Inhoudsopgave
Week 1 – Object en Subject............................................................................................................................ 3
Hoorcollege 1 – 5 september 2023......................................................................................................................3
Hoorcollege 2 – 7 september 2023......................................................................................................................6
Week 2: creëren, produceren, repareren, toevoegen en afscheiden...............................................................8
Hoorcollege 3 – 12 september 2022....................................................................................................................8
Hoorcollege 4 – 14 september 2022..................................................................................................................11
Week 3: eigendom, beperkte rechten en burenrecht....................................................................................14
Hoorcollege 5 – 19 september 2022..................................................................................................................14
Hoorcollege 6 – 21 september 2022..................................................................................................................22
Week 4: gemeenschap, mandeligheid en appartementsrechten...................................................................27
Hoorcollege 5 – 26 september 2022..................................................................................................................27
Hoorcollege 6 – 28 september 2022..................................................................................................................33
Week 5: Bezit, houderschap en overdracht................................................................................................... 38
Hoorcollege 9 – 3 oktober 2022.........................................................................................................................38
Hoorcollege 10 – 5 oktober 2022.......................................................................................................................42
Week 6: derdenbescherming........................................................................................................................ 52
Hoorcollege 11 – 10 oktober 2022.....................................................................................................................52
Hoorcollege 12 – 12 oktober 2022.....................................................................................................................57
Week 7:....................................................................................................................................................... 63
Hoorcollege 13 – 17 oktober 2022.....................................................................................................................63
Hoorcollege 14 – 19 oktober 2022.....................................................................................................................71
Week 8 – repetitieweek............................................................................................................................... 77
Week 9: leverancierskrediet......................................................................................................................... 77
Hoorcollege 15 – 31 oktober 2022.....................................................................................................................77
Hoorcollege 16 – 2 november 2022...................................................................................................................83
Week 10: verhaal en retentie....................................................................................................................... 91
Hoorcollege 17 – 7 november 2022...................................................................................................................91
Hoorcollege 18 – 9 november 2022.................................................................................................................101
Week 11: uitwinning zekerheden............................................................................................................... 111
Hoorcollege 19 – 14 november 2022...............................................................................................................111
Hoorcollege 20 – 16 november 2022...............................................................................................................118
,Week 12: samenloop eerdere colleges....................................................................................................... 121
Hoorcollege 21 – 21 november 2022...............................................................................................................121
Hoorcollege 22 – 23 november 2022...............................................................................................................127
Week 13: repetitieweek............................................................................................................................. 134
Hoorcollege 23 – 28 november 2022...............................................................................................................134
Hoorcollege 24 – 30 november 2022...............................................................................................................141
,Week 1 – Object en Subject
Hoorcollege 1 – 5 september 2023
‘Robinson Crusoe had no law. When an island has two people, there must
be law, but only personal rights are needed, not real rights. Real rights will
arrive with the third castaway.’ – George Gretton, ICLQ 49 (2000)
Goederenrecht is recht met derdenwerking.
HR Blaauboer/Berlips: de persoonlijke verplichtingen van een goed gaan
niet over op degene die dat goed onder bijzondere titel verkrijgt.
Persoonlijke rechten ten aanzien van een goed (in tegenstelling tot
verplichtingen), gaan wel over op de verkrijger van dat goed onder
bijzondere titel. Ook wel kwantitatief recht genoemd (art. 6:251 BW).
Je kunt alleen maar dingen goederenrechtelijk maken over de boeg van de
wettelijke mogelijkheden om dat te doen. Via beperkte rechten en een
aantal andere opties, maar daar later meer over.
Art. 3:1 BW: goederen zijn zaken en vermogensrechten.
- Vermogensrecht: octrooi, intellectueel eigendom, erfdienstbaarheid,
pandrecht, hypotheekrecht, vorderingsrecht.
- Zaken:
Art. 5:1 BW: je bent geen eigenaar van een vermogensrecht, maar alleen
van zaken.
