A titel en jaartal
Jugend ohne Gott werd in 1937 uitgeven voor de eerste keer. Later werd het uitgegeven door
Wolters Noordhoff in 1997 in reeks Buchfinken.
B Titelverklaring
'Jugend Ohne Gott' is een zeer duidelijke titel die wel op twee manieren uit te leggen is.
De hoofdpersoon, de leraar, zegt op een gegeven moment dat hij al sinds het uitbreken van de
eerste wereldoorlog tijdens zijn jeugd niet meer in god gelooft, omdat hij zich niet kon
voorstellen dat God oorlog toestond. De scholieren worden opgevoed volgens het nationaal-
socialisme dat helemaal aan het opkomen is. Ze worden opgeleid voor de oorlog. Zij hebben
ook een jeugd zonder God, zij denken dus ook niet meer aan God. Volgens de leraar klopt dit
en komt God soms ook overeen in dit boek met gevoel qua emotie.
C Genre
(Oorlogs)Roman. Al is dit erg moeilijk een genre hieraan te geven want je kunt het ook bijna
zien als dagboek want de vertelde tijd is eigenlijk maar heel kort maar de verteltijd erg lang en
dat is ook zo bij een dagboek.
D Thema
Het thema is overduidelijk oorlog want het komt er zo vaak opgemerkt en onopgemerkt in
voorbij. Ook kan je het thema moord aan dit boek geven omdat eigenlijk een groot deel van het
boek over de moord op N gaat.
Blok 2 Schrijver
A Schrijverinformatie
Ödön von Horváth werd geboren op 9 december 1901 in Hongarije. Horváth, zoon van een
diplomaat uit de lagere Hongaarse adel, studeerde filosofie te München. Hij bleek ook
gestudeerd te hebben in Boedapest en Wenen voordat hij zich in Duitsland vestigde.
Ironisch genoeg, hebben zijn accurate voorspellingen van de gruwel die in Duitsland zou komen
en het tijdig verlaten van dat land, hem geen lang leven kunnen garanderen. Hij stierf in Parijs
op een nogal eigenaardige manier. In juni 1938 werd hij op de Parijse Champs-Elysées door
een vallende boomtak getroffen en gedood.
Horváth’s toneelstukken waren verboden in het Duitsland van de jaren 30 en de daarop
volgende decennia. In de jaren 60 herleefde het werk van Horváth en dit heeft een grote invloed
op een aantal jonge Duitse schrijvers gehad, zoals o.a. Botho Strauss .
“Als je vraagt naar mijn geboorteland zal ik antwoorden: ik ben geboren in Fiume, groeide op in
Belgrado, Boedapest en Pressburg, Wenen en Munchen, heb een Hongaars paspoort, maar
een vaderland heb ik niet. Ik ben een typische mix van het oude Oostenrijk-Hongarije: tegelijk
Magyaar, Kroaat, Duitser en Tsjech; mijn land is Hongarije, mijn moedertaal is Duits.”
B Ander werk
Het eerste boek van deze Hongaars-Duitstalig schrijver was een pantomime, “Buch der Tänze”
(1922), waarvan hij de boekuitgave opkocht en vernietigde.
Horváth ijverde voor de vernieuwing van het volkstoneel, o.a. met “Revolte auf Côte 3018”
(1927). Ander werk is onder meer. “Kasimir und Karoline” (1932), “Die Unbekannte aus der
Seine” (1933), en “Ein Dorf ohne Männer” (1937). Ödön kon rekenen op grote bewondering van
de intellectuelen van die tijd. Zo kon hij de “Kleist” prijs binnenhalen.
Het opkomend fascisme stoorde Ödön dermate dat hij in 1931 het volksstuk “Geschichten aus
dem Wiener Wald” schreef. Hiermee oogstte hij het meeste succes. Ook met het boek “Jugend
, ohne Gott” bekritiseerde hij het facisme. Als antifascist steekt hij hierin de draak met zelfvoldane
mensen die zonder iets te doen het nazisme de macht laten grijpen. Hij trok echter de aandacht
van de mensen die hij met zijn activiteiten bekritiseerde, en in 1933 moest Horváth, uit vrees
voor zijn leven, Duitsland ontvluchten.
Onversaagd schreef Horváth in Oostenrijk verder aan zijn toneelstukken en romans, waaronder
de meest bekende "Die Unbekannte aus der Seine" (1933) en “Figaro läßt sich scheiden”
(1937).
C Stroming
De stroming is wel realistisch want oorlog is er altijd wel geweest en liefde en onmacht. Al dit
soort vormen die erin voorkomen passen perfect op de realiteit, zoals de kuddegedachte van de
mens. Dit wil zeggen met zijn allen achter Adolf Hitler aan.
D Bedoeling
Ik denk dat hij ons heeft willen laten zien hoe het eraan toe ging in Duitsland in de dertiger
jaren. Zodat men kan zien hoe Adolf Hitler een hele mensenmassa achter zich aan kreeg door
alleen maar te speechen. Dit is een algemene bedoeling geweest denk ik zoals vele
oorlogsboeken: Dit mag niet weer gebeuren.
Blok 3 Personen
A Hoofdpersonen
De leraar: de leraar geschiedenis/aardrijkskunde is de hoofdpersoon. Hij is 34 jaar. Tijdens de
1e wereldoorlog is hij zijn geloof in God verloren en ook door zijn leerlingen vertrouwt hij God
niet meer. Halverwege het verhaal bekeert hij zich toch weer. Hij ziet iedereen als 1 grote
fascistische massa en zijn leerlingen ziet hij niet als mensen maar als namen, in het boek
worden ze aangeduid met hoofdletters. Hij denkt over de wereld zonder de vissen en Adolf
Hitler en hoe de wereld moet zijn i.p.v. hoe hij is. De leraar is voor de rest een rustig persoon.
B bijfiguren
Julius Caesar:
Hij is een oud collega van Odon (de leraar) en helpt hem de vis te vangen. Hij heeft een
helderziende blik vind ik..
T:
Hij is de jongen die N heeft omgebracht en is erg leergierig maar eigenlijk geestelijk niet echt in
orde. Dat komt denk ik doordat zijn ouders hem te weinig aandacht geven.
N:
Hij is de jongen die vermoord wordt en is een rustig type die altijd ruzie heeft met Z omdat hij
niet zijn dagboek aan de kant wil leggen als N wil gaan slapen.
Z:
Hij is de jongen die eerst wordt verdacht van de moord op N. Hij is iemand die veel vecht met N
omdat ze vaak een meningsverschil hebben.
C milieu
Ik vind het verhaal beschreven in een naar omstandigheden normaal milieu.
Maar ja wat is normaal tijdens een naderende oorlog. Op kamp gaan om te leren schieten als
14 jarige lijkt me niet echt normaal. Dus eigenlijk heeft dit eerder wat weg van een gewelddadig
Jugend ohne Gott werd in 1937 uitgeven voor de eerste keer. Later werd het uitgegeven door
Wolters Noordhoff in 1997 in reeks Buchfinken.
B Titelverklaring
'Jugend Ohne Gott' is een zeer duidelijke titel die wel op twee manieren uit te leggen is.
De hoofdpersoon, de leraar, zegt op een gegeven moment dat hij al sinds het uitbreken van de
eerste wereldoorlog tijdens zijn jeugd niet meer in god gelooft, omdat hij zich niet kon
voorstellen dat God oorlog toestond. De scholieren worden opgevoed volgens het nationaal-
socialisme dat helemaal aan het opkomen is. Ze worden opgeleid voor de oorlog. Zij hebben
ook een jeugd zonder God, zij denken dus ook niet meer aan God. Volgens de leraar klopt dit
en komt God soms ook overeen in dit boek met gevoel qua emotie.
C Genre
(Oorlogs)Roman. Al is dit erg moeilijk een genre hieraan te geven want je kunt het ook bijna
zien als dagboek want de vertelde tijd is eigenlijk maar heel kort maar de verteltijd erg lang en
dat is ook zo bij een dagboek.
D Thema
Het thema is overduidelijk oorlog want het komt er zo vaak opgemerkt en onopgemerkt in
voorbij. Ook kan je het thema moord aan dit boek geven omdat eigenlijk een groot deel van het
boek over de moord op N gaat.
Blok 2 Schrijver
A Schrijverinformatie
Ödön von Horváth werd geboren op 9 december 1901 in Hongarije. Horváth, zoon van een
diplomaat uit de lagere Hongaarse adel, studeerde filosofie te München. Hij bleek ook
gestudeerd te hebben in Boedapest en Wenen voordat hij zich in Duitsland vestigde.
Ironisch genoeg, hebben zijn accurate voorspellingen van de gruwel die in Duitsland zou komen
en het tijdig verlaten van dat land, hem geen lang leven kunnen garanderen. Hij stierf in Parijs
op een nogal eigenaardige manier. In juni 1938 werd hij op de Parijse Champs-Elysées door
een vallende boomtak getroffen en gedood.
Horváth’s toneelstukken waren verboden in het Duitsland van de jaren 30 en de daarop
volgende decennia. In de jaren 60 herleefde het werk van Horváth en dit heeft een grote invloed
op een aantal jonge Duitse schrijvers gehad, zoals o.a. Botho Strauss .
“Als je vraagt naar mijn geboorteland zal ik antwoorden: ik ben geboren in Fiume, groeide op in
Belgrado, Boedapest en Pressburg, Wenen en Munchen, heb een Hongaars paspoort, maar
een vaderland heb ik niet. Ik ben een typische mix van het oude Oostenrijk-Hongarije: tegelijk
Magyaar, Kroaat, Duitser en Tsjech; mijn land is Hongarije, mijn moedertaal is Duits.”
B Ander werk
Het eerste boek van deze Hongaars-Duitstalig schrijver was een pantomime, “Buch der Tänze”
(1922), waarvan hij de boekuitgave opkocht en vernietigde.
Horváth ijverde voor de vernieuwing van het volkstoneel, o.a. met “Revolte auf Côte 3018”
(1927). Ander werk is onder meer. “Kasimir und Karoline” (1932), “Die Unbekannte aus der
Seine” (1933), en “Ein Dorf ohne Männer” (1937). Ödön kon rekenen op grote bewondering van
de intellectuelen van die tijd. Zo kon hij de “Kleist” prijs binnenhalen.
Het opkomend fascisme stoorde Ödön dermate dat hij in 1931 het volksstuk “Geschichten aus
dem Wiener Wald” schreef. Hiermee oogstte hij het meeste succes. Ook met het boek “Jugend
, ohne Gott” bekritiseerde hij het facisme. Als antifascist steekt hij hierin de draak met zelfvoldane
mensen die zonder iets te doen het nazisme de macht laten grijpen. Hij trok echter de aandacht
van de mensen die hij met zijn activiteiten bekritiseerde, en in 1933 moest Horváth, uit vrees
voor zijn leven, Duitsland ontvluchten.
Onversaagd schreef Horváth in Oostenrijk verder aan zijn toneelstukken en romans, waaronder
de meest bekende "Die Unbekannte aus der Seine" (1933) en “Figaro läßt sich scheiden”
(1937).
C Stroming
De stroming is wel realistisch want oorlog is er altijd wel geweest en liefde en onmacht. Al dit
soort vormen die erin voorkomen passen perfect op de realiteit, zoals de kuddegedachte van de
mens. Dit wil zeggen met zijn allen achter Adolf Hitler aan.
D Bedoeling
Ik denk dat hij ons heeft willen laten zien hoe het eraan toe ging in Duitsland in de dertiger
jaren. Zodat men kan zien hoe Adolf Hitler een hele mensenmassa achter zich aan kreeg door
alleen maar te speechen. Dit is een algemene bedoeling geweest denk ik zoals vele
oorlogsboeken: Dit mag niet weer gebeuren.
Blok 3 Personen
A Hoofdpersonen
De leraar: de leraar geschiedenis/aardrijkskunde is de hoofdpersoon. Hij is 34 jaar. Tijdens de
1e wereldoorlog is hij zijn geloof in God verloren en ook door zijn leerlingen vertrouwt hij God
niet meer. Halverwege het verhaal bekeert hij zich toch weer. Hij ziet iedereen als 1 grote
fascistische massa en zijn leerlingen ziet hij niet als mensen maar als namen, in het boek
worden ze aangeduid met hoofdletters. Hij denkt over de wereld zonder de vissen en Adolf
Hitler en hoe de wereld moet zijn i.p.v. hoe hij is. De leraar is voor de rest een rustig persoon.
B bijfiguren
Julius Caesar:
Hij is een oud collega van Odon (de leraar) en helpt hem de vis te vangen. Hij heeft een
helderziende blik vind ik..
T:
Hij is de jongen die N heeft omgebracht en is erg leergierig maar eigenlijk geestelijk niet echt in
orde. Dat komt denk ik doordat zijn ouders hem te weinig aandacht geven.
N:
Hij is de jongen die vermoord wordt en is een rustig type die altijd ruzie heeft met Z omdat hij
niet zijn dagboek aan de kant wil leggen als N wil gaan slapen.
Z:
Hij is de jongen die eerst wordt verdacht van de moord op N. Hij is iemand die veel vecht met N
omdat ze vaak een meningsverschil hebben.
C milieu
Ik vind het verhaal beschreven in een naar omstandigheden normaal milieu.
Maar ja wat is normaal tijdens een naderende oorlog. Op kamp gaan om te leren schieten als
14 jarige lijkt me niet echt normaal. Dus eigenlijk heeft dit eerder wat weg van een gewelddadig
