Rechtsfilosofie B
Hoorcollege 10: De verhouding tussen de EU en haar Lid-Staten
Overzicht
1. Samenvatting week 9
2. Inleiding
3. De bijzonderheid van de EU als politieke gemeenschap
4. Constitutionele conflicten
1. Samenvatting week 9
Er zijn prima facie grote verschillen tussen de Grondwet van de VS en het Verdrag van Rome.
De Grondwet van de VS werd tot stand gebracht door een grondwetgevende vergadering. In
het geval van Europa hebben we een rechter gehad, het HvJ EU, die zoiets als een
constitutionalisering van het EG-Verdrag tot stand heeft gebracht. Dat verschil vertaalt zich
naar een verder verschil in de teksten van de preambules. De preambule van de Grondwet
van de VS spreekt over 'we, the people'. In het Verdrag van Rome wordt niet meer dan een
beroep gedaan op een steeds hechter verbond tussen de volkeren van Europa. Er is dus wel
degelijk een verschil tussen de VS en Europa wat betreft hun ontstaansgeschiedenis. Of niet?
In Martin vs. Hunter's Lessee is een redenering te vinden die hetzelfde als in Van Gend en
Loos en Costa vs. ENEL. De kern van het arrest is een cirkelredenering.
1) Niet alleen 'since a single people formed the Constitution, it is logical that a single body
of law should apply to all American people', maar ook het omgekeerde:
2) By applying a single body of law to all American people's, a single American people is
formed.
Zelfs een tekstuele analyse van de Onafhankelijkheidsverklaring (1776) van de VS maakt
overduidelijk dat toentertijd de VS qua staten zich begrepen als soevereine, onafhankelijke
staten onderling. Wat wij vandaag begrijpen als deelstaten, waren toen zonder meer lidstaten.
We kunnen 'we, the people' op twee manieren opvatten
federatie: een enkel volk
confederatie: We the peoples of America
Als je kijkt naar de Nederlandse versie van het Verdrag van Rome
'Vastberaden, de grondslagen te leggen voor een steeds hechter verbond tussen de volkeren
van Europa (...)'
'Wij, de volkeren van Europa'
Al wordt er veel aandacht gegeven aan de gedachte dat er sprake is van meerdere volkeren
van Europa die zich binden via een Verdrag, we kunnen zeggen dat er bij de oprichting al
sprake was van een 'wij'. Hoe moet je dat 'wij' opvatten? In de zin van een federatie of in de
zin van een confederatie?
We kunnen het BVerfG en Koopmans nu van repliek dienen:
1) Politieke eenheid is al voorondersteld.
2) Een Europees volk is al voorondersteld, maar dat sluit het voortbestaan van Europese
volkeren in het meervoud niet uit.
3) Politieke integratie verwijst naar het proces waarbij bepaald wordt welke
bevoegdheden in Europees dan wel Lid-Statelijk verband worden uitgeoefend.
Hoorcollege 10: De verhouding tussen de EU en haar Lid-Staten
Overzicht
1. Samenvatting week 9
2. Inleiding
3. De bijzonderheid van de EU als politieke gemeenschap
4. Constitutionele conflicten
1. Samenvatting week 9
Er zijn prima facie grote verschillen tussen de Grondwet van de VS en het Verdrag van Rome.
De Grondwet van de VS werd tot stand gebracht door een grondwetgevende vergadering. In
het geval van Europa hebben we een rechter gehad, het HvJ EU, die zoiets als een
constitutionalisering van het EG-Verdrag tot stand heeft gebracht. Dat verschil vertaalt zich
naar een verder verschil in de teksten van de preambules. De preambule van de Grondwet
van de VS spreekt over 'we, the people'. In het Verdrag van Rome wordt niet meer dan een
beroep gedaan op een steeds hechter verbond tussen de volkeren van Europa. Er is dus wel
degelijk een verschil tussen de VS en Europa wat betreft hun ontstaansgeschiedenis. Of niet?
In Martin vs. Hunter's Lessee is een redenering te vinden die hetzelfde als in Van Gend en
Loos en Costa vs. ENEL. De kern van het arrest is een cirkelredenering.
1) Niet alleen 'since a single people formed the Constitution, it is logical that a single body
of law should apply to all American people', maar ook het omgekeerde:
2) By applying a single body of law to all American people's, a single American people is
formed.
Zelfs een tekstuele analyse van de Onafhankelijkheidsverklaring (1776) van de VS maakt
overduidelijk dat toentertijd de VS qua staten zich begrepen als soevereine, onafhankelijke
staten onderling. Wat wij vandaag begrijpen als deelstaten, waren toen zonder meer lidstaten.
We kunnen 'we, the people' op twee manieren opvatten
federatie: een enkel volk
confederatie: We the peoples of America
Als je kijkt naar de Nederlandse versie van het Verdrag van Rome
'Vastberaden, de grondslagen te leggen voor een steeds hechter verbond tussen de volkeren
van Europa (...)'
'Wij, de volkeren van Europa'
Al wordt er veel aandacht gegeven aan de gedachte dat er sprake is van meerdere volkeren
van Europa die zich binden via een Verdrag, we kunnen zeggen dat er bij de oprichting al
sprake was van een 'wij'. Hoe moet je dat 'wij' opvatten? In de zin van een federatie of in de
zin van een confederatie?
We kunnen het BVerfG en Koopmans nu van repliek dienen:
1) Politieke eenheid is al voorondersteld.
2) Een Europees volk is al voorondersteld, maar dat sluit het voortbestaan van Europese
volkeren in het meervoud niet uit.
3) Politieke integratie verwijst naar het proces waarbij bepaald wordt welke
bevoegdheden in Europees dan wel Lid-Statelijk verband worden uitgeoefend.
