Werkgroepen Burgerlijk Recht I
Inhoudsopgave
Week 1 – Object en Subject....................................................................................................................................3
Jurisprudentie.....................................................................................................................................................3
Kennisclips...........................................................................................................................................................5
Opdrachten werkgroep.........................................................................................................................................7
Opdracht I – Soak up the sun...........................................................................................................................7
Opdracht II – Het Brummense gemeentehuis..................................................................................................9
Opdracht III – Ouderwets tuinieren...............................................................................................................10
Opdracht IV – Broedplaats............................................................................................................................12
Week 2 – natrekking, vermenging en zaaksvorming.........................................................................................14
Jurisprudentie....................................................................................................................................................14
Kennisclips.........................................................................................................................................................15
Opdrachten werkgroep.......................................................................................................................................17
Opdracht I - AardBIJ.....................................................................................................................................17
Opdracht II – De Groene Vlieger..................................................................................................................19
Opdracht III – Neemgas of Geefgas?............................................................................................................20
Opdracht IV – Stadsgezichten Albert Cuyp..................................................................................................21
Week 3: Eigendom, beperkte rechten en burenrecht........................................................................................22
Jurisprudentie....................................................................................................................................................22
Kennisclips.........................................................................................................................................................22
Opdrachten werkgroep.......................................................................................................................................26
Opdracht I – Voldoende verband...................................................................................................................26
Opdracht II – Boom op de erfgrens...............................................................................................................28
Opdracht III – Muziekstudio.........................................................................................................................29
Opdracht IV – Hooghangend fruit.................................................................................................................32
Week 4: gemeenschap, mandeligheid en appartementsrechten........................................................................35
Jurisprudentie....................................................................................................................................................35
Kennisclips.........................................................................................................................................................35
Werkgroep opdrachten.......................................................................................................................................36
Opdracht I – Antonio, Bella en Clarice.........................................................................................................36
Opdracht II – Splitsing zonder toestemming.................................................................................................37
Opdracht III – Goederenrechtpuzzel.............................................................................................................38
Opdracht IV – Boil it.....................................................................................................................................39
Week 5: bezit, houderschap en overdracht.........................................................................................................40
Jurisprudentie....................................................................................................................................................40
Kennisclips.........................................................................................................................................................42
Werkgroep opdrachten.......................................................................................................................................44
Opdracht I – Verkocht aan gemat..................................................................................................................44
Opdracht 2 – Claim carrousel........................................................................................................................46
Opdracht 3 – Jan Thiel...................................................................................................................................48
Opdracht 4 – Even Apeldoorn bellen… (niet behandeld, geen tijd).............................................................51
Week 6: derdenbescherming................................................................................................................................53
, Jurisprudentie....................................................................................................................................................53
Kennisclips.........................................................................................................................................................54
Werkgroep opdrachten.......................................................................................................................................59
Opdracht I – Fietstuig....................................................................................................................................59
Opdracht II – De Wijnhoeve..........................................................................................................................60
Opdracht III – Klaas in het nauw...................................................................................................................61
Opdracht IV – Groninger akte.......................................................................................................................64
Week 7: verjaring en overgangsrecht..................................................................................................................66
Jurisprudentie....................................................................................................................................................66
Kennisclips.........................................................................................................................................................67
Werkgroep opdrachten.......................................................................................................................................69
Opdracht I – Van gevel naar tuin...................................................................................................................69
Opdracht II – BIM.........................................................................................................................................70
Opdracht III – Zijn appels en peren nu wel of niet te vergelijken?...............................................................72
Opdracht IV – Bunkergang............................................................................................................................75
Week 9: leverancierskrediet.................................................................................................................................78
Jurisprudentie....................................................................................................................................................78
Kennisclips.........................................................................................................................................................78
Werkgroep opdrachten.......................................................................................................................................78
Opdracht I – Zittah.........................................................................................................................................78
Opdracht II – Hoppa!.....................................................................................................................................80
Opdracht III – I-biza......................................................................................................................................82
Opdracht IV – Knikarm.................................................................................................................................86
Week 10: beslag, zekerheidsrechten, rangorde en retentie...............................................................................88
Jurisprudentie....................................................................................................................................................88
Kennisclips.........................................................................................................................................................89
Werkgroep opdrachten.......................................................................................................................................89
Opdracht I – Lalekkerland.............................................................................................................................89
Opdracht II – Zuivere koffie..........................................................................................................................90
Opdracht III – Financieringsblues.................................................................................................................92
Opdracht IV – Flipcoin..................................................................................................................................95
Week 11: uitwinning zekerheden.........................................................................................................................98
Jurisprudentie....................................................................................................................................................98
Kennisclips.........................................................................................................................................................99
Werkgroep opdrachten.....................................................................................................................................103
Opdracht I – Tandarts Carel........................................................................................................................103
Opdracht II – Bullebank..............................................................................................................................104
Opdracht III – Nijmeegse Esdoorns............................................................................................................106
Opdracht IV – Beslag-carroussel.................................................................................................................109
Week 12:...............................................................................................................................................................111
Jurisprudentie..................................................................................................................................................111
Kennisclips.......................................................................................................................................................111
Werkgroep opdrachten.....................................................................................................................................111
Opdracht I – Koffie4U.................................................................................................................................111
Opdracht II – Campercafe...........................................................................................................................115
,Week 1 – Object en Subject
Jurisprudentie
HR Portacabin
Rechtsregel: is het gebouw of werk naar aard en inrichting bestemd om
duurzaam ter plaatse te blijven?
- Is het technisch gezien mogelijk het gebouw te verplaatsen?
- De bedoeling van de bouwer die naar buiten kenbaar is. Onder
bouwer wordt ook verstaan degene in wiens opdracht het bouwwerk
wordt gebouwd.
- De bestemming van een gebouw of werk om duurzaam ter plaatse
te blijven dient naar buiten kenbaar te zijn
- Verkeersopvattingen kunnen niet worden gebruikt als een
zelfstandige maatstaf voor de beoordeling van de vraag of een zaak
roerend of onroerend is. Zij kunnen wel in aanmerking worden
genomen voor invulling van bovenstaande criteria.
HR Dépex/curatoren Bergel c.s.
Rechtsregel: als het gebouw en de apparatuur in constructief opzicht
specifiek op elkaar zijn afgestemd, is dat een aanwijzing dat naar
verkeersopvattingen natrekking heeft plaatsgevonden
(afstemmingscriterium). Hetzelfde geldt wanneer het gebouw uit een
oogpunt van geschiktheid als fabrieksgebouw – gebouw dienende tot het
huisvesten van een productie-inrichting – bij ontbreken van die apparatuur
als onvoltooid moet worden beschouwd (incompleetheidscriterium). De
functie van de installatie in het productieproces is niet van belang.
In dit arrest zijn aanwijzingen gegeven over hoe je de verkeersopvattingen
van art. 3:4 lid 1 BW kan inkleuren:
- Is het object onvoltooid als je een ander object er afhaalt?
- Zijn de onderdelen in constructief opzicht op elkaar afgestemd?
Waar moet je niet op letten?
- De functie van dat object in het productieproces van het bedrijf.
HR Havenkranen
Rechtsregel: havenkranen zijn gezien hun constructie bestemd om zich op
het land te bevinden en staan ook feitelijk, indirect via rails, in verbinding
met de onder de kranen gelegen grond. Dat iets kan bewegen wil nog niet
zeggen dat het daarmee een roerend goed is.
HR Woonark
Rechtsregel: bij de beoordeling van de vraag of een zaak dan wel
onroerend is, moet er gekeken worden naar de aard en inrichting van de
installatie, omgevingsfactoren mogen niet meewegen.
HR Blaauboer/Berlips
Rechtsregel: De persoonlijke verplichtingen van een goed gaan niet over
op degene die dat goed onder bijzondere titel verkrijgt. Persoonlijke
rechten ten aanzien van een goed (in tegenstelling tot verplichtingen),
, gaan wel over op de verkrijger van dat goed onder bijzondere titel. Dit
wordt dan ook wel een kwalitatief recht genoemd (zie art. 6:251 BW).
HR Prorail/Rijswijk
Rechtsregel: art. 3:4 lid 1 BW bepaalt dat, wanneer hetgeen volgens
verkeersopvattingen onderdeel uitmaakt van een zaak, dit bestanddeel
van die zaak is. Een aard- of nagelvaste verbinding is daarvoor niet
vereist. Indien een zaak een tijdelijke hulpfunctie heeft duidt dit vaak op
twee lossen zaken.
HR Glencore/UTB of HR Zalco II
Rechtsregel:
- Fysieke verbondenheid: een zaak kan alleen dan als bestanddeel
worden aangemerkt als zij met de hoofdzaak fysiek is verbonden.
