Hoofdstuk 1 Ondernemingsvormen
Rechtsvorm is de juridische jas van een onderneming.
Het ondernemingsrecht kent 3 hoofdthema’s:
- Hoe steekt de interne structuur van een onderneming in elkaar
- Wie mogen en kunnen er voor een onderneming transacties afsluiten
(vertegenwoordiging)
- Hoe zijn de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid voor de gang van zaken
Deze onderwerpen zijn per rechtsvorm verschillend. Terug te vinden in het
ondernemingsrecht.
Boek 2 BW (nv, bv, coöperatie)
Boek 7A BW titel 9 (Maatschap)
Wetboek van koophandel (Vof en cv)
Ondernemingen zijn gericht op het behalen van economische voordelen (winst). Vaak heeft
deze een rechtsvorm die toelaat om winst uit te keren aan degene die participeren in de
onderneming. De wens tot winst gerichtheid heeft een belangrijk gevolg op de inrichting van
het ondernemingsrecht.
VOC had aandelen vrij op naam. Dus voorloper op de NV die we nu kennen.
Soort Personenvennootschappen Kapitaalvennootschappen
Aansprakelijkheid Geen rechtspersoonlijkheid; Rechtspersoonlijkheid:
vennoten zelf persoonlijk aandeelhouders en
aansprakelijk voor schulden bestuurders in beginsel niet
uit de vennootschap hoofdelijk
aansprakelijk
Kapitaal Geen in aandelen verdeeld In aandelen verdeeld
kapitaal kapitaal
*1.1 BV (valt onder kapitaalvennootschap)
Besloten vennootschap beschreven in Art. 2:175 BW. Kenmerkend voor de BV is dat ze een
in een of meer overdraagbare aandelen verdeeld kapitaal heeft. Men kan in de BV
participeren via een aandeel in haar kapitaal. BV kan ook een holding (=spaarpot) zijn.
Functie van aandelen:
Voor de BV een middel om vermogen aan te trekken. Aandeelhouder brengt vermogen ter
hoogte van het nominale bedrag in (in statuten) en in ruil daarvoor krijgt hij een aandeel. BV
kent alleen aandelen op naam. Deze AH worden bijgehouden in het register Art. 2:194 BW
1
,Vervolgens krijgt de aandeelhouder stemrecht Art. 2:228 BW in aandeelhoudersvergadering.
Hij heeft dus zeggenschap in de BV. Hoe meer aandelen hoe meer macht. Maar er zijn ook
aandelen zonder stemrecht voor zover de statuten dit regelen.
Ook
Aandeel vervult ook een winstverdeling functie: in beginsel geeft ieder aandeel recht op een
gedeelte van de wint art. 2:216 BW. Winstuitkering noemen we ook wel dividend. Ook hier
zijn afwijkingen mogelijk. Dus dividend loze aandelen.
Ook
Vermogensobject. Met handel kan geld worden verdiend. Maar BV is besloten, dus aandelen
niet vrij verhandelbaar. De aandelen dienen eerst aan de mede aandeelhouders
aangeboden te worden Art. 2:195 lid 1 BW. Statuten kunnen de handel vrij maken, maar
statuten bevatten wel blokkeringsregelingen. Overdracht aandelen van BV vinden alsnog
plaats bij de notariële akte. Alle aandeelhouders moeten opgenomen worden in het register
dat het bestuur van de BV moet bijhouden. Dan weet de BV wie de AH zijn.
BV populairste rechtsvorm. Oorzaak is dat bestuurders niet privé aansprakelijk zijn voor
hetgeen wat in naam van de BV is verricht. Alleen risico op het aandelen gestorte vermogen
Art. 2:175 BW. Dus gunstig aansprakelijkheidsregime
BV geregeerd door haar statuten (doel + aantal aandelen) Art. 2:177 BW. Dit zijn door de
oprichters/AH opgerichte regels voor de organisatie. Deze moeten voor iedereen in te zien
zijn / openbaar in Handelsregister Art. 2:180 lid 1 BW
In 2012 nieuwe regels waardoor nederlands ondernemingsschