Renaissance (15e eeuw)= wedergeboorte klassieke oudheid, waardering natuur en mens.
Humanisme (1500)= waardering wijsbegeerte en literatuur (=intellectuele stroming binnen
renaissance)
Opvoeding moest gericht zijn op brede algemene ontwikkeling en niet op wereldverzaking en
zuivere godsdienstige vorming. Lesstof moet aansluiten bij belevingswereld van het kind.
Erasmus (humanist)
- Opvoeding= klassieke culturele vorming; kennis, deugd en goede manieren via de klassieken.
Kind is vormbaar. Kennis geleidelijk opbouwen.
- Onderwijs= kritiek op schoolmeesters leidde tot radicale hervormingen in ow: liefdevolle
relatie belangrijk en inspelen op eergevoel en door spel kind stimuleren.
- Tegen de adel want kennis is belangrijker dan rijkdom
- Burgerij= niet door anderen laten leiden
- Belonen is beter dan straffen
Montaigne (humanist) (>verschil met Erasmus)
- Geen geletterdheid
- Zelfstandig oordelen ipv kennis en wetenschap
- Adel ipv toekomstig geleerde
- Weten en kennis belangrijker dan deugd en wijsheid
Reformatie (16e eeuw)= bouwde voort op humanisme: waardering mens; belang onderwijs; zelf bijbel
lezen (sloot aan bij humanistische ontdekking van oorspronkelijke tekst). Verschil: persoonlijke geloof
belangrijker dan humanistische geleerdheid, minder optimistisch, nadruk op menselijke zondigheid en
dus noodzaak tot opvoeden.
- Gematigden: Cats
- Strikten: Koeleman
Marnix (calvinist)
- Kindgericht: moedertaal grote rol, want dat sloot aan bij bevattingsvermogen kinderen
- Onderwijs in landtaal
Pedagogisch realisme (17e eeuw)= empirisme, werkelijkheid en autonome denken centraal. In
scholen nu meer experimenten, meer afbeeldingen bij tekst en meer zaakvakken als geschiedenis.
Comenius (pedagogisch realisme)
- Empiristisch: leren via aanschouwing
- Kennis van de wereld om zich heen Realia= zaakkennis
- Onderwijzer handelen als de zon
- Alles aan allen onderwijzen
- Belang kindertijd: kinderen hebben beperkt vermogen.
- Waarschuwing overladig: kennis geleidelijk aanbieden= ‘’natuurlijk’’
Locke
- Verlicht pedagoog: mens door opvoeding en ervaring vormen.
- Tabula rasa= menselijke geest is een onbeschreven blad dat door waarneming wordt gevuld
- Gezonde geest in een gezond lichaam lichamelijke activiteit
- Gentleman: oprechte betrouwbaarheid en praktische zin, beschaafd man met deugd, verstand,
manieren en kennis.
Humanisme (1500)= waardering wijsbegeerte en literatuur (=intellectuele stroming binnen
renaissance)
Opvoeding moest gericht zijn op brede algemene ontwikkeling en niet op wereldverzaking en
zuivere godsdienstige vorming. Lesstof moet aansluiten bij belevingswereld van het kind.
Erasmus (humanist)
- Opvoeding= klassieke culturele vorming; kennis, deugd en goede manieren via de klassieken.
Kind is vormbaar. Kennis geleidelijk opbouwen.
- Onderwijs= kritiek op schoolmeesters leidde tot radicale hervormingen in ow: liefdevolle
relatie belangrijk en inspelen op eergevoel en door spel kind stimuleren.
- Tegen de adel want kennis is belangrijker dan rijkdom
- Burgerij= niet door anderen laten leiden
- Belonen is beter dan straffen
Montaigne (humanist) (>verschil met Erasmus)
- Geen geletterdheid
- Zelfstandig oordelen ipv kennis en wetenschap
- Adel ipv toekomstig geleerde
- Weten en kennis belangrijker dan deugd en wijsheid
Reformatie (16e eeuw)= bouwde voort op humanisme: waardering mens; belang onderwijs; zelf bijbel
lezen (sloot aan bij humanistische ontdekking van oorspronkelijke tekst). Verschil: persoonlijke geloof
belangrijker dan humanistische geleerdheid, minder optimistisch, nadruk op menselijke zondigheid en
dus noodzaak tot opvoeden.
- Gematigden: Cats
- Strikten: Koeleman
Marnix (calvinist)
- Kindgericht: moedertaal grote rol, want dat sloot aan bij bevattingsvermogen kinderen
- Onderwijs in landtaal
Pedagogisch realisme (17e eeuw)= empirisme, werkelijkheid en autonome denken centraal. In
scholen nu meer experimenten, meer afbeeldingen bij tekst en meer zaakvakken als geschiedenis.
Comenius (pedagogisch realisme)
- Empiristisch: leren via aanschouwing
- Kennis van de wereld om zich heen Realia= zaakkennis
- Onderwijzer handelen als de zon
- Alles aan allen onderwijzen
- Belang kindertijd: kinderen hebben beperkt vermogen.
- Waarschuwing overladig: kennis geleidelijk aanbieden= ‘’natuurlijk’’
Locke
- Verlicht pedagoog: mens door opvoeding en ervaring vormen.
- Tabula rasa= menselijke geest is een onbeschreven blad dat door waarneming wordt gevuld
- Gezonde geest in een gezond lichaam lichamelijke activiteit
- Gentleman: oprechte betrouwbaarheid en praktische zin, beschaafd man met deugd, verstand,
manieren en kennis.
