Recht & Maatschappij
Hoorcollege 9: De normatieve functie van het recht
In dit college behandelen we drie teksten:
1. Ellickson, Over Coase en Koeien (handboek)
2. Aubert, Enkele sociale functies van wetgeving (handboek)
3. Van der Burg, The expressive and communicative functions of law, especially with
regard to moral issues
1. De ordenende functie
Ellickson, Over Coase en Koeien (handboek)
Deze tekst is een herneming van de ordenende functie
Aansprakelijkheid: functie
Vanuit een extern perspectief: aansprakelijkheidsrecht heeft een functie: ordening menselijke
relaties door vastleggen verwachtingen (we veronderstellen dat iedereen de wet kent en dat
iedereen de wet ook toepast: je hoeft op de snelweg niet bang te zijn voor een spookrijder,
want die zou de wet overtreden en heel veel mensen in gevaar brengen)
Ook het aansprakelijkheidsrecht ordent. We kunnen ervanuit gaan dat bedrijven maatregelen
nemen zodanig dat mensen zich veilig voelen in bijvoorbeeld een discotheek. We gaan ervan
uit dat een bedrijf de nodige voorzichtigheid in acht neemt.
Inhoudsindicatie
Aansprakelijkheidstelling o.g.v. art. 6:174 jo 6:181 BW; risicoaansprakelijkheid; eigen schuld
Bezoeker van bar/dancing valt vanaf 9 meter hoogte over een hekwerk van 90 tot 93 cm en
komt terecht op de dansvloer. Rechtbank oordeelt bar/dancing aansprakelijk, maar stelt tevens
de mate van eigen schuld aan zijde van eiser op 50%. Vervolgens overweegt de rechtbank
dat de billijkheid (gezien de aard en ernst van het opgelopen letsel alsmede de omstandigheid
dat bar/dancing is verzekerd) een andere verdeling van de aansprakelijkheid meebrengt,
namelijk 30%-70% ten nadele van de bar/dancing.
In rov van Rb referenties naar vroeger ongeluk in dezelfde dancing! Hoewel wettelijk in orde,
heeft de dancing geen actie ondernomen om deze mogelijk onveilige situatie aan te pakken.
De schadeverdeling is te rechtvaardigen omdat zo’n ongeval eerder was voorgevallen. Dus de
discotheek heeft in het verleden haar ordenende functie niet gevolgd. De discotheek had haar
risico-aansprakelijkheid moeten indekken door de muurtjes te verhogen. De dancing heeft niet
geanticipeerd op andere ongelukken die zouden kunnen plaatsvinden.
De parabel van Coase
De ordenende functie vanuit een rechtssociologisch perspectief
Coase’s parabel van de boer en de veehouder:
Coase wilde als rechtseconoom weten hoe aansprakelijkheidsregels het gebruik van
grond en instellen van eventuele preventieve maatregelen beïnvloeden onder
veehouders en akkerbouwers (als je deze twee combineert, dan ontstaat
het probleem dat loslopende runderen de akkers gaan beschadigen)
Ellickson, rechtseconoom- en antropoloog, onderzoekt deze aanname.
Veehouder en akkerbouwer zijn buren. Loslopend vee vertrapt akkers. Probleem.
Vooronderstelling: transactiekosten zijn nul (kennis, handhaving van het formele recht
en onderhandelingskosten) (iedereen heeft evenveel kennis; partijen zijn gelijk)
Hoorcollege 9: De normatieve functie van het recht
In dit college behandelen we drie teksten:
1. Ellickson, Over Coase en Koeien (handboek)
2. Aubert, Enkele sociale functies van wetgeving (handboek)
3. Van der Burg, The expressive and communicative functions of law, especially with
regard to moral issues
1. De ordenende functie
Ellickson, Over Coase en Koeien (handboek)
Deze tekst is een herneming van de ordenende functie
Aansprakelijkheid: functie
Vanuit een extern perspectief: aansprakelijkheidsrecht heeft een functie: ordening menselijke
relaties door vastleggen verwachtingen (we veronderstellen dat iedereen de wet kent en dat
iedereen de wet ook toepast: je hoeft op de snelweg niet bang te zijn voor een spookrijder,
want die zou de wet overtreden en heel veel mensen in gevaar brengen)
Ook het aansprakelijkheidsrecht ordent. We kunnen ervanuit gaan dat bedrijven maatregelen
nemen zodanig dat mensen zich veilig voelen in bijvoorbeeld een discotheek. We gaan ervan
uit dat een bedrijf de nodige voorzichtigheid in acht neemt.
Inhoudsindicatie
Aansprakelijkheidstelling o.g.v. art. 6:174 jo 6:181 BW; risicoaansprakelijkheid; eigen schuld
Bezoeker van bar/dancing valt vanaf 9 meter hoogte over een hekwerk van 90 tot 93 cm en
komt terecht op de dansvloer. Rechtbank oordeelt bar/dancing aansprakelijk, maar stelt tevens
de mate van eigen schuld aan zijde van eiser op 50%. Vervolgens overweegt de rechtbank
dat de billijkheid (gezien de aard en ernst van het opgelopen letsel alsmede de omstandigheid
dat bar/dancing is verzekerd) een andere verdeling van de aansprakelijkheid meebrengt,
namelijk 30%-70% ten nadele van de bar/dancing.
In rov van Rb referenties naar vroeger ongeluk in dezelfde dancing! Hoewel wettelijk in orde,
heeft de dancing geen actie ondernomen om deze mogelijk onveilige situatie aan te pakken.
De schadeverdeling is te rechtvaardigen omdat zo’n ongeval eerder was voorgevallen. Dus de
discotheek heeft in het verleden haar ordenende functie niet gevolgd. De discotheek had haar
risico-aansprakelijkheid moeten indekken door de muurtjes te verhogen. De dancing heeft niet
geanticipeerd op andere ongelukken die zouden kunnen plaatsvinden.
De parabel van Coase
De ordenende functie vanuit een rechtssociologisch perspectief
Coase’s parabel van de boer en de veehouder:
Coase wilde als rechtseconoom weten hoe aansprakelijkheidsregels het gebruik van
grond en instellen van eventuele preventieve maatregelen beïnvloeden onder
veehouders en akkerbouwers (als je deze twee combineert, dan ontstaat
het probleem dat loslopende runderen de akkers gaan beschadigen)
Ellickson, rechtseconoom- en antropoloog, onderzoekt deze aanname.
Veehouder en akkerbouwer zijn buren. Loslopend vee vertrapt akkers. Probleem.
Vooronderstelling: transactiekosten zijn nul (kennis, handhaving van het formele recht
en onderhandelingskosten) (iedereen heeft evenveel kennis; partijen zijn gelijk)