Van vermogensrechten ben je rechthebbende. Zaak en eigendom worden
vaak voor hetzelfde gebruikt.
Als je weet of iets een zaak is, weet je welke wetsartikelen allemaal van
toepassing zijn. Mensen zijn rechtssubjecten en dus geen zaken, want ze
zijn geen objecten. Zolang een nagel of haar aan je vastzit is het geen
zaak, als je deze afknipt is het wel een zaak. Is een website een goed? Zo
ja, wat voor goed? Digitale dingen zijn lastig in te passen, maar kunnen
wel vermogensrechtelijke waarde hebben.
Zaken worden onderverdeeld in (art. 3:3 BW):
- Lid 1: onroerende zaken: grond, nog niet gewonnen delfstoffen, met
de grond verenigde beplantingen, en ook de gebouwen en werken
die duurzaam met de grond zijn verenigd, hetzij rechtstreeks, hetzij
door vereniging met andere gebouwen of werken.
- Lid 2: roerende zaken: alles wat niet onroerend is.
Als je wilt de vraag wilt beantwoorden of een werk of gebouw onroerend
is, moet je eerst de volgende vragen beantwoorden:
1. Is er sprake van een gebouw of werk (HR Havenkranen)?
2. Is het gebouw of werk verenigd met de grond (HR Woonark)?
o Nee? Niet onroerend
o Ja? Vraag 3
, Wanneer zijn planten verenigd met de grond? Wanneer de wortels
erin zitten. Hoe zit dit bij tulpenbollen? Ook wanneer deze in de
grond zitten dan is dit voldoende. Het gaat niet om duurzaam hier,
dat is alleen aan de orde bij gebouwen en werken. Bij het onroerend
worden van beplantingen is slechts een vereniging met de grond
voldoende. Bij gebouwen en werken moet het wel duurzaam zijn.
Een woonark is een roerende zaak.
Havenkranen zijn onroerende zaken, want dit is permanent met de
grond verbonden.
3. Is het een duurzame vereniging?
o HR Portacabin: is het gebouw of werk naar aard en inrichting
bestemd om duurzaam ter plaatse te blijven?
Is het technisch gezien mogelijk het gebouw te
verplaatsen?
De bedoeling van de bouwer die naar buiten kenbaar is
De bestemming dient naar buiten kenbaar te zijn
Verkeersopvattingen kunnen niet worden gebezigd als
een zelfstandige maatstaf voor de beoordeling van de
vraag of een zaak roerend of onroerend is
Geen zelfstandig criterium, maar is bedoeld om
invulling te geven aan de andere criteria
Dit geldt ook voor vereniging op zich, dus niet
alleen bij duurzame vereniging, maar ook bij
beplantingen
Hypotheekrecht op registergoederen, pandrecht op niet-registergoederen.
Registergoederen (art. 3:10 BW):
- Onroerende zaken
- Roerende zaken
- Vermogensrechten
Art. 3:4 BW: wanneer is iets één zaak?
Want met één zaak correspondeert één recht.
Uit dit artikel blijken twee criteria aan de hand waarvan je kan
beantwoorden of het om losse zaken gaat of een samengesmolten zaak:
1. Lid 1: als het volgens verkeersopvattingen één zaak is (je kan hierbij
kijken naar verkeersopvattingen in een bepaalde sector).
In verschillende arresten zijn aanwijzingen gegeven over hoe je de
verkeersopvatting kan inkleuren HR Dépex/curatoren Bergel:
a. Is het object onvoltooid als je een ander object er afhaalt?
b. Zijn de onderdelen in constructief opzicht op elkaar
afgestemd?
Ja? Aanwijzing dat er sprake is van zaakseenheid.
Het moet echt gaan om zaken die specifiek voor elkaar zijn
gemaakt (dus niet: dop en een stoft, want die dop past ook op
andere stiften van dezelfde soort).
Waar moet je niet op letten?
c. De functie van dat object in het productieproces van het
bedrijf.
