Anderson ageert in zijn Imagined Communities sterk tegen het ‘Eurocentrisch
provincialisme’ dat volgens hem dominant is in het denken over het ontstaan en de
verspreiding van nationalisme.
Creolen zijn mensen van pure Europese afkomst, maar geboren in Amerika.
Eurocentrisch provincialisme = Anderson stelt dat tot zijn tijd praktisch iedereen (iedere
Europeaan?) dacht dat het nationalisme zijn oorsprong in Europa had. Wat dan volgens mij op
zijn beurt weer benadrukt wat hij in H11 behandelt, namelijk dat al het “eerste” in Europa zou
komen, en vandaar de plaatsen New Orleans, New York, etc. En hij beargumenteert inderdaad
dat de oorsprong van imagined communities dus in de Nieuwe Wereld ligt, oftewel het continent
Amerika. Hij geeft kritiek op het Eurocentrisch provincialisme omdat mensen er altijd vanuit
gaan dat dat in Europa is ontstaan, terwijl dat niet waar is.
a) Waar plaatst Anderson de ‘oorsprong van nationalisme’? Geef daarbij aan hóe
Anderson dit ontstaan verklaart, en op welke manier bepaalde actoren hierin een
cruciale rol speelden.
Anderson plaatst de oorsprong van het nationalisme in de Nieuwe Wereld, en dus niet in de
Oude Wereld, waar het Europees provincialisme vanuit gaat. Hij noemt dit ook wel het Creools
nationalisme. De Creole Pioneers en de Peninsulars zijn de belangrijkste actoren hierin.
Peninsulars zijn mensen die in Spanje zijn geboren en afgereisd zijn naar Zuid-Amerika. De
Creole Pioneers zijn geboren in Zuid-Amerika maar hebben hun afkomst in Europa, ze hadden
echter wel een hoge status in hun land. Er waren verschillende actoren die zorgden voor een vijandige
houding tegenover Spanje en creatie van de natie. Anderson verklaart het ontstaan van het
nationalisme door 2 factoren. Allereerst hadden alle Zuid-Amerikaanse republieken een
‘administratieve eenheid (unit)’. Deze eenheden hadden een zelfstandig karakter omdat de
communicatiemiddelen nog niet zodanig ver waren om iedereen te bereiken en/door
geografische isolatie. Ze werden vervolgens beschouwd als ‘staat’/’vaderland’. Deze
betekenisgeving kwam door het groeiend sentiment van de creolen. De peninsulars hadden vaak
de leiding over deze administratieve units. Creolen konden ook in deze units werken maar ze
zouden nooit de baantjes kunnen krijgen die de peninsulars hadden, ze liepen tegen een glazen
plafond. Dit zorgde voor frustratie en de creolen begonnen pelgrimages, een journey of
imagination’, wat een gevoel van gemeenschap creerde omdat ze zich realiseerden dat ze
allemaal in hetzelfde schuitje zaten wat betreft dat glazen plafond. Dit zorgde voor het gevoel
van een ingebeelde gemeenschap, hierdoor zijn ze de pioniers van het nationalisme.
Daarnaast speelde de ontwikkeling van het printkapitalisme en dan voornamelijk de krant een
grote rol. Verschillende gebeurtenissen die niets met elkaar te maken hadden werden verenigd doordat ze
onder dezelfde datum in een lokale krant stonden. Mensen raakten zich ervan bewust dat er op
verschillende plekken in de wereld verschillende gebeurtenissen tegelijkertijd afspeelt. De empty
homogeneous time. Aangezien het in de vernacular taal in de krant stond en de krant vaak alleen lokaal
gelezen werd zorgde dit een gevoel van verbondenheid met andere bewoners van dezelfde natie die
dezelfde kennis hadden. Een gevoel van de imagined community binnen de natie werd aangewakkerd
waarop verschillende onafhankelijkheids-, en later nationalistische bewegingen konden worden
voortgebouwd.
b) Welke vormen van nationalisme onderscheidt Anderson vervolgens? Benoem deze