Jurisprudentie deeltentamen B
Niet-nakoming:
HR Fokker/Zentveld 5 januari 1968
Een vliegtuigvleugel gefabriceerd door fokker werd overgeheveld van een schip naar de kade door de
firma Zentveld. Door een defect aan de kraan van Zentveld (een defect dat Zentveld niet kende) viel
de vliegtuigvleugel. De schade bedroeg 120.000. De schade werd vergoed door de verzekeraar van
Fokker. De verzekeraar vroeg de vordering van fokker op Zentveld over te dragen, en probeerde
vervolgens het bedrag alsnog op te eisen. Want zei de verzekeraar: resultaatverbintenis aangegaan,
je bent tekort gekomen in de nakoming. Nakoming is blijvend onmogelijk.
Maar is het wel toerekenbaar? Ja 6:76 gebruik hulpzaak door Zentveld. Maar dit is niet in verhouding,
de tegenprestatie was 47,5 gulden. En nu zou Zentveld op moeten draaien voor de schade van
120.000 gulden. Verhouding beloning – risico is krom.
HR: Er wordt gekeken naar de verhouding tussen tegenprestatie en risico. Uit de grootte van de
tegenprestatie valt te concluderen dat dit risico niet voor de rekening van Zentveld behoort te komen
(we zouden vandaag te dag zeggen dat het in strijd is met de redelijkheid en billijkheid). Daarbij is het
feit dat Fokker verzekerd is voor dit vervoer ook een aanwijzing dat Fokker zelf dacht dat dit soort
risico’s voor hun eigen rekening komt.
Conclusie: We rekenen de tekortkoming niet toe aan Zentveld, onlangs dat het een hulpzaak betreft,
omdat het risico hier anders dient te liggen, namelijk bij Fokker (die verzekerd is).
Onrechtmatige daad
HR Tandarts – correctie Langemeijer
Tandarts Dorenbos opereert zonder vergunning. Hij is hier meerdere malen al voor vervolgd maar zet
zijn praktijk voort. De vergunningsplicht beoogd de patiënten te beschermen tegen onbekwame
tandartsen. Andere tandartsen (concurrenten) stappen naar de civiel rechter en vorderen dat het
hem op last van een dwangsom wordt verboden verder te gaan op deze manier omdat dit jegens de
andere tandartsen onrechtmatig is.
Is er sprake van een onrechtmatige daad van Dorenbos jegens de andere tandartsen?
HR: Het hof wijst de vordering af, er is geen sprake van een OD omdat de geschonden norm de
tandartsen niet beoogd te beschermen tegen dit soort concurrentie, het relativiteitsvereiste.
De Hoge Raad bevestigd de juistheid van deze conclusie maar geeft een draai aan de zaak: De Hoge
Raad stelt dat er wel strijd is met een ongeschreven verkeersnorm (wegens de correctie Langemeijer:
feit dat een geschreven norm is geschonden die niet strekt tot vergoeding v/d schade van bepaald
persoon, kan alsnog bijdragen aan de gedachte dat er daarnaast wel een ongeschreven norm is
overtreden), waardoor het relativiteitsvereiste vervalt. Hierdoor is er wel sprake van een OD.
Niet-nakoming:
HR Fokker/Zentveld 5 januari 1968
Een vliegtuigvleugel gefabriceerd door fokker werd overgeheveld van een schip naar de kade door de
firma Zentveld. Door een defect aan de kraan van Zentveld (een defect dat Zentveld niet kende) viel
de vliegtuigvleugel. De schade bedroeg 120.000. De schade werd vergoed door de verzekeraar van
Fokker. De verzekeraar vroeg de vordering van fokker op Zentveld over te dragen, en probeerde
vervolgens het bedrag alsnog op te eisen. Want zei de verzekeraar: resultaatverbintenis aangegaan,
je bent tekort gekomen in de nakoming. Nakoming is blijvend onmogelijk.
Maar is het wel toerekenbaar? Ja 6:76 gebruik hulpzaak door Zentveld. Maar dit is niet in verhouding,
de tegenprestatie was 47,5 gulden. En nu zou Zentveld op moeten draaien voor de schade van
120.000 gulden. Verhouding beloning – risico is krom.
HR: Er wordt gekeken naar de verhouding tussen tegenprestatie en risico. Uit de grootte van de
tegenprestatie valt te concluderen dat dit risico niet voor de rekening van Zentveld behoort te komen
(we zouden vandaag te dag zeggen dat het in strijd is met de redelijkheid en billijkheid). Daarbij is het
feit dat Fokker verzekerd is voor dit vervoer ook een aanwijzing dat Fokker zelf dacht dat dit soort
risico’s voor hun eigen rekening komt.
Conclusie: We rekenen de tekortkoming niet toe aan Zentveld, onlangs dat het een hulpzaak betreft,
omdat het risico hier anders dient te liggen, namelijk bij Fokker (die verzekerd is).
Onrechtmatige daad
HR Tandarts – correctie Langemeijer
Tandarts Dorenbos opereert zonder vergunning. Hij is hier meerdere malen al voor vervolgd maar zet
zijn praktijk voort. De vergunningsplicht beoogd de patiënten te beschermen tegen onbekwame
tandartsen. Andere tandartsen (concurrenten) stappen naar de civiel rechter en vorderen dat het
hem op last van een dwangsom wordt verboden verder te gaan op deze manier omdat dit jegens de
andere tandartsen onrechtmatig is.
Is er sprake van een onrechtmatige daad van Dorenbos jegens de andere tandartsen?
HR: Het hof wijst de vordering af, er is geen sprake van een OD omdat de geschonden norm de
tandartsen niet beoogd te beschermen tegen dit soort concurrentie, het relativiteitsvereiste.
De Hoge Raad bevestigd de juistheid van deze conclusie maar geeft een draai aan de zaak: De Hoge
Raad stelt dat er wel strijd is met een ongeschreven verkeersnorm (wegens de correctie Langemeijer:
feit dat een geschreven norm is geschonden die niet strekt tot vergoeding v/d schade van bepaald
persoon, kan alsnog bijdragen aan de gedachte dat er daarnaast wel een ongeschreven norm is
overtreden), waardoor het relativiteitsvereiste vervalt. Hierdoor is er wel sprake van een OD.