Week 1 – Object en Subject............................................................................................................................ 3
Hoorcollege 1 – 5 september 2023......................................................................................................................3
Hoorcollege 2 – 7 september 2023......................................................................................................................6
Week 2: creëren, produceren, repareren, toevoegen en afscheiden...............................................................8
Hoorcollege 3 – 12 september 2022....................................................................................................................8
Hoorcollege 4 – 14 september 2022..................................................................................................................11
Week 3: eigendom, beperkte rechten en burenrecht....................................................................................14
Hoorcollege 5 – 19 september 2022..................................................................................................................14
Hoorcollege 6 – 21 september 2022..................................................................................................................22
Week 4: gemeenschap, mandeligheid en appartementsrechten...................................................................27
Hoorcollege 5 – 26 september 2022..................................................................................................................27
Hoorcollege 6 – 28 september 2022..................................................................................................................33
Week 5: Bezit, houderschap en overdracht................................................................................................... 38
Hoorcollege 9 – 3 oktober 2022.........................................................................................................................38
Hoorcollege 10 – 5 oktober 2022.......................................................................................................................42
Week 6: derdenbescherming........................................................................................................................ 52
Hoorcollege 11 – 10 oktober 2022.....................................................................................................................52
Hoorcollege 12 – 12 oktober 2022.....................................................................................................................57
Week 7:....................................................................................................................................................... 63
Hoorcollege 13 – 17 oktober 2022.....................................................................................................................63
Hoorcollege 14 – 19 oktober 2022.....................................................................................................................71
Week 8 – repetitieweek............................................................................................................................... 77
Week 9: leverancierskrediet......................................................................................................................... 77
Hoorcollege 15 – 31 oktober 2022.....................................................................................................................77
Hoorcollege 16 – 2 november 2022...................................................................................................................83
Week 10: verhaal en retentie....................................................................................................................... 91
Hoorcollege 17 – 7 november 2022...................................................................................................................91
Hoorcollege 18 – 9 november 2022.................................................................................................................101
Week 11: uitwinning zekerheden............................................................................................................... 111
Hoorcollege 19 – 14 november 2022...............................................................................................................111
Hoorcollege 20 – 16 november 2022...............................................................................................................118
,Week 12: samenloop eerdere colleges....................................................................................................... 121
Hoorcollege 21 – 21 november 2022...............................................................................................................121
Hoorcollege 22 – 23 november 2022...............................................................................................................127
Week 13: repetitieweek............................................................................................................................. 134
Hoorcollege 23 – 28 november 2022...............................................................................................................134
Hoorcollege 24 – 30 november 2022...............................................................................................................141
,Week 1 – Object en Subject
Hoorcollege 1 – 5 september 2023
‘Robinson Crusoe had no law. When an island has two people, there must
be law, but only personal rights are needed, not real rights. Real rights will
arrive with the third castaway.’ – George Gretton, ICLQ 49 (2000)
Goederenrecht is recht met derdenwerking.
HR Blaauboer/Berlips: de persoonlijke verplichtingen van een goed gaan
niet over op degene die dat goed onder bijzondere titel verkrijgt.
Persoonlijke rechten ten aanzien van een goed (in tegenstelling tot
verplichtingen), gaan wel over op de verkrijger van dat goed onder
bijzondere titel. Ook wel kwantitatief recht genoemd (art. 6:251 BW).
Je kunt alleen maar dingen goederenrechtelijk maken over de boeg van de
wettelijke mogelijkheden om dat te doen. Via beperkte rechten en een
aantal andere opties, maar daar later meer over.
Art. 3:1 BW: goederen zijn zaken en vermogensrechten.
- Vermogensrecht: octrooi, intellectueel eigendom, erfdienstbaarheid,
pandrecht, hypotheekrecht, vorderingsrecht.
- Zaken:
Art. 5:1 BW: je bent geen eigenaar van een vermogensrecht, maar alleen
van zaken.
Van vermogensrechten ben je rechthebbende. Zaak en eigendom worden
vaak voor hetzelfde gebruikt.
Als je weet of iets een zaak is, weet je welke wetsartikelen allemaal van
toepassing zijn. Mensen zijn rechtssubjecten en dus geen zaken, want ze
zijn geen objecten. Zolang een nagel of haar aan je vastzit is het geen
zaak, als je deze afknipt is het wel een zaak. Is een website een goed? Zo
ja, wat voor goed? Digitale dingen zijn lastig in te passen, maar kunnen
wel vermogensrechtelijke waarde hebben.
Zaken worden onderverdeeld in (art. 3:3 BW):
- Lid 1: onroerende zaken: grond, nog niet gewonnen delfstoffen, met
de grond verenigde beplantingen, en ook de gebouwen en werken
die duurzaam met de grond zijn verenigd, hetzij rechtstreeks, hetzij
door vereniging met andere gebouwen of werken.
- Lid 2: roerende zaken: alles wat niet onroerend is.
Als je wilt de vraag wilt beantwoorden of een werk of gebouw onroerend
is, moet je eerst de volgende vragen beantwoorden:
1. Is er sprake van een gebouw of werk (HR Havenkranen)?
2. Is het gebouw of werk verenigd met de grond (HR Woonark)?
o Nee? Niet onroerend
o Ja? Vraag 3
, Wanneer zijn planten verenigd met de grond? Wanneer de wortels
erin zitten. Hoe zit dit bij tulpenbollen? Ook wanneer deze in de
grond zitten dan is dit voldoende. Het gaat niet om duurzaam hier,
dat is alleen aan de orde bij gebouwen en werken. Bij het onroerend
worden van beplantingen is slechts een vereniging met de grond
voldoende. Bij gebouwen en werken moet het wel duurzaam zijn.
Een woonark is een roerende zaak.
Havenkranen zijn onroerende zaken, want dit is permanent met de
grond verbonden.
3. Is het een duurzame vereniging?
o HR Portacabin: is het gebouw of werk naar aard en inrichting
bestemd om duurzaam ter plaatse te blijven?
Is het technisch gezien mogelijk het gebouw te
verplaatsen?
De bedoeling van de bouwer die naar buiten kenbaar is
De bestemming dient naar buiten kenbaar te zijn
Verkeersopvattingen kunnen niet worden gebezigd als
een zelfstandige maatstaf voor de beoordeling van de
vraag of een zaak roerend of onroerend is
Geen zelfstandig criterium, maar is bedoeld om
invulling te geven aan de andere criteria
Dit geldt ook voor vereniging op zich, dus niet
alleen bij duurzame vereniging, maar ook bij
beplantingen
Hypotheekrecht op registergoederen, pandrecht op niet-registergoederen.
Registergoederen (art. 3:10 BW):
- Onroerende zaken
- Roerende zaken
- Vermogensrechten
Art. 3:4 BW: wanneer is iets één zaak?
Want met één zaak correspondeert één recht.
Uit dit artikel blijken twee criteria aan de hand waarvan je kan
beantwoorden of het om losse zaken gaat of een samengesmolten zaak:
1. Lid 1: als het volgens verkeersopvattingen één zaak is (je kan hierbij
kijken naar verkeersopvattingen in een bepaalde sector).
In verschillende arresten zijn aanwijzingen gegeven over hoe je de
verkeersopvatting kan inkleuren HR Dépex/curatoren Bergel:
a. Is het object onvoltooid als je een ander object er afhaalt?
b. Zijn de onderdelen in constructief opzicht op elkaar
afgestemd?
Ja? Aanwijzing dat er sprake is van zaakseenheid.
Het moet echt gaan om zaken die specifiek voor elkaar zijn
gemaakt (dus niet: dop en een stoft, want die dop past ook op
andere stiften van dezelfde soort).
Waar moet je niet op letten?
c. De functie van dat object in het productieproces van het
bedrijf.
