnologie moet worden ingezet als eerste keuze
interventie. Dit betekent dat indicerend wijkverpleegkundigen tijdens intakes inventariseren
welke zorg kan worden overgenomen door zorgtechnologie. Voor verzorgenden en
verpleegkundigen geldt hetzelfde tijdens de zorgverlening en evaluaties. Het doel hiervan is
efficiënt omgaan met ondercapaciteit van zorgprofessionals en kostenbewust zorg verlenen.
Om dit te kunnen realiseren zijn in 2020 projectleiders en ambassadeurs aangesteld om de
inzet van zorgtechnologie te stimuleren en teams hierbij te ondersteunen. Daarnaast hebben
alle wijkteams in 2021 de teamscholing zorgtechnologie gevolgd (TSN Thuiszorg, 2019).
Ook is informatie over beschikbare zorgtechnologie met achtergrondinformatie over de
3
Een kwalitatief onderzoek naar de belemmerende factoren die
zorgprofessionals ervaren bij het inzetten van zorgtechnologie.
Naam:
Studentnummer:
Klas:
Module: (7) Zorginnovatie in de praktijk –
deel onderzoek
Osiriscode: HVMB20ONDM7
Werkplek:
Werkbegeleider:
Opdrachtgever:
Contactgegevens:
Examinator:
Datum: 10-04-2023
Aantal woorden: 2493
,Inhoudsopgave
Inleiding..................................................................................................................................................2
Doel- en vraagstelling.............................................................................................................................4
Doelstelling.........................................................................................................................................4
Vraagstelling.......................................................................................................................................5
Onderzoeksmethode..............................................................................................................................5
Onderzoeksdesign en -methode.........................................................................................................5
Populatie en steekproef.....................................................................................................................6
Dataverzameling en meetinstrument.................................................................................................6
Data-analyse.......................................................................................................................................8
Betrouwbaarheid, validiteit en generaliseerbaarheid............................................................................9
Ethiek, wet- en regelgeving..................................................................................................................10
Samenwerking en tijdsplanning............................................................................................................11
Bibliografie...........................................................................................................................................12
Bijlage I Toestemmingsverklaring (informed consent).........................................................................15
Inleiding
Zorgtechnologie is van belang voor de toekomst, want als geen rigoureuze veranderingen
gaan plaatsvinden gaat het Nederlandse zorgsysteem in 2040 vastlopen (Zorginstituut
2
, Nederland, 2022). Dit betekent dat niet alle zorgbehoevenden de zorg kunnen ontvangen waar
ze recht op hebben. De voornaamste reden hiervoor is het vergrijzen van de Nederlandse
samenleving en een oplopend tekort aan zorgprofessionals (Adriaansen, 2022). Het gevolg
hiervan is een toenemende werkdruk voor zorgprofessionals, waardoor het ziekteverzuim en
de uitstroom toeneemt (Jansen, 2019). Werkdruk is een verstoorde balans tussen
werkbelastbaarheid en de belasting van zorgprofessionals (FNV, z.d.). Zorgprofessionals
geven aan dat de kwaliteit van zorg hieronder lijdt door het maken van fouten, beperkte tijd
voor cliënten en lange wachttijden (V&VN, 2017).
Om in de toekomst kwalitatief hoogwaardige zorg te kunnen blijven bieden moet anders
gewerkt gaan worden (Van Wijnen, 2019). Het vergroten van zelfredzaamheid van cliënten en
het efficiënt werken door zorgprofessionals is hierbij van belang. Zelfredzaamheid is “het
vermogen van mensen om zichzelf te redden op alle levensterreinen met zo min mogelijk
professionele ondersteuning” (Zorg voor beter, 2017). Met de inzet van zorgtechnologie kan
zelfredzaamheid worden gestimuleerd en kan men langer zelfstandig thuis blijven wonen
(Nursing, 2017). Daarnaast kan inzetten of opschalen van zorg worden voorkomen, waardoor
de werkdruk verminderd (Zorg voor beter, 2017). Zorgtechnologie zijn “alle technologische
hulpmiddelen die je kunt inzetten op het gebied van wonen, zorg en welzijn in de
gezondheidszorg en welzijnssector” (Van Berlo et al., 2017, p. 8).
Zorgtechnologie kan op verschillende manieren bijdragen aan het vergroten van
zelfredzaamheid en het efficiënt werken door zorgprofessionals. Door bijvoorbeeld de inzet
van een Medido-medicijndispenser, waarbij medicatie op gezette tijden wordt uitgegeven
kunnen zorgomenten worden overgenomen door zorgtechnologie. Ook kan efficiënter
gewerkt worden middels beeldbellen om mee te kijken met een handeling. Tevens kan tijd
voor randvoorwaarden worden beperkt door het inspreken van rapportages (Vilans, 2021).
Voor verpleegkundigen betekent dit een afname van werkdruk doordat reistijd en het aantal
zorgmomenten kan worden gereduceerd. Hierdoor wordt werkplezier verhoogd en daarmee
indirect het ziekteverzuim teruggedrongen (ICT&Health, 2021b). Voor cliënten betekent dit
een vergroting van de zelfredzaamheid (ICT&Health, 2021a). Daarnaast kan het gebruik van
bijvoorbeeld persoonsalarmering het veiligheidsgevoel bevorderen (ICT&Health, 2021c).
Stuurgroep Kwaliteitskader Wijkverpleging (2018) stelt dat veiligheid en zelfredzaamheid
belangrijke aspecten zijn voor de kwaliteit van wijkverpleging. De inzet van zorgtechnologie
bevordert deze aspecten.
Ook TSN Thuiszorg (z.d.) wil zorgtechnologie inzetten zodat cliënten zo lang mogelijk veilig
thuis kunnen blijven wonen, waarbij zelfredzaamheid wordt gewaarborgd. TSN Thuiszorg
(2023) beschrijft in het jaarplan dat zorgtechnologie moet worden ingezet als eerste keuze
interventie. Dit betekent dat indicerend wijkverpleegkundigen tijdens intakes inventariseren
welke zorg kan worden overgenomen door zorgtechnologie. Voor verzorgenden en
verpleegkundigen geldt hetzelfde tijdens de zorgverlening en evaluaties. Het doel hiervan is
efficiënt omgaan met ondercapaciteit van zorgprofessionals en kostenbewust zorg verlenen.
Om dit te kunnen realiseren zijn in 2020 projectleiders en ambassadeurs aangesteld om de
inzet van zorgtechnologie te stimuleren en teams hierbij te ondersteunen. Daarnaast hebben
alle wijkteams in 2021 de teamscholing zorgtechnologie gevolgd (TSN Thuiszorg, 2019).
Ook is informatie over beschikbare zorgtechnologie met achtergrondinformatie over de
3
