Recht & Maatschappij
Hoorcollege 8: De geschilbeslechtende functie deel 2
a) Illegale geschilbeslechting: eigenrichting
b) Digitale geschilbeslechting: e-justice
Twee artikelen:
a) N. Haas, Doe-het-zelf rechtspraak: steun voor eigenrichting
b) Van Aeken, E-justice in the Low Countries
Eigenrichting
Definitie 1: ‘’Eigenrichting is het stellen van handelingen teneinde zonder een beroep te doen
op de rechter een geschil te beslechten en zichzelf een recht te verschaffen om tot eigen
sanctionering over te gaan.’’ (Wikipedia)
Definitie 2: ‘’Een strafbaar feit, gepleegd door een burger naar aanleiding van (de dreiging
van) een strafbaar feit gepleegd door een andere burger, gericht tegen de (vermeende)
dader van de aanleiding.’’ (Haas)
Niet altijd duidelijk – wat met proportioneel verweer (noodweer, wettelijke
zelfverdediging)?
Klassieke opvatting: als de werking van het recht als onbevredigend ervaren wordt,
of als de overheid daadwerkelijk faalt bij het handhaven van de rechtsstaat
In burgerlijke zaken: zelfstandig corrigeren van een privaatrechtelijke toestand.
Bijvoorbeeld vordering door knokploeg in plaats van deurwaarder.
In strafrecht: zelfstandig ‘corrigeren’ van een strafrechtelijke procedure of vonnis.
Bijvoorbeeld moor op pedofiel die nog moet worden gearresteerd, of een ‘te korte
straf’ heeft uitgezeten.
Problematiek
Ondermijnt geweldsmonopolie van de overheid
Aantasting rechtsstatelijke/rule of law waarden (habeas corpus, due process,…)
Recht is een alternatief voor, en waarborg tegen, willekeur en arbitrair geweld – niet
enkel gepleegd door de staat maar ook door de burger!
- Advanced: welke functie van het recht wordt hier vervuld?
Eigenrichting als vorm van geschilbeslechting?
Het uitgebreide geschilbeslechtingscontinuüm
Hoorcollege 8: De geschilbeslechtende functie deel 2
a) Illegale geschilbeslechting: eigenrichting
b) Digitale geschilbeslechting: e-justice
Twee artikelen:
a) N. Haas, Doe-het-zelf rechtspraak: steun voor eigenrichting
b) Van Aeken, E-justice in the Low Countries
Eigenrichting
Definitie 1: ‘’Eigenrichting is het stellen van handelingen teneinde zonder een beroep te doen
op de rechter een geschil te beslechten en zichzelf een recht te verschaffen om tot eigen
sanctionering over te gaan.’’ (Wikipedia)
Definitie 2: ‘’Een strafbaar feit, gepleegd door een burger naar aanleiding van (de dreiging
van) een strafbaar feit gepleegd door een andere burger, gericht tegen de (vermeende)
dader van de aanleiding.’’ (Haas)
Niet altijd duidelijk – wat met proportioneel verweer (noodweer, wettelijke
zelfverdediging)?
Klassieke opvatting: als de werking van het recht als onbevredigend ervaren wordt,
of als de overheid daadwerkelijk faalt bij het handhaven van de rechtsstaat
In burgerlijke zaken: zelfstandig corrigeren van een privaatrechtelijke toestand.
Bijvoorbeeld vordering door knokploeg in plaats van deurwaarder.
In strafrecht: zelfstandig ‘corrigeren’ van een strafrechtelijke procedure of vonnis.
Bijvoorbeeld moor op pedofiel die nog moet worden gearresteerd, of een ‘te korte
straf’ heeft uitgezeten.
Problematiek
Ondermijnt geweldsmonopolie van de overheid
Aantasting rechtsstatelijke/rule of law waarden (habeas corpus, due process,…)
Recht is een alternatief voor, en waarborg tegen, willekeur en arbitrair geweld – niet
enkel gepleegd door de staat maar ook door de burger!
- Advanced: welke functie van het recht wordt hier vervuld?
Eigenrichting als vorm van geschilbeslechting?
Het uitgebreide geschilbeslechtingscontinuüm
