ZWAARTEPUNTEN VAN HET
VERMOGENSRECHT
Prof. Mr. W.H.M. Reehuis
, Goederenrecht
Hoofdstuk 2
Wat houdt het zijn van eigenaar in en wat kan een eigenaar?
1. De eigenaar komt het vrije genot toe. Voor zowel zijn eigen genot als het genot van andere (als
hij dit toestaat).
2. De eigenaar is met uitsluiting van andere bevoegd om over de zaak te beschikken. Dit houdt in
dat alleen hij een ander tot eigenaar kan maken.
3. De eigenaar kan het beschikkingsrecht ook door een ander laten uitoefenen.
Er zijn ook beperkingen aan het recht van een eigenaar:
1. Beperking van het recht van de eigenaar door rechten van andere. Hebben ook anderen
tegenover de eigenaar recht op gebruik van de zaak, dan beperkt dit het vrije gebruik van de
eigenaar.
2. Beperking van het recht van de eigenaar door de wet. Bijvoorbeeld als een huis een
rijksmonument is, dan mag je ondanks dat het jouw huis is nog niks veranderen.
3. Beperking van het recht van de eigenaar door het ongeschreven recht.
4. Misbruik van eigendomsrecht (art. 3:13 BW). De eigenaar die zijn eigendomsbevoegdheid op
zodanige wijze uitoefent dat tegenover zijn belang een onevenredig grote schade bij een ander
staat levert misbruik van omstandigheden op.
Eigendom is een absoluut exclusief recht, je kan het tegenover iedereen uitoefenen
Hoofdstuk 3
Art. 3:80 lid 1 BW onderscheidt twee wijzen van verkrijging van goederen: onder algemene titel en
onder bijzondere titel. Wanneer men goederen verkrijgt onder algemene titel betekent dit dat men een
rechtsvoorganger opvolgt in zijn gehele vermogen of een evenredig deel daarvan. Bij verkrijging onder
bijzondere titel verkrijgt de verkrijger de zaken en/of rechten op basis van bijvoorbeeld een
koopovereenkomst, dus maar een deel. Dit systeem van de verkrijging van goederen is een gesloten
systeem, er zijn geen andere wijzen van verkrijging dan die uit de wet voortvloeien.
Van onroerende zaken (Een onroerende zaak is een gebouw of werk dat duurzaam met de grond is
verbonden) kan men bijvoorbeeld eigenaar worden door overdracht of door erfopvolging, maar niet
door toe-eigening. Dit is wel mogelijk bij roerende zaken, zoals bijvoorbeeld een weggegooide stoel.
Bij een absoluut verlies is het goed teniet gegaan, bv brandhout wat je verbrand. Een relatief verlies is
als een goed niet teniet gaat maar iemand anders wordt rechthebbende door bv overdracht of
verjaring.
Bij derivatieve verkrijging verwerft men een recht van een rechtsvoorganger, de verkrijger ontleent het
recht van zijn goed (een rechtsovergang). Bij een originaire verkrijging verwerft men een nieuw recht.
De verkrijger ontleent zijn recht niet aan de rechtsvoorganger maar er ontstaat een nieuw recht bij de
verkrijger (geen rechtsovergang). Verkrijgingen in algemene titel zijn allemaal derivatieve
verkrijgingen.
Een kwalitatieve verplichting is een verplichting voortvloeiende uit een overeenkomst met betrekking
tot een registergoed dat opvolgende eigenaren kan verbinden iets te dulden of niet te doen ten
opzichte van de persoon die de verplichting bedongen heeft, Art. 6:252 BW. Een kwalitatief recht is een
recht dat in een zodanig verband staat met een bepaald goed, dat wanneer het betreffende goed wordt
overgedragen aan een nieuwe eigenaar, het recht van rechtswege mee overgaat op die nieuwe
eigenaar, Art. 6:251 BW.
Hoofdstuk 4
Een verkrijger onder algemene titel moet niet alleen de absolute rechten die op het verkregen goed
rusten respecteren, maar is ook gebonden aan de persoonlijke rechten ten aanzien van de goederen
die al bestaan. Een registergoed is een goed dat perse inschreven moet staat in het openbaar register.
We kennen een aantal registergoederen: onroerende zaken, teboekstaande schepen en
luchtvaartuigen, beperkte rechten op registergoederen en appartementsrechten. Als alles dan
ingeschreven staat, kunnen mensen dit gewoon bekijken. Maar stel een derde bekijkt het openbare
register niet, dan ligt het risico hiervan bij de derde zelf.
VERMOGENSRECHT
Prof. Mr. W.H.M. Reehuis
, Goederenrecht
Hoofdstuk 2
Wat houdt het zijn van eigenaar in en wat kan een eigenaar?
1. De eigenaar komt het vrije genot toe. Voor zowel zijn eigen genot als het genot van andere (als
hij dit toestaat).
2. De eigenaar is met uitsluiting van andere bevoegd om over de zaak te beschikken. Dit houdt in
dat alleen hij een ander tot eigenaar kan maken.
3. De eigenaar kan het beschikkingsrecht ook door een ander laten uitoefenen.
Er zijn ook beperkingen aan het recht van een eigenaar:
1. Beperking van het recht van de eigenaar door rechten van andere. Hebben ook anderen
tegenover de eigenaar recht op gebruik van de zaak, dan beperkt dit het vrije gebruik van de
eigenaar.
2. Beperking van het recht van de eigenaar door de wet. Bijvoorbeeld als een huis een
rijksmonument is, dan mag je ondanks dat het jouw huis is nog niks veranderen.
3. Beperking van het recht van de eigenaar door het ongeschreven recht.
4. Misbruik van eigendomsrecht (art. 3:13 BW). De eigenaar die zijn eigendomsbevoegdheid op
zodanige wijze uitoefent dat tegenover zijn belang een onevenredig grote schade bij een ander
staat levert misbruik van omstandigheden op.
Eigendom is een absoluut exclusief recht, je kan het tegenover iedereen uitoefenen
Hoofdstuk 3
Art. 3:80 lid 1 BW onderscheidt twee wijzen van verkrijging van goederen: onder algemene titel en
onder bijzondere titel. Wanneer men goederen verkrijgt onder algemene titel betekent dit dat men een
rechtsvoorganger opvolgt in zijn gehele vermogen of een evenredig deel daarvan. Bij verkrijging onder
bijzondere titel verkrijgt de verkrijger de zaken en/of rechten op basis van bijvoorbeeld een
koopovereenkomst, dus maar een deel. Dit systeem van de verkrijging van goederen is een gesloten
systeem, er zijn geen andere wijzen van verkrijging dan die uit de wet voortvloeien.
Van onroerende zaken (Een onroerende zaak is een gebouw of werk dat duurzaam met de grond is
verbonden) kan men bijvoorbeeld eigenaar worden door overdracht of door erfopvolging, maar niet
door toe-eigening. Dit is wel mogelijk bij roerende zaken, zoals bijvoorbeeld een weggegooide stoel.
Bij een absoluut verlies is het goed teniet gegaan, bv brandhout wat je verbrand. Een relatief verlies is
als een goed niet teniet gaat maar iemand anders wordt rechthebbende door bv overdracht of
verjaring.
Bij derivatieve verkrijging verwerft men een recht van een rechtsvoorganger, de verkrijger ontleent het
recht van zijn goed (een rechtsovergang). Bij een originaire verkrijging verwerft men een nieuw recht.
De verkrijger ontleent zijn recht niet aan de rechtsvoorganger maar er ontstaat een nieuw recht bij de
verkrijger (geen rechtsovergang). Verkrijgingen in algemene titel zijn allemaal derivatieve
verkrijgingen.
Een kwalitatieve verplichting is een verplichting voortvloeiende uit een overeenkomst met betrekking
tot een registergoed dat opvolgende eigenaren kan verbinden iets te dulden of niet te doen ten
opzichte van de persoon die de verplichting bedongen heeft, Art. 6:252 BW. Een kwalitatief recht is een
recht dat in een zodanig verband staat met een bepaald goed, dat wanneer het betreffende goed wordt
overgedragen aan een nieuwe eigenaar, het recht van rechtswege mee overgaat op die nieuwe
eigenaar, Art. 6:251 BW.
Hoofdstuk 4
Een verkrijger onder algemene titel moet niet alleen de absolute rechten die op het verkregen goed
rusten respecteren, maar is ook gebonden aan de persoonlijke rechten ten aanzien van de goederen
die al bestaan. Een registergoed is een goed dat perse inschreven moet staat in het openbaar register.
We kennen een aantal registergoederen: onroerende zaken, teboekstaande schepen en
luchtvaartuigen, beperkte rechten op registergoederen en appartementsrechten. Als alles dan
ingeschreven staat, kunnen mensen dit gewoon bekijken. Maar stel een derde bekijkt het openbare
register niet, dan ligt het risico hiervan bij de derde zelf.
