Recht & Maatschappij Hoorcollege 6

Recht&Maatschappij
Hoorcollege 6: De sociale werking van regels

John Griffiths is op zoek gegaan naar een alternatief voor het rechtsinstrumentalisme.

Introductie
 Hoofdvraag = hoe en onder welke voorwaarden kunnen regels het gedrag van
mensen beïnvloeden? ‘’witte akker, zwart zaad’’ (inkt op papier) Deze vraag
staat tegenover de impliciete aanname dat het recht effectief is
 Geloof in effectiviteit van wetgeving versus
 Hoe kan wetgeving ooit enig effect hebben als inkt op papier? De dualiteit tussen het
geloof in effectiviteit en het ongeloof in de werking van normen in de samenleving is
het uitgangspunt van John Griffiths in zijn ‘’Theorie van de sociale werking’’.
 Inzicht in werking van regels in alledaagse situaties kan ons op weg helpen: vb.
stiltecoupé. De norm dat je stil moet zijn, werkt blijkbaar niet vanzelf maar moet
gemobiliseerd/geactiveerd worden door anderen. Dit gebeurt door iemand die de
regel kent en die erop staat dat de regel wordt nageleefd. Secundaire mobilisering!
 Doelstelling: een aanzet tot ontwikkeling van een theorie over de werking van regels
 Beperking: primaire gedragsregels (bv. Geen faciliterende wetgeving, geen formeel
recht)  er zijn heel veel verschillende soorten regelgeving, maar het gaat hier echt
om die wetten die het gedrag van mensen aansturen
 Deze theorie, de sociale werking van regels, is in essentie een fijngeregelde versie
van de theorie van het semi-autonome sociale veld  je hebt heel veel verschillende
velden die met elkaar in competitie treden en dat is iets waar John Griffiths zich op
richt (kritiek op Moore)

Sociale effecten (*) van regels
Verwar de sociale effecten niet met de typen van regels!




Directe en indirecte effecten
 Directe effecten
- De regel is het motief voor het gedrag
- Regelgeleid gedrag
 Indirecte effecten
- De maatschappelijke effecten van het naleven van de regel