Probleem 7. Straight To The Top.
1. Welke factoren zijn van invloed op carrière (keuze en het verloop)?
2. Welke theorieën zijn daarover?
Careers and Career Management
Door J. Arnold
Carrièrevormen
Veel mensen beschouwen carrières in de smalle zin en stellen dat het voorspelbare
bewegingen van banen zijn waarbij mensen meer status najagen en dan vaak binnen één baan
of organisatie (ook wel bureaucratische carrière genoemd). Toch zijn er ook andere
carrièrevormen geïdentificeerd, bijv. professionele carrière: groei ontstaat d.m.v.
competentieontwikkeling met als doel het aangaan van complexere taken (i.p.v. dat dit wordt
bereikt d.m.v. promoties). Entrepreneurial (ondernemende) carrière: berust op de
bekwaamheid om mogelijkheden en kansen te identificeren die gewaardeerde uitkomsten
creëren en voortbouwen op iemand zijn eigen organisatie of operatie. Veel mensen zijn het er
over eens dat carrières steeds meer een professionele/entrepreneurial vorm aannemen en
steeds minder lijken op de bureaucratische carrièrevorm.
1. De grenzeloze carrière. Grenzeloze carrières zijn een reeks carrièrevormen die
traditionele werknemer aannames uitdagen. Met grenzeloos wordt bedoelde dat mensen
grenzen overgaan tussen organisaties, afdelingen, hiërarchieën, functies en bekwaamheden.
Aangezien de grenzen tegenwoordig minder absoluut zijn, is het voortbewegen over deze
grenzen makkelijker geworden. Ook is deze grenzeloosheid nodig voor bedrijven om effectief
te blijven en voor werknemers op hun inzetbaarheid te behouden. De grenzeloze carrière is
vooral een product van individualistische, westerse culturen en komt dus vooral daar voor. En
alhoewel het idee van grenzeloze carrières bevrijdend klinkt, is het voor veel mensen
bedreigend en verwarrend: deze mensen zijn er van overtuigt dat grenzeloze carrières vooral
voordelig zijn voor ‘sterke’ mensen en dat het ‘zwakke’ mensen benadeeld en zwakker maakt.
Toch bestaat er twijfel over of carrièreveranderingen werkelijk resulteren uit grenzeloze
carrières: is het niet meer een ideologie die nagejaagd wordt i.p.v. dat het al echt bestaat? Het
concept van de grenzeloze carrière is erg populair, maar kan de macht die mensen hebben
over hun eigen carrière alsook de mate waarin carrièrevormen veranderen, overschatten!
2. Carrièreankers. Een persoon zijn carrièreanker is een gebied van het zelfconcept dat
zo centraal staat, dat de persoon het nooit op zou geven, zelfs niet wanneer hij gedwongen
wordt een moeilijke keuze te maken: het is hetgeen dat het meest belangrijk voor een persoon
is. Schein stelde een lijst van 8 carrièreankers op: (1) lifestyle integration: balans tussen werk,
familie en vrije tijd, (2) veiligheid, (3) autonomie/onafhankelijkheid, (4) managerial
competence: het willen managen van anderen, (5) technische/functionele competentie: gericht
zijn op het ontwikkelen en behouden van specialistische vaardigheden en kennis op een
bepaald gebied, (6) entrepreneurial creativiteit: het willen creëren van producten, services of
organisaties, (7) pure challenge: willen winnen van sterke competitie of obstakels en (8)
service/toewijding: werk willen hebben dat sociale, politieke, religieuze of andere waarden
1