Samenvatting Onderzoek doen 2.3

CASUSTOETS 2.3 ONDERZOEK DOEN

Leerdoelen
De student kan:
 Op basis van een gegeven casus een doelstelling en praktische en/of maatschappelijke
relevatie van een onderzoek formuleren;
 Op basis van een gegeven casus een centrale vraag en deelvragen van een onderzoek
formuleren;
 Op basis van een gegeven casus enquêtevragen en/of interviewvragen formuleren voor het
uitvoeren van fieldresearch;
 De onderzoekspopulatie in een gegeven casus herkennen en benoemen;
 Voor een gegeven casus een steekproefvorm bepalen en beargumenteren;
 Een onderzoeksmethode kiezen passend bij de onderzoeksvragen, gerelateerd aan een
gegeven casus en de keuze beargumenteren;
 Aangeven hoe de betrouwbaarheid en validiteit van een onderzoek gewaarborgd kan
worden;
 De keuze voor een theoretisch€ model en/of literatuur verantwoorden en toepassen.

Literatuur
Saunders, M., Lewis, P. & Thornhill, A. (2015) Methoden en Technieken van Onderzoek (7e editie),
Amsterdam: Pearson Education Benelux

Hoofdstuk 1: 1.2, 1.3, 1.4
Hoofdstuk 2: 2.4 (onderzoeksvoorstel schrijven)
Hoofdstuk 3: 3.1, 3.2, 3.3, 3.6, 3.7 en 3.8 (literatuuroverzicht)
Hoofdstuk 4: 4.3, 4.5, 4.6 en 4.7 (exclusief 4.7.4)
Hoofdstuk 5: geheel (toegang tot respondenten en ethiek)
Hoofdstuk 7: geheel (7.2.2 uitsluitend tot aan “Het belang van een hoog responspercentage´)
(steekproef)
Hoofdstuk 8: 8.1 en 8.3 (kwantitatief: enquêtes)
Hoofdstuk 9: 9.1 en 9.3 (kwalitatief: interviewen)
Hoofdstuk 10: geheel (kwantitatieve analyse/statistiek)
Hoofdstuk 11: 11.1 t/m 11.5 (kwalitatieve analyse)
Hoofdstuk 12: geheel (rapportage)

,Voorbeeld enquête

,Voorbeeld 2
Inleiding Onderzoek
Het gaat om een onderzoek naar de wensen, behoeften en verwachtingen van de Duitse toeristen in
het Noordhollands Duinreservaat. Aan het eind van het onderzoek zullen aanbevelingen worden
gedaan voor het Provinciale Waterleidingbedrijf Noord-Holland (PWN), hoe de organisatie haar
gastvrijheid kan verbeteren door haar recreatieaanbod en dienstverlening op de Duitse toeristen af te
stemmen.
Jaarlijks ontvangt het Noordhollands Duinreservaat ongeveer vier miljoen bezoekers. PWN heeft
aangegeven te willen werken aan haar gastvrijheid voor bezoekers in het algemeen en de toeristen in
het bijzonder beter te willen faciliteren. Voor de doelgroep Duitse toeristen in dit onderzoek is
specifiek gekozen, omdat PWN het vermoeden heeft dat de belangrijkste buitenlandse bezoekers
momenteel Duitsers zijn.

Doelstelling en Centrale vraag
De doelstelling die is opgesteld voor dit onderzoek, is:
‘Inzicht verkrijgen in de wensen, behoeften en verwachtingen van de Duitse toeristen in het
Noordhollands Duinreservaat, teneinde aanbevelingen te geven over hoe PWN haar gastvrijheid aan
de Duitse toeristen kan verbeteren door haar recreatieaanbod en dienstverlening op de vraag af te
stemmen.’
Afgeleid van de doelstelling, is de centrale vraag als volgt geformuleerd:
Wat zijn de wensen, behoeften en verwachtingen van de Duitse toeristen in het Noordhollands
Duinreservaat op het gebied van gastvrijheid?

Deelvragen
Naar aanleiding van de centrale vraag zijn vier deelvragen opgesteld. Deze deelvragen helpen met het
beantwoorden van de centrale vraag:

Wat zijn de wensen en behoeften van de Duitse toeristen?
Wanneer een antwoord op deze deelvraag wordt gegeven, zal een duidelijk beeld worden geschetst
wat de wensen en behoeften van de Duitse toeristen in het Noordhollands Duinreservaat zijn.

Wat zijn de verwachtingen van de Duitse toeristen in het Noordhollands Duinreservaat op het gebied
van gastvrijheid?
Wanneer een antwoord op deze deelvraag wordt gegeven, zal een duidelijk beeld worden geschetst
wat de verwachtingen van de Duitse toeristen in het Noordhollands Duinreservaat zijn op het gebied
van gastvrijheid.

In welke mate zijn de Duitse toeristen tevreden over de gastvrijheid in het Noordhollands
Duinreservaat?

In welke mate is er sprake van een kloof tussen de verwachtingen van de Duitse toeristen en PWN?
Met deze deelvraag komt naar voren waar PWN aan kan werken om aan de verwachtingen van Duitse
toeristen te voldoen.

De uiteindelijke vragenlijst is uiteraard opgesteld in de Duitse taal, en bij de uitgang(en) van het
Noordhollands Duinreservaat uitgereikt aan Duits sprekende bezoekers die uit het reservaat kwamen
en daarna (ingevuld) ingenomen.

Enquête
NHD = Noordhollands Duinreservaat

Waar overnacht u?
 Vakantiehuis
 Appartement
 Bungalow Park
 Camping
 Bed & Breakfast

,  Anders, namelijk _____________________________________________________________

In welke plaats overnacht u?
 Alkmaar
 Bergen
 Bergen aan Zee
 Castricum
 Egmond aan zee
 Anders, namelijk _____________________________________________________________

Wat is uw geschatte reistijd naar het NHD in minuten? ___________________________ minuten

Hoe lang verblijft u?
 Een weekend
 Minder dan 1 week: _____________________________________________________dag(en)
 1 Week
 2 Weken
 3 Weken
 Langer dan 3 weken
 Anders, namelijk _____________________________________________________________

Is dit uw eerste keer in NHD?
 Ja (ga door naar vraag 7)
 Nee, dit is mijn _______________________________________________________ keer

Wanneer was uw eerste keer in NHD?
 Een jaar geleden
 2 - 5 Jaar geleden
 6 - 10 Jaar geleden
 11 - 20 Jaar geleden
 Meer dan 20 jaar geleden

Hoe bent u naar het NHD gekomen?
 Te voet
 Op de fiets
 Met de auto
 Met het openbaar vervoer
 Bus
 Trein
 Anders, namelijk _________________________________________________________


Uitgaande van uw bezoek in het NHD, hoe tevreden bent u over de volgende stellingen in het
duingebied:
Zeer Tevreden Neutraal Ontevreden Zeer N.v.t.
tevreden ontevreden
De bereikbaarheid, kon u makkelijk bij het
duingebied komen?
De vindbaarheid, kon u de ingang van het
duingebied makkelijk vinden?
De toegankelijkheid, kon u het duingebied
makkelijk in of door?
De gastvrijheid, voelde u zich welkom?
De service van de gastheer/gastvrouw
(boswachter en/of medewerker van het
bezoekerscentrum)

,De prijs van de duinkaart, voor het behoud
van het duinreservaat

Hoe lang blijft u gemiddeld in het duingebied?
 Korter dan 1 uur
 1 – 3 uur
 Langer dan 3 uur

Hoe heeft u de aanwezigheid van andere bezoekers in het NHD ervaren?
 Positief
 Neutraal
 Negatief
 Te druk
 (Geluids)overlast van ____________________________________________________
 Anders, namelijk _______________________________________________________

Wat was de belangrijkste reden van uw bezoek aan het duingebied?
Zeer Belangrijk Niet Weet niet/geen
belangrijk belangrijk mening
Ontspanning
Lichaamsbeweging/sporten
Samen te zijn met de familie en/of vrienden
Het bekijken van bijzondere planten en/of dieren
Genieten van de natuur (mooie uitzichten en
doorkijkjes)
Weinig andere mensen tegenkomen

Geslacht
 Man
 Vrouw

Leeftijd
 18-35 jaar
 16-49 jaar
 50+

In welke deelstaat woont u in Duitsland?
_______________________________________________________________________________




Hartelijk dank voor uw medewerking!


