Rechtsfilosofie B
Hoorcollege 6: Representatie en rechtsvorming
Overzicht:
1. Samenvatting week 5
2. Inleiding: drie vragen
3. Wat is politieke representatie?
4. Welke handelingen zijn handelingen van politieke representatie?
5. Op welke manier vindt representatie plaats?
Samenvatting week 5
Politieke representatie is juridisch uitdrukking geven aan politieke identiteit. Tot hier aan toe
volgen we graag de definitie van politieke representatie van de Duitse rechter. Dit is de
gedachte van politieke representatie als beeld van de werkelijkheid. Vervolgens hebben we
geprobeerd te laten zien dat er sprake is van niet alleen de gedachte van representatie als
een beeld, maar als een afbeelding. De grondwet is een weerspiegeling van het volk, datgene
wat ons samen brengt. We hebben een aantal kenmerken de revue laten passeren van wat
representatie als afbeelding. De kerngedachte is dat representatie als afbeelding veronderstelt
dat er zoiets is als een volk en dat de grondwet een afbeelding is van het volk. Er zijn een
aantal sterke en zwakke aspecten van deze visie genoemd. De wet verwijst altijd naar ene
grond buiten zichzelf. In een democratie wordt het volk geacht de grond van de rechtsorde te
zijn. Wat is het voornaamste zwakke aspect van deze visie? Als er zoiets is als een volk dat al
bestaat, dan lijkt het alsof de representatie geen enkele bijdrage levert aan het bestaan van
het volk. Het is niet alleen zo dat er een volk al bestaat voorafgaande aan de representatie
daarvan, de representatie zelf bepaalt mede wat ons tot een volk maakt. Net zoals bij schilders
is het zo dat wij allemaal iets anders in het landschap/het volk zien.
Multiple-choice vraag
De standaard-opvatting over politieke representatie
(a) De (grond)wet de grens tussen ‘wij’ en ‘zij’ tot stand brengt;
Als representatie als afbeelding betekent dat er al een volk is voorafgaande aan de
wet, dan kan representatie onmogelijk de grens tussen ‘wij’ en ‘zij’ tot stand brengen
(b) Onjuist! In de afbeeldingstheorie begrijpen wij onszelf als een volk, zelfs als wij geen
rechtsorde hebben. De Koerden hebben geen rechtsorde, maar toch zijn ze bereid om
te sterven voor de rest van de Koerden. Zij begrijpen zich door de grondwet niet als
een ‘wij’, dat doen zij al voorafgaande aan de grondwet.
(c) Juist! De grens tussen ‘wij’ en ‘zij’ is politiek en niet juridisch van aard. Het recht is een
weerspeigeling van de politieke grens.
2. Inleiding: drie vragen
We gaan in de komende colleges op zoek naar een alternatief voor de gedachte van politieke
representatie als afbeelding: de alternatieve opvatting. Dit wil niet zeggen dat de gedachte van
politieke representatie als afbeelding onjuist is, maar het geeft onvoldoende inzicht in bepaalde
aspecten en daarom hebben we een aanvulling nodig.
Drie vragen:
(1) Wat is politieke representatie? Het is juridisch uitdrukking geven aan politieke eenheid,
maar wat kunnen we nog meer zeggen over deze definitie? Wat betekent uitdrukking
geven en wat betekent politieke eenheid? Hoe moeten we dit opvatten?
Hoorcollege 6: Representatie en rechtsvorming
Overzicht:
1. Samenvatting week 5
2. Inleiding: drie vragen
3. Wat is politieke representatie?
4. Welke handelingen zijn handelingen van politieke representatie?
5. Op welke manier vindt representatie plaats?
Samenvatting week 5
Politieke representatie is juridisch uitdrukking geven aan politieke identiteit. Tot hier aan toe
volgen we graag de definitie van politieke representatie van de Duitse rechter. Dit is de
gedachte van politieke representatie als beeld van de werkelijkheid. Vervolgens hebben we
geprobeerd te laten zien dat er sprake is van niet alleen de gedachte van representatie als
een beeld, maar als een afbeelding. De grondwet is een weerspiegeling van het volk, datgene
wat ons samen brengt. We hebben een aantal kenmerken de revue laten passeren van wat
representatie als afbeelding. De kerngedachte is dat representatie als afbeelding veronderstelt
dat er zoiets is als een volk en dat de grondwet een afbeelding is van het volk. Er zijn een
aantal sterke en zwakke aspecten van deze visie genoemd. De wet verwijst altijd naar ene
grond buiten zichzelf. In een democratie wordt het volk geacht de grond van de rechtsorde te
zijn. Wat is het voornaamste zwakke aspect van deze visie? Als er zoiets is als een volk dat al
bestaat, dan lijkt het alsof de representatie geen enkele bijdrage levert aan het bestaan van
het volk. Het is niet alleen zo dat er een volk al bestaat voorafgaande aan de representatie
daarvan, de representatie zelf bepaalt mede wat ons tot een volk maakt. Net zoals bij schilders
is het zo dat wij allemaal iets anders in het landschap/het volk zien.
Multiple-choice vraag
De standaard-opvatting over politieke representatie
(a) De (grond)wet de grens tussen ‘wij’ en ‘zij’ tot stand brengt;
Als representatie als afbeelding betekent dat er al een volk is voorafgaande aan de
wet, dan kan representatie onmogelijk de grens tussen ‘wij’ en ‘zij’ tot stand brengen
(b) Onjuist! In de afbeeldingstheorie begrijpen wij onszelf als een volk, zelfs als wij geen
rechtsorde hebben. De Koerden hebben geen rechtsorde, maar toch zijn ze bereid om
te sterven voor de rest van de Koerden. Zij begrijpen zich door de grondwet niet als
een ‘wij’, dat doen zij al voorafgaande aan de grondwet.
(c) Juist! De grens tussen ‘wij’ en ‘zij’ is politiek en niet juridisch van aard. Het recht is een
weerspeigeling van de politieke grens.
2. Inleiding: drie vragen
We gaan in de komende colleges op zoek naar een alternatief voor de gedachte van politieke
representatie als afbeelding: de alternatieve opvatting. Dit wil niet zeggen dat de gedachte van
politieke representatie als afbeelding onjuist is, maar het geeft onvoldoende inzicht in bepaalde
aspecten en daarom hebben we een aanvulling nodig.
Drie vragen:
(1) Wat is politieke representatie? Het is juridisch uitdrukking geven aan politieke eenheid,
maar wat kunnen we nog meer zeggen over deze definitie? Wat betekent uitdrukking
geven en wat betekent politieke eenheid? Hoe moeten we dit opvatten?
