Recht & Maatschappij
Hoorcollege 1: Inleiding
Vandaag:
1. Klassieke juridische figuren: houdbaarheid anno 2016
2. Huishoudelijke mededelingen
3. Doel R&M
4. Differentiërende kenmerken R&M:
1. Extern perspectief
2. Breed rechtsbegrip
5. Nut R&M
6. Illustratie extern perspectief: de juridisering van de samenleving
7. Illustratie breed rechtsbegrip: Understanding Legal Pluralism
1a. De rechtbank
De hele rechtenopleiding is sterk geïnspireerd door de figuur van de rechter. Alles staat in het
teken van geschilbeslechting. Maar wat betekent de klassieke Nederlandse rechtbank heden
ten dage? Links op de sheets vind je de Terms & Conditions van iTunes. Als er sprake is van
een geschil met Apple in verband met een overeenkomst, welke rechter is dan bevoegd en
welk nationaal recht is van toepassing? Je zal dan naar Californië moeten, omdat Apple zich
bevindt in Silicon Valley. Bij een geschil met Microsoft ligt dit al anders. Microsoft wil geschillen
oplossen door middel van arbitrage. De uitkomst daarvan is bindend, maar er is geen enkel
statelijk gezag aan verbonden. De uitkomst verplicht partijen, omdat de partijen een document
ondertekenen waarin zij zich bereid verklaren zich te schikken naar de uitkomst van de arbiter.
1b. De formele wetgever
1c. Straf(proces)recht
1d. Nationale, legalistische representatieve democratie
Wij leren allemaal dat we leven in een nationale, legalistische representatieve democratie. De
rechtsorde is dus nationaal georiënteerd. Maar wat nu als we te maken krijgen met bitcoins?
Een bitcoin heeft geen enkele referentie naar een nationale staat.
1e. Waarom?
Het rookverbod wordt in China nauwelijks nageleefd, terwijl dat in de Verenigde Staten heel
anders ligt. Hoe komt het dat het rookverbod in het ene land geen enkele extra handhaving
nodig heeft, terwijl men in China hele hordes handhavers nodig heeft?
1f. Handhaving
In een bepaalde stad zijn een aantal Chinese massagesalons op forensische wijze onderzocht.
Men heeft gezocht naar sporen. Blijkbaar hadden die massagesalons geen vergunning voor
bepaalde activiteiten. De stad gaat niet meteen zo’n pand sluiten. In eerste instantie zal er een
gesprek zijn met de uitbaters van zo’n salon. Pas helemaal op het einde zal men kiezen voor
eventuele strafrechtelijke sancties en sluiting van het pand. De ambtenaren gebruiken in de
praktijk allerlei theorieën uit de gedragswetenschappen.
1g. Advocatenkantoor / law firm
In dit advocatenkantoor hebben vier personen de macht. Dat zijn toevallig vier blanke mannen.
Hoe kan dat? Er is in universiteiten een grote diversiteit aan studenten te zien.
Hoorcollege 1: Inleiding
Vandaag:
1. Klassieke juridische figuren: houdbaarheid anno 2016
2. Huishoudelijke mededelingen
3. Doel R&M
4. Differentiërende kenmerken R&M:
1. Extern perspectief
2. Breed rechtsbegrip
5. Nut R&M
6. Illustratie extern perspectief: de juridisering van de samenleving
7. Illustratie breed rechtsbegrip: Understanding Legal Pluralism
1a. De rechtbank
De hele rechtenopleiding is sterk geïnspireerd door de figuur van de rechter. Alles staat in het
teken van geschilbeslechting. Maar wat betekent de klassieke Nederlandse rechtbank heden
ten dage? Links op de sheets vind je de Terms & Conditions van iTunes. Als er sprake is van
een geschil met Apple in verband met een overeenkomst, welke rechter is dan bevoegd en
welk nationaal recht is van toepassing? Je zal dan naar Californië moeten, omdat Apple zich
bevindt in Silicon Valley. Bij een geschil met Microsoft ligt dit al anders. Microsoft wil geschillen
oplossen door middel van arbitrage. De uitkomst daarvan is bindend, maar er is geen enkel
statelijk gezag aan verbonden. De uitkomst verplicht partijen, omdat de partijen een document
ondertekenen waarin zij zich bereid verklaren zich te schikken naar de uitkomst van de arbiter.
1b. De formele wetgever
1c. Straf(proces)recht
1d. Nationale, legalistische representatieve democratie
Wij leren allemaal dat we leven in een nationale, legalistische representatieve democratie. De
rechtsorde is dus nationaal georiënteerd. Maar wat nu als we te maken krijgen met bitcoins?
Een bitcoin heeft geen enkele referentie naar een nationale staat.
1e. Waarom?
Het rookverbod wordt in China nauwelijks nageleefd, terwijl dat in de Verenigde Staten heel
anders ligt. Hoe komt het dat het rookverbod in het ene land geen enkele extra handhaving
nodig heeft, terwijl men in China hele hordes handhavers nodig heeft?
1f. Handhaving
In een bepaalde stad zijn een aantal Chinese massagesalons op forensische wijze onderzocht.
Men heeft gezocht naar sporen. Blijkbaar hadden die massagesalons geen vergunning voor
bepaalde activiteiten. De stad gaat niet meteen zo’n pand sluiten. In eerste instantie zal er een
gesprek zijn met de uitbaters van zo’n salon. Pas helemaal op het einde zal men kiezen voor
eventuele strafrechtelijke sancties en sluiting van het pand. De ambtenaren gebruiken in de
praktijk allerlei theorieën uit de gedragswetenschappen.
1g. Advocatenkantoor / law firm
In dit advocatenkantoor hebben vier personen de macht. Dat zijn toevallig vier blanke mannen.
Hoe kan dat? Er is in universiteiten een grote diversiteit aan studenten te zien.
