Urinestelsel
De belangrijkste oorzaken van nierschade:
- Hoge bloeddruk (haarvaten van nieren beschadigen)
- Overgewicht
- Te hoog zoutgehalte (door osmose vochttoename in het bloed)
Onderdelen:
- Nieren (renes) (linker nier ligt net iets hoger dan de rechter
nier)
- Bijnieren (glandulae suprarenalis)
- Urineleider (ureter)
- Urineblaas (vesica urinae)
- Urinebuis (urethra)
Volgorde: Nierbekken urineleider (ureter) urineblaas
(bladder/vesica urinae) urinebuis (urethra)
Functie nieren:
- Filteren en uitscheiden van afvalstoffen (via urine het
lichaam verlaten).
Daarnaast heeft de nier nog nevenfuncties zoals:
- Controle water- en zouthuishouding
- Controle bloeddruk/bloedvolume
- Zuur-basehuishouding
- Regulering aanmaak erytrocyten
Doorbloeding
20% van al ons bloed stroomt door de nieren. Dit betekent een 0,5L per nier per minuut. In totaal
1440L per 24 uur. Hiervan wordt 1/8L opgenomen in de voorurine, per dag ontstaat er 180L
voorurine.
- Arteria renalis = nierslagader
- Vena renalis = nierader
Anatomie nier
- Cortex (schors)
o Bevindt zich aan de buitenzijde van de nieren
o Bevat 1 miljoen nefronen (zorgt ervoor dat bloed gezuiverd wordt)
- Medulla (merg)
o Bevindt zich aan de binnenzijde van de cortex
, o Bevat verzamelbuizen (bloed wordt gezuiverd en er ontstaat voorurine en deze
worden afgevoerd naar de verzamelbuizen)
- Pyelum (bekken)
o Bevindt zich helemaal in de binnenzijde van de nier.
o Verzameling urine voor transport via de ureters naar urineblaas
o Hierin bevinden zich de nierslagader en de nierader
Nefron
Onderdelen:
- Glomerulus (bevat slagadertjes en
bloed wordt aangevoerd richting de
nieren kan stoffen uitwisselen)
- Kapsel van Bowman (voorurine
productie)
- Proximale tubulus brengt voorurine
naar Lis van Henle Distale
tubulus Verzamelbuis (monden
meerdere nefronen in uit)
De ultrafiltratie vindt dus plaats tussen de glomerulus en het kapsel van Bowman. (passief transport,
kost geen energie en verbruikt geen zuurstof). In het kapsel van Bowman ontstaat voorurine;
- Voorurine bestaat uit:
o Water, zouten, glucose en ureum
- Kapsel van Bowman:
o GEEN eiwitten en GEEN rode en witte bloedcellen
Als er voorurine is gevormd in het kapsel van Bowman gaat deze door naar de proximale tubulus
naar een buis die helemaal naar benende loopt, de Lis van Henle.
- Lis van Henle
o Vindt veel uitwisseling van stoffen plaats, gedeeltelijk o.b.v. passief transport, zoals
bv water. Overige stoffen worden uitgewisseld d.m.v. actief transport.
Werking
- Ultrafiltratie passief
- Reabsorptie actief
o Stoffen gaan weer terug naar het bloed (nierkanaal bloed)
- Excretie actief
o Stoffen uit het bloed gaan naar het nierkanaal (bloed nierkanaal)
ADH
Vanuit de verzamelbuis wordt de voorurine vervoerd naar de urineblaas. Verzamelbuis heeft ook nog
wat bijzonders, namelijk:
- Meten van de osmotische waarde door de hypothalamus. Hypothalamus geeft een seintje
door naar de hypofyse en het ADH (anti diuretisch hormoon) afgeven. (diuretisch = vorming
De belangrijkste oorzaken van nierschade:
- Hoge bloeddruk (haarvaten van nieren beschadigen)
- Overgewicht
- Te hoog zoutgehalte (door osmose vochttoename in het bloed)
Onderdelen:
- Nieren (renes) (linker nier ligt net iets hoger dan de rechter
nier)
- Bijnieren (glandulae suprarenalis)
- Urineleider (ureter)
- Urineblaas (vesica urinae)
- Urinebuis (urethra)
Volgorde: Nierbekken urineleider (ureter) urineblaas
(bladder/vesica urinae) urinebuis (urethra)
Functie nieren:
- Filteren en uitscheiden van afvalstoffen (via urine het
lichaam verlaten).
Daarnaast heeft de nier nog nevenfuncties zoals:
- Controle water- en zouthuishouding
- Controle bloeddruk/bloedvolume
- Zuur-basehuishouding
- Regulering aanmaak erytrocyten
Doorbloeding
20% van al ons bloed stroomt door de nieren. Dit betekent een 0,5L per nier per minuut. In totaal
1440L per 24 uur. Hiervan wordt 1/8L opgenomen in de voorurine, per dag ontstaat er 180L
voorurine.
- Arteria renalis = nierslagader
- Vena renalis = nierader
Anatomie nier
- Cortex (schors)
o Bevindt zich aan de buitenzijde van de nieren
o Bevat 1 miljoen nefronen (zorgt ervoor dat bloed gezuiverd wordt)
- Medulla (merg)
o Bevindt zich aan de binnenzijde van de cortex
, o Bevat verzamelbuizen (bloed wordt gezuiverd en er ontstaat voorurine en deze
worden afgevoerd naar de verzamelbuizen)
- Pyelum (bekken)
o Bevindt zich helemaal in de binnenzijde van de nier.
o Verzameling urine voor transport via de ureters naar urineblaas
o Hierin bevinden zich de nierslagader en de nierader
Nefron
Onderdelen:
- Glomerulus (bevat slagadertjes en
bloed wordt aangevoerd richting de
nieren kan stoffen uitwisselen)
- Kapsel van Bowman (voorurine
productie)
- Proximale tubulus brengt voorurine
naar Lis van Henle Distale
tubulus Verzamelbuis (monden
meerdere nefronen in uit)
De ultrafiltratie vindt dus plaats tussen de glomerulus en het kapsel van Bowman. (passief transport,
kost geen energie en verbruikt geen zuurstof). In het kapsel van Bowman ontstaat voorurine;
- Voorurine bestaat uit:
o Water, zouten, glucose en ureum
- Kapsel van Bowman:
o GEEN eiwitten en GEEN rode en witte bloedcellen
Als er voorurine is gevormd in het kapsel van Bowman gaat deze door naar de proximale tubulus
naar een buis die helemaal naar benende loopt, de Lis van Henle.
- Lis van Henle
o Vindt veel uitwisseling van stoffen plaats, gedeeltelijk o.b.v. passief transport, zoals
bv water. Overige stoffen worden uitgewisseld d.m.v. actief transport.
Werking
- Ultrafiltratie passief
- Reabsorptie actief
o Stoffen gaan weer terug naar het bloed (nierkanaal bloed)
- Excretie actief
o Stoffen uit het bloed gaan naar het nierkanaal (bloed nierkanaal)
ADH
Vanuit de verzamelbuis wordt de voorurine vervoerd naar de urineblaas. Verzamelbuis heeft ook nog
wat bijzonders, namelijk:
- Meten van de osmotische waarde door de hypothalamus. Hypothalamus geeft een seintje
door naar de hypofyse en het ADH (anti diuretisch hormoon) afgeven. (diuretisch = vorming