WEEK 1: FASE 1 ONDERZOEKSVOORSTEL H1+2
Fasen in praktijkgericht onderzoek
 Probleemanalyse Fase 1: onderzoeksvoorstel
 Onderzoeksontwerp Fase 1: onderzoeksvoorstel
 Dataverzameling Fase 2: gegevens verzamelen
 Data-analyse Fase 3: gegevens analyseren en rapporteren
 Rapportage Fase 3: gegevens analyseren en rapporteren

Een onderzoek is
Onafhankelijk van

,  Voorkeuren en meningen van betrokkenen/stakeholders
 Je eigen mening, van jezelf (objectief)
Toetsbaar
 Resultaten moeten meetbaar zijn in de sociale werkelijkheid (via observaties, interviews
en/of enquêtes) en reproduceerbaar
 Eenduidig = geen verwarring over definities
Betrouwbaar
 Consistent/bij herhaling ongeveer dezelfde resultaten
Valide
 Geldig, er is gemeten wat gemeten moest worden
Nauwkeurig
 Informatiegehalte is hoog
Generaliseerbaar
 Uitspraken allen te doen over groepen, personen of verschijnselen die specifiek zijn
onderzocht
Efficiënt en bruikbaar
 De opdrachtgever moet er wat aan hebben

Onderzoek is niet het willekeurig verzamelen van allerlei gegevens zonder doel of reden

Onderzoek is wel
 Het systematisch verzamelen, analyseren en interpreteren van data
 Met als doel het vergroten van kennis en/of het oplossen van problemen

Een onderzoeksvoorstel
 Is bij elk onderzoeksvoorstel zeer belangrijk
 Het verkleint de kans dat je als onderzoeker vastloopt tijdens (het verdere verloop van) je
onderzoek
 Een onderzoeksvoorstel beschrijft de doelstelling van het onderzoek en bespreekt de
relevante literatuur en omschrijft hoe het onderzoek uitgevoerd gaat worden

Elementen van het onderzoeksproces (Vael, 1997)
1. Kies onderwerp
2. Bestudeer relevante literatuur
3. Ontwikkel theoretisch kader
4. Bepaal centrale vraag en deelvragen
5. Inventariseer benodigde informatie
6. Bepaal de te volgen onderzoeksmethodologie
7. Voer het onderzoek uit
8. Rapporteer bevindingen
(Fase 1 t/m 6 is het onderzoeksvoorstel)

Een onderzoeksvoorstel
 Beschrijft het doel en de middelen
 Beantwoordt de topische vragen (de 5 of 7 W’s)

,Topische vragen
Doel
 Waarover gaat het onderzoek: het onderwerp/de probleemanalyse
 Waartoe dient het onderzoek: waarom vraag  doelstelling
 Wat wordt onderzocht:  centrale vraag
Middelen
 Waarop is het onderzoek gebaseerd; deskresearch en/of field research
 Waar wordt er onderzocht
 Wanneer wordt er onderzocht
 Wie wordt er onderzocht

Opbouw onderzoeksvoorstel
1. Inleiding
 Achtergrond (van de opdrachtgever en de opdracht)
 Aanleiding (inclusief trends en ontwikkelingen)
 Doelstelling
 Relevantie (praktisch en maatschappelijk)
 Leeswijzer
2. Inhoudelijke verkenning (kritisch literatuuroverzicht)
3. Centrale vraag en deelvragen
4. Methode(n) van onderzoek (methodologie)
5. Planning
6. Voorlopige inhoudsopgave (van het onderzoeksrapport)
Bibliografie

Hoofdstuk 1: Inleiding
Vaak is er een leemte in kennis of gaat het om een probleem. We noemen dit eerste hoofdstuk ook
wel de probleemanalyse.
Handige vragen voor jezelf als onderzoeker zijn dan:
 Wat is het probleem (dan wel gebrek aan kennis)
 Wie heeft het probleem?
 Wanneer is het probleem ontstaan?
 Waarom is het een probleem?
 Waar doet het probleem zich voor?
Niet letterlijk beantwoorden!

Hoofdstuk 1.1: Achtergrond
Korte beschrijving van het bedrijf of de opdrachtgever (bijvoorbeeld Neckermann Reizen)

Hoofdstuk 1.2: Aanleiding
 Waarom wil Neckermann Reizen dit onderzoek?
 Welke trends en ontwikkelingen in de maatschappij zijn er, die van invloed zijn op jouw
onderzoek

Hoofdstuk 1.3: Doelstelling
 Je geeft aan waarom je onderzoek wilt doen
 Opbouw: Inzicht verkrijgen in ……………., teneinde aanbevelingen te doen……’ Bij de eerste
puntjes komt de centrale vraag en bij de tweede de aanbevelingen.
 Er is maar een doelstelling (afbakenen d.m.v. definities)
Vervolgens: Wat is de relevantie van het onderzoek?
 Praktisch (voor het bedrijf)

,  Maatschappelijk (wat hebben jij en ik eraan?)
 Theoretische relevantie (nieuwe inzichten/verklaringen) en/of persoonlijke relevantie: niet
van toepassing, niet beschrijven.

Hoofdstuk 1.4: Leeswijzer
‘’Na de inleiding komt hoofdstuk 2: inhoudelijke verkenning, waar duidelijk wordt welke theorieën en
eerder verricht onderzoek gebruikt zijn voor dit onderzoek. Na de inhoudelijke verkenning zullen de
centrale vraag en de deelvragen van het onderzoek in hoofdstuk 3 worden gegeven. Hoofdstuk 4 zal
vervolgens ingaan op de onderzoeksmethoden en de onderzoekspopulatie. Hier wordt toegelicht
hoe….’’ Etc.

De lengte van hoofdstuk 1 is circa 4 pagina’s.

Hoofdstuk 2: Inhoudelijke verkenning
 Ook wel kritisch literatuuroverzicht of theoretisch kader genoemd
 Door middel van welke modellen, theorie, eerder verricht onderzoek en/of discussie zijn wij
in staat om inzicht te verkrijgen in het onderwerp van ons onderzoek?
 Als je het goed doet, dan vormt het theoretisch kader de ruggengraat van je onderzoek; ook
wel fundament van je onderzoek)

Voorbeeld
Je gaat onderzoek doen naar duurzaam toerisme.
Theorieën over:
 De 3 P’s (Pro-poor tourism, community tourism & eco tourism)
 De effecten van massa toerisme
 Codes of conduct (gedragsregels)
Theorie bepaalt dus:
 De richting van je onderzoek
 Waar je aan moet denken
 Komt terug in je deelvragen en ook in je enquête- en/of interviewvragen

Plaats van theorie in onderzoek
Afhankelijk hoe je omgaat met de theorie in je onderzoek:
Theorie  Hypothese  Deductief
Gegevens  Theorie  Inductief
 In hoeverre ben je vanaf het begin van je onderzoek duidelijk over de theorie (in je
onderzoeksvoorstel)
 In de praktijk zijn inductief en deductief uitersten, meestal zit praktijkgericht onderzoek
tussen deze uitersten in

Deductief onderzoek
Hier worden hypothesen (op basis van een theorie) gebruikt die aan een (doorgaans statistische)
toets worden onderworpen.
Deductie legt de nadruk op:
 Wetenschappelijke principes
 Het gaat van theorie naar gegevens
 Het verzamelen van kwantitatieve gegevens
 De nadruk ligt op de verklaring van causale verbanden tussen variabelen
 Een zeer gestructureerde benadering
 De onafhankelijkheid van de onderzoeker van hetgeen dat hij onderzoekt