Het gaat dus niet om een economisch criterium.
- Beschadiging van betekenis (art. 3:4 lid 2 BW): bij de beoordeling
van art. 3:4 lid 2 BW (zaak kan niet van de hoofdzaak worden
afgescheiden zonder beschadiging van betekenis) gaat het erom dat
de fysieke gevolgen van afscheiding van betekenis zijn. Daarbij is
niet relevant wat de door afscheiding optredende
vermogensrechtelijke gevolgen zijn en of na afscheiding herstel kan
plaatsvinden.
HR Bowie Recycling II
Rechtsvraag: is rangwijziging ten aanzien van het recht van pand
mogelijk? Zo ja, welke eisen gelden dan? Wat is de reikwijdte van de op de
voet van art. 3:246 lid 1 BW aan de pandhouder toekomende
bevoegdheden?
Rechtsregel: Bij het bepalen van de rangorde van pandrechten geldt als
uitgangspunt de prioriteitsregel, volgens welke het tijdstip van de
vestiging beslissend is. Op grond daarvan staat een eerder gevestigd
pandrecht op een goed in rang boven een later gevestigd pandrecht op
hetzelfde goed. Als aan de overige vereisten voor de vestiging is voldaan,
ontstaat een pandrecht op het moment dat de vestigingshandeling is
voltooid. Voor stille pandrechten geldt dat indien op dezelfde dag twee of
meer pandrechten op hetzelfde goed worden gevestigd, in beginsel twee
of meer afzonderlijke pandrechten met gelijke rang op dat goed ontstaan.
Het voorgaande komt erop neer dat als op hetzelfde goed vier
pandrechten rusten met een opvolgende rang en de houder van het
pandrecht vierde in rang wil wisselen van rang met de houder van het
pandrecht tweede in rang, de houder van dit laatste pandrecht
toestemming moet verlenen om deze rangwijziging te bewerkstelligen.
Deze toestemming dient te voldoen aan hetzelfde vormvereiste als geldt
voor de vestiging van het desbetreffende pandrecht. Het pandrecht derde
in rang zal door de rangwijziging niet van rang veranderen. De houder
Inhoudsopgave
Week 1 – Object en Subject....................................................................................................................................3
Jurisprudentie.....................................................................................................................................................3
Kennisclips...........................................................................................................................................................5
Opdrachten werkgroep.........................................................................................................................................7
Opdracht I – Soak up the sun...........................................................................................................................7
Opdracht II – Het Brummense gemeentehuis..................................................................................................9
Opdracht III – Ouderwets tuinieren...............................................................................................................10
Opdracht IV – Broedplaats............................................................................................................................12
Week 2 – natrekking, vermenging en zaaksvorming.........................................................................................14
Jurisprudentie....................................................................................................................................................14
Kennisclips.........................................................................................................................................................15
Opdrachten werkgroep.......................................................................................................................................17
Opdracht I - AardBIJ.....................................................................................................................................17
Opdracht II – De Groene Vlieger..................................................................................................................19
Opdracht III – Neemgas of Geefgas?............................................................................................................20
Opdracht IV – Stadsgezichten Albert Cuyp..................................................................................................21
Week 3: Eigendom, beperkte rechten en burenrecht........................................................................................22
Jurisprudentie....................................................................................................................................................22
Kennisclips.........................................................................................................................................................22
Opdrachten werkgroep.......................................................................................................................................26
Opdracht I – Voldoende verband...................................................................................................................26
Opdracht II – Boom op de erfgrens...............................................................................................................28
Opdracht III – Muziekstudio.........................................................................................................................29
Opdracht IV – Hooghangend fruit.................................................................................................................32
Week 4: gemeenschap, mandeligheid en appartementsrechten........................................................................35
Jurisprudentie....................................................................................................................................................35
Kennisclips.........................................................................................................................................................35
Werkgroep opdrachten.......................................................................................................................................36
Opdracht I – Antonio, Bella en Clarice.........................................................................................................36
Opdracht II – Splitsing zonder toestemming.................................................................................................37
Opdracht III – Goederenrechtpuzzel.............................................................................................................38
Opdracht IV – Boil it.....................................................................................................................................39
Week 5: bezit, houderschap en overdracht.........................................................................................................40
Jurisprudentie....................................................................................................................................................40
Kennisclips.........................................................................................................................................................42
Werkgroep opdrachten.......................................................................................................................................44
Opdracht I – Verkocht aan gemat..................................................................................................................44
Opdracht 2 – Claim carrousel........................................................................................................................46
Opdracht 3 – Jan Thiel...................................................................................................................................48
Opdracht 4 – Even Apeldoorn bellen… (niet behandeld, geen tijd).............................................................51
Week 6: derdenbescherming................................................................................................................................53
, Jurisprudentie....................................................................................................................................................53
Kennisclips.........................................................................................................................................................54
Werkgroep opdrachten.......................................................................................................................................59
Opdracht I – Fietstuig....................................................................................................................................59
Opdracht II – De Wijnhoeve..........................................................................................................................60
Opdracht III – Klaas in het nauw...................................................................................................................61
Opdracht IV – Groninger akte.......................................................................................................................64
Week 7: verjaring en overgangsrecht..................................................................................................................66
Jurisprudentie....................................................................................................................................................66
Kennisclips.........................................................................................................................................................67
Werkgroep opdrachten.......................................................................................................................................69
Opdracht I – Van gevel naar tuin...................................................................................................................69
Opdracht II – BIM.........................................................................................................................................70
Opdracht III – Zijn appels en peren nu wel of niet te vergelijken?...............................................................72
Opdracht IV – Bunkergang............................................................................................................................75
Week 9: leverancierskrediet.................................................................................................................................78
Jurisprudentie....................................................................................................................................................78
Kennisclips.........................................................................................................................................................78
Werkgroep opdrachten.......................................................................................................................................78
Opdracht I – Zittah.........................................................................................................................................78
Opdracht II – Hoppa!.....................................................................................................................................80
Opdracht III – I-biza......................................................................................................................................82
Opdracht IV – Knikarm.................................................................................................................................86
Week 10: beslag, zekerheidsrechten, rangorde en retentie...............................................................................88
Jurisprudentie....................................................................................................................................................88
Kennisclips.........................................................................................................................................................89
Werkgroep opdrachten.......................................................................................................................................89
Opdracht I – Lalekkerland.............................................................................................................................89
Opdracht II – Zuivere koffie..........................................................................................................................90
Opdracht III – Financieringsblues.................................................................................................................92
Opdracht IV – Flipcoin..................................................................................................................................95
Week 11: uitwinning zekerheden.........................................................................................................................98
Jurisprudentie....................................................................................................................................................98
Kennisclips.........................................................................................................................................................99
Werkgroep opdrachten.....................................................................................................................................103
Opdracht I – Tandarts Carel........................................................................................................................103
Opdracht II – Bullebank..............................................................................................................................104
Opdracht III – Nijmeegse Esdoorns............................................................................................................106
Opdracht IV – Beslag-carroussel.................................................................................................................109
Week 12:...............................................................................................................................................................111
Jurisprudentie..................................................................................................................................................111
Kennisclips.......................................................................................................................................................111
Werkgroep opdrachten.....................................................................................................................................111
Opdracht I – Koffie4U.................................................................................................................................111
Opdracht II – Campercafe...........................................................................................................................115
,Week 1 – Object en Subject
Jurisprudentie
HR Portacabin
Rechtsregel: is het gebouw of werk naar aard en inrichting bestemd om
duurzaam ter plaatse te blijven?
- Is het technisch gezien mogelijk het gebouw te verplaatsen?
- De bedoeling van de bouwer die naar buiten kenbaar is. Onder
bouwer wordt ook verstaan degene in wiens opdracht het bouwwerk
wordt gebouwd.
- De bestemming van een gebouw of werk om duurzaam ter plaatse
te blijven dient naar buiten kenbaar te zijn
- Verkeersopvattingen kunnen niet worden gebruikt als een
zelfstandige maatstaf voor de beoordeling van de vraag of een zaak
roerend of onroerend is. Zij kunnen wel in aanmerking worden
genomen voor invulling van bovenstaande criteria.
HR Dépex/curatoren Bergel c.s.
Rechtsregel: als het gebouw en de apparatuur in constructief opzicht
specifiek op elkaar zijn afgestemd, is dat een aanwijzing dat naar
verkeersopvattingen natrekking heeft plaatsgevonden
(afstemmingscriterium). Hetzelfde geldt wanneer het gebouw uit een
oogpunt van geschiktheid als fabrieksgebouw – gebouw dienende tot het
huisvesten van een productie-inrichting – bij ontbreken van die apparatuur
als onvoltooid moet worden beschouwd (incompleetheidscriterium). De
functie van de installatie in het productieproces is niet van belang.
In dit arrest zijn aanwijzingen gegeven over hoe je de verkeersopvattingen
van art. 3:4 lid 1 BW kan inkleuren:
- Is het object onvoltooid als je een ander object er afhaalt?
- Zijn de onderdelen in constructief opzicht op elkaar afgestemd?
Waar moet je niet op letten?
- De functie van dat object in het productieproces van het bedrijf.
HR Havenkranen
Rechtsregel: havenkranen zijn gezien hun constructie bestemd om zich op
het land te bevinden en staan ook feitelijk, indirect via rails, in verbinding
met de onder de kranen gelegen grond. Dat iets kan bewegen wil nog niet
zeggen dat het daarmee een roerend goed is.
HR Woonark
Rechtsregel: bij de beoordeling van de vraag of een zaak dan wel
onroerend is, moet er gekeken worden naar de aard en inrichting van de
installatie, omgevingsfactoren mogen niet meewegen.
HR Blaauboer/Berlips
Rechtsregel: De persoonlijke verplichtingen van een goed gaan niet over
op degene die dat goed onder bijzondere titel verkrijgt. Persoonlijke
rechten ten aanzien van een goed (in tegenstelling tot verplichtingen),
, gaan wel over op de verkrijger van dat goed onder bijzondere titel. Dit
wordt dan ook wel een kwalitatief recht genoemd (zie art. 6:251 BW).
HR Prorail/Rijswijk
Rechtsregel: art. 3:4 lid 1 BW bepaalt dat, wanneer hetgeen volgens
verkeersopvattingen onderdeel uitmaakt van een zaak, dit bestanddeel
van die zaak is. Een aard- of nagelvaste verbinding is daarvoor niet
vereist. Indien een zaak een tijdelijke hulpfunctie heeft duidt dit vaak op
twee lossen zaken.
HR Glencore/UTB of HR Zalco II
Rechtsregel:
- Fysieke verbondenheid: een zaak kan alleen dan als bestanddeel
worden aangemerkt als zij met de hoofdzaak fysiek is verbonden.
Het gaat dus niet om een economisch criterium.
- Beschadiging van betekenis (art. 3:4 lid 2 BW): bij de beoordeling
van art. 3:4 lid 2 BW (zaak kan niet van de hoofdzaak worden
afgescheiden zonder beschadiging van betekenis) gaat het erom dat
de fysieke gevolgen van afscheiding van betekenis zijn. Daarbij is
niet relevant wat de door afscheiding optredende
vermogensrechtelijke gevolgen zijn en of na afscheiding herstel kan
plaatsvinden.
HR Bowie Recycling II
Rechtsvraag: is rangwijziging ten aanzien van het recht van pand
mogelijk? Zo ja, welke eisen gelden dan? Wat is de reikwijdte van de op de
voet van art. 3:246 lid 1 BW aan de pandhouder toekomende
bevoegdheden?
Rechtsregel: Bij het bepalen van de rangorde van pandrechten geldt als
uitgangspunt de prioriteitsregel, volgens welke het tijdstip van de
vestiging beslissend is. Op grond daarvan staat een eerder gevestigd
pandrecht op een goed in rang boven een later gevestigd pandrecht op
hetzelfde goed. Als aan de overige vereisten voor de vestiging is voldaan,
ontstaat een pandrecht op het moment dat de vestigingshandeling is
voltooid. Voor stille pandrechten geldt dat indien op dezelfde dag twee of
meer pandrechten op hetzelfde goed worden gevestigd, in beginsel twee
of meer afzonderlijke pandrechten met gelijke rang op dat goed ontstaan.
Het voorgaande komt erop neer dat als op hetzelfde goed vier
pandrechten rusten met een opvolgende rang en de houder van het
pandrecht vierde in rang wil wisselen van rang met de houder van het
pandrecht tweede in rang, de houder van dit laatste pandrecht
toestemming moet verlenen om deze rangwijziging te bewerkstelligen.
Deze toestemming dient te voldoen aan hetzelfde vormvereiste als geldt
voor de vestiging van het desbetreffende pandrecht. Het pandrecht derde
in rang zal door de rangwijziging niet van rang veranderen. De houder
