Week 1 2 werkcolleges DOORWERKING
Wat is EU-recht? > alle rechtsregels in de twee verdragen (VEU en VWEU) en het Handvest (staan de
grondrechten) en alle besluiten van de instellingen van de EU die op grond van de regels in die
verdragen zijn vastgesteld.
Primair en secundair EU-recht:
a) Primair EU-recht omvat alle regels die zijn neergelegd in het VEU, VWEU en handvest.
b) Secundair EU-recht is het recht dat voortvloeit uit het primaire EU-recht, zijnde alle
verordeningen, richtlijnen, besluiten, aanbevelingen en adviezen (art. 288 VWEU).
Materieel en institutioneel recht:
a) Materieel recht heeft betrekking op het beleid van de EU (de inhoud).
b) Institutioneel recht zijn alle rechtsregels die gaan over de organisatie, het bestuur, de
rechtspraak en de financiën van de EU (hoe instellingen functioneren).
Autonoom karakter van het Europese recht > lidstaten zijn niet vrij om te beslissen over de gevolgen
van het recht voor de rechtspositie van hun onderdanen (bevoegdheidsoverdracht aan de Unie)
Autonoom karakter en verhouding lidstaat:
eigen rechtsorde, eigen organen, eigen bevoegdheden
in rechtsorde lidstaten opgenomen
bindend voor nationale rechters
staten hebben hun bevoegdheden ingeperkt of aan gemeenschap overgedragen
staten hebben hun soevereiniteit beperkt
staten hebben een rechtsstelsel in het leven geroepen, dat bindend is voor lidstaten en hun
onderdanen
Arresten:
van Gend en Loos > bepaling uit verdrag heeft directe werking wanneer deze voldoende duidelijk
en onvoorwaardelijk is
Costa/Enel > EU-recht heeft voorrang op nationaal recht
EU-recht heeft dus rechtstreekse werking en voorrang
Bronnen van EU-recht (aart. 288 VWEU):
1. Verdragen
2. Verordeningen
3. Richtlijnen
4. Besluiten/beschikkingen
5. Aanbevelingen en adviezen
6. Rechtspraak
Rechtshandelingen
Wat zijn rechtshandelingen? (art. 288 VWEU) > de uitoefening van de bevoegdheden die door de
verdragen aan de beleidsvoerende instellingen (de Raad, de Europese Commissie en het
Europees Parlement zijn toegekend.
4 soorten rechtshandelingen: verordeningen, richtlijnen, besluiten en adviezen.
1. Verordeningen (art. 288, 2e alinea VWEU):
Een verordening is rechtstreeks toepasselijk. Een verordening hoeft dus niet eerst te worden
omgezet of opgenomen in nationale wetgeving. Sterker nog: dit is verboden. Een verordening
Wat is EU-recht? > alle rechtsregels in de twee verdragen (VEU en VWEU) en het Handvest (staan de
grondrechten) en alle besluiten van de instellingen van de EU die op grond van de regels in die
verdragen zijn vastgesteld.
Primair en secundair EU-recht:
a) Primair EU-recht omvat alle regels die zijn neergelegd in het VEU, VWEU en handvest.
b) Secundair EU-recht is het recht dat voortvloeit uit het primaire EU-recht, zijnde alle
verordeningen, richtlijnen, besluiten, aanbevelingen en adviezen (art. 288 VWEU).
Materieel en institutioneel recht:
a) Materieel recht heeft betrekking op het beleid van de EU (de inhoud).
b) Institutioneel recht zijn alle rechtsregels die gaan over de organisatie, het bestuur, de
rechtspraak en de financiën van de EU (hoe instellingen functioneren).
Autonoom karakter van het Europese recht > lidstaten zijn niet vrij om te beslissen over de gevolgen
van het recht voor de rechtspositie van hun onderdanen (bevoegdheidsoverdracht aan de Unie)
Autonoom karakter en verhouding lidstaat:
eigen rechtsorde, eigen organen, eigen bevoegdheden
in rechtsorde lidstaten opgenomen
bindend voor nationale rechters
staten hebben hun bevoegdheden ingeperkt of aan gemeenschap overgedragen
staten hebben hun soevereiniteit beperkt
staten hebben een rechtsstelsel in het leven geroepen, dat bindend is voor lidstaten en hun
onderdanen
Arresten:
van Gend en Loos > bepaling uit verdrag heeft directe werking wanneer deze voldoende duidelijk
en onvoorwaardelijk is
Costa/Enel > EU-recht heeft voorrang op nationaal recht
EU-recht heeft dus rechtstreekse werking en voorrang
Bronnen van EU-recht (aart. 288 VWEU):
1. Verdragen
2. Verordeningen
3. Richtlijnen
4. Besluiten/beschikkingen
5. Aanbevelingen en adviezen
6. Rechtspraak
Rechtshandelingen
Wat zijn rechtshandelingen? (art. 288 VWEU) > de uitoefening van de bevoegdheden die door de
verdragen aan de beleidsvoerende instellingen (de Raad, de Europese Commissie en het
Europees Parlement zijn toegekend.
4 soorten rechtshandelingen: verordeningen, richtlijnen, besluiten en adviezen.
1. Verordeningen (art. 288, 2e alinea VWEU):
Een verordening is rechtstreeks toepasselijk. Een verordening hoeft dus niet eerst te worden
omgezet of opgenomen in nationale wetgeving. Sterker nog: dit is verboden. Een verordening
