De vervolging van anders denken en
anders zijn
(bladzijde 280-293)
● In de 11e eeuw komen er dus groepen/kloosterorden op die zich afzonderen van de
kerk. Ze hebben vooral kritiek op de corruptie en verwereldlijking binnen de kerk, en
op het niet-imitatio christi gedrag wat veel geestelijken hadden. De kerk ging deze
groepen vervolgen, maar lang niet altijd was duidelijk waarom de ene groep wél, en
de andere niet. Eind 12e eeuw ging de kerk hun eigen doelen en ideologieën
nauwkeuriger opschrijven, waardoor ook duidelijker werd welke groepen wél ketters
waren en welke dus niet. Dit leidde uiteindelijk tot de instelling van de inquisitie.
Het gelovige volk
●
Pastorale zorg
● Door de bevolkingstoename en de urbanisatie, moest de kerk haar organisatie gaan
aanpassen om te zorgen dat mensen bleven geloven. De zielenzorg was tot 1200
vooral gericht op de aristocratie, omdat die schenkingen deden aan de kerk. Na de
12e eeuw werden er daarom nieuwe parochies gesticht en priesters aangesteld.
Kerken als visualisering van christelijke kennis
● De 11e en 12e eeuw is de tijd van de gotiek en romaanse kunst. Het woord gotiek
komt uit die tijd, omdat men de bouwstijl barbaars vond. Beiden stromingen gaan
over de kerk en beelden in de kerk.
● Wat nieuw was aan deze stromingen was dat de kerk nu niet alleen van de
binnenkant, maar ook van de buitenkant rijk werd versierd.
● Kerken kregen verschillende functies, die je dan ook terugziet in de ontwerpen uit die
tijd: er werd gezongen, reliekenverering kreeg een belangrijke plek, er was behoefte
aan meer altaren zodat meerdere priesters tegelijk een mis konden voorlezen, er
was behoefte aan ruimte voor kapellen voor broederschappen. De kerk werd dus
vooral groter.
● Een kerk had vaak een hoog middenschip en lage zijbeuken, met vaak een hoge
klokkentoren. Het christelijke kruis werd vaak gebruikt als plattegrond, maar ook
centraalbouw met een koepel kwam regelmatig voor.
● De vroeg romaanse kerken hadden dikke muren en kleine ramen waar weinig licht
doorheen kwam. Die dikke muren waren nodig om het gewicht van de hoogte van
het gebouw te kunnen dragen. Abt Suger van Saint-Denis kwam met het argument
dat het ‘goddelijk licht’ de kerk binnen moest komen, want dit zou de gelovigen
inspireren. De latere romaanse/gotische kerken hadden dan ook grotere ramen en
roosvensters, waar prachtig licht doorheen kwam. De muren waren dunner, en dit
was mogelijk door het gebruik van steunberen en luchtbogen aan de buitenkant van
het gebouw. Deze versterkten nogmaals het opwaartse effect wat de kathedralen
toch al erg hadden.
● De gotiek begon in frankrijk en verspreidde zich over de buurlanden.
anders zijn
(bladzijde 280-293)
● In de 11e eeuw komen er dus groepen/kloosterorden op die zich afzonderen van de
kerk. Ze hebben vooral kritiek op de corruptie en verwereldlijking binnen de kerk, en
op het niet-imitatio christi gedrag wat veel geestelijken hadden. De kerk ging deze
groepen vervolgen, maar lang niet altijd was duidelijk waarom de ene groep wél, en
de andere niet. Eind 12e eeuw ging de kerk hun eigen doelen en ideologieën
nauwkeuriger opschrijven, waardoor ook duidelijker werd welke groepen wél ketters
waren en welke dus niet. Dit leidde uiteindelijk tot de instelling van de inquisitie.
Het gelovige volk
●
Pastorale zorg
● Door de bevolkingstoename en de urbanisatie, moest de kerk haar organisatie gaan
aanpassen om te zorgen dat mensen bleven geloven. De zielenzorg was tot 1200
vooral gericht op de aristocratie, omdat die schenkingen deden aan de kerk. Na de
12e eeuw werden er daarom nieuwe parochies gesticht en priesters aangesteld.
Kerken als visualisering van christelijke kennis
● De 11e en 12e eeuw is de tijd van de gotiek en romaanse kunst. Het woord gotiek
komt uit die tijd, omdat men de bouwstijl barbaars vond. Beiden stromingen gaan
over de kerk en beelden in de kerk.
● Wat nieuw was aan deze stromingen was dat de kerk nu niet alleen van de
binnenkant, maar ook van de buitenkant rijk werd versierd.
● Kerken kregen verschillende functies, die je dan ook terugziet in de ontwerpen uit die
tijd: er werd gezongen, reliekenverering kreeg een belangrijke plek, er was behoefte
aan meer altaren zodat meerdere priesters tegelijk een mis konden voorlezen, er
was behoefte aan ruimte voor kapellen voor broederschappen. De kerk werd dus
vooral groter.
● Een kerk had vaak een hoog middenschip en lage zijbeuken, met vaak een hoge
klokkentoren. Het christelijke kruis werd vaak gebruikt als plattegrond, maar ook
centraalbouw met een koepel kwam regelmatig voor.
● De vroeg romaanse kerken hadden dikke muren en kleine ramen waar weinig licht
doorheen kwam. Die dikke muren waren nodig om het gewicht van de hoogte van
het gebouw te kunnen dragen. Abt Suger van Saint-Denis kwam met het argument
dat het ‘goddelijk licht’ de kerk binnen moest komen, want dit zou de gelovigen
inspireren. De latere romaanse/gotische kerken hadden dan ook grotere ramen en
roosvensters, waar prachtig licht doorheen kwam. De muren waren dunner, en dit
was mogelijk door het gebruik van steunberen en luchtbogen aan de buitenkant van
het gebouw. Deze versterkten nogmaals het opwaartse effect wat de kathedralen
toch al erg hadden.
● De gotiek begon in frankrijk en verspreidde zich over de buurlanden.
