Samenvatting ALLE TENTAMENINFORMATIE BLOK GEEL BEKNOPT!

BLOK GEEL




Inhoudsopgave
PUBLIC HEALTH.............................................................................................................................................. 2

OOGHEELKUNDE............................................................................................................................................ 5

DERMATOLOGIE.......................................................................................................................................... 11

KNO............................................................................................................................................................. 18

HUISARTSGENEESKUNDE............................................................................................................................. 25

, PUBLIC HEALTH

 Model van Lalonde bestaat uit gezondheidszorgsysteem, biologische/genetische
factoren, leefstijl, fysieke en sociale omgeving
o Cultuur valt onder leefstijl
 Communicable disease: door besmetting overdraagbare en ondervoeding
gerelateerde ziekten
 Non-communicable disease: chronische en degeneratieve ziekten
 Injuries: restcategorie met ongevallen en geweld
 Dubbele ziektelast: voorkomen van zowel NCD als CD
 Een DALY telt tussen 0-1, hoe hoger, hoe erger de disability
 Een demografische transitie geeft eerst een sterftecijfer en dan een geboortecijfer
afname -> tijdelijk geboorteoverschot
 De epidemiologische transitie is de verschuiving van ziektepatronen en kent 5
fasen
o Fase 1: hoog sterftecijfer, hoog geboortecijfers, lage bevolkingsaantal bij
sterfte door hongersnood en epidemie
o Fase 2: minder sterfte, hoog geboortecijfers, stijgende bevolkingsaantal bij
afname pandemie en sterfte door welvaartsziekten en ongevallen
o Fase 3: fase van geboorteoverschot, sterfte door welvaartsziekten en
degeneratieve ziekten
o Fase 4: sterftedaling hetzelfde met afvlakking van bevolkingsaantal en sterfte
door delayed degenerative disease
o Fase 5: terugkeer van nieuwe infecties met sterfte door hiv, TBC
 Het SDOH-model wordt gebruikt in de global health, waarin meerdere factoren
worden meegenomen dan La Londe. Cultuur, voedselproductie en politiek wordt zoal
meegenomen
 Evaluatie van gezondheidszorgsystemen wordt geëvalueerd middels AAAQ:
Available, accessible, acceptable en quality
 Sociaal economische status hangt af van opleiding, inkomen en beroep
 Selectiemechanisme is dat gezondheid op een bepaalde leeftijd invloed heeft op
SES
 Causatiemechanisme is dat SES invloed heeft op gezondheid (belangrijkste)
 Inverse care law stelt dat mensen met hoge SES meer profiteren van preventieve
maatregelen
 Functioneel gezondheidsvaardigheid: lezen van informatie
 Interactief/communicatief gezondheidsvaardigheid: communiceren in de zorg
 Kritisch gezondheidsvaardigheid: kritisch omgaan met gezondheidsinformatie
 Attributional dimension: unieke eigenschappen van specifieke etnische groepen
 Relational dimension: relatie tussen specifieke groep en maatschappij waarin de
groep leeft
 Sufficiëntarianisme: er moet bepaald minimum voor iedereen zijn
 Egalitarisme: gezondheid moet voor iedereen gelijk zijn
 De volksgezondheid toekomst verkenning (VTV) bestaat uit determinanten
gezondheid, externe ontwikkelingen, beleid, preventie en zorg, en
gezondheidstoestand
 Het ICF-model bestaat uit activiteiten, ziekte, functies/anatomische eigenschappen,
participatie, externe en persoonlijke factoren
 Compressie van morbiditeit: afname in jaren dat mensen verwachten te leven in
slechte gezondheid (niet de diagnose zelf dus)
 Expansie van morbiditeit: toename in jaren dat mensen overleven met ziekten en
beperkingen (met de diagnose zelf)
 Collectieve preventie: preventie op totale bevolking of grote deelgroepen


2

,  Opportunistische preventie: preventie bij wie zich een goede
aanleiding/gelegenheid voordoet
 Preventieparadox: een grote groep ervaart gezondheidswinst, maar dit is niet op
individueel niveau persé terug te vinden
o Selectieve preventie is alleen beter indien hoog RR, zeldzame aandoeningen
en eenvoudig te identificeren risicogroepen
 Primaire preventie: voorkomen nieuwe gevallen van ziekte, verminderen of
wegnemen van oorzaken ziekte
 Secundaire preventie: aandoening in vroeg stadium ontdekken, vroegtijdige
behandeling mogelijk stellen en verergering voorkomen
 Tertiaire preventie: gevolgen van aandoening voorkomen
 Universele preventie: gericht op algemene bevolking
 Selectieve preventie: gericht op groepen met verhoogd risico (determinant)
 Geïndiceerde preventie: individuen die bekend zijn met gezondheidsproblemen
(risicofactoren – gezondheidsproblemen)
 Zorggerelateerde preventie: vorm van tertiaire preventie gericht op beperken van
complicaties (ziekte)
 Microniveau preventie: specifiek doelgroep 1 op 1, shaken baby bijvoorbeeld
 Mesoniveau preventie: grotere doelgroep, zoals vluchtelingen of spijbelaars
 Macroniveau preventie: hele bevolking, helmen dragen bij het fietsen, gordel
 Gezondheidsbescherming: aangrijpen op omgeving, zoals wetgeving en
wijkinrichting. Dit is op macroniveau.
 Gezondheidsbevordering: aangrijpen op gedrag/leefstijl. Dit is op mesoniveau.
 Ziektepreventie: aangrijpingspunt van aandoening met behulp van bijvoorbeeld
RVP, secundaire preventie en infectieziektebestrijding.
 Volkow model: dopaminegebruik in hersenen bij verslaafden neemt af, waarbij
toegenomen drive is en verlies van controle.
o Community reinforcement approach: nieuwe leefstijl implenteren tegen
middelengebruik
 Bij vroegopsporing van ziekten in bevolking is een hoge specificiteit nodig
 Gecombineerde leefstijlinterventie richt zich op verwerven en behouden van een
gezonde leefstijl
 WMO geeft ondersteuning om ouderen zo lang mogelijk thuis te laten wonen door het
voorzien van o.a. hulpmiddelen
 Participatiewet ondersteunt mensen die wel kunnen werken, maar hulp nodig
hebben
 Jeugdwet is voor alle hulp rondom zorg, preventie en ondersteuning
 Overgewicht kind -> huisarts
 Overgewicht + schoolverzuim -> jeugdarts
 Obesitas -> kinderarts
 Onder de OGGZ vallen alle activiteiten op het terrein van de geestelijke
volksgezondheid die geen individuele hulpvraag hebben met als doel vroegtijdig
signaleren en zo onder andere zelfredzaamheid te vergroten en overlast te
verminderen.
 Bemoeizorg is zorg voor mensen die hulp nodig hebben, maar dit niet accepteren
 Inschatting maken van de woningvervuiling verloopt vanuit de gemeente
(vangnetfunctie)
 Sociaal-medische spreekuren zijn er voor de daklozen die geen zorgverzekering
kunnen afsluiten, omdat zij geen woonadres hebben
 Koudweerregeling vangt dak- en thuislozen op na een aantal dagen vorst
 Implicit provider bias: onbewust anders handelen
 Roken, alcohol en overgewicht zijn de belangrijkste speerpunten binnen de preventie
 Moral hazard: rem op zorggebruik valt weg als zorg gratis wordt
 DALY bestaat uit jaren geleefd met schade en jaren die men verloren is
o Verloren levensjaren: werkelijke levensduur vergelijken met theorie

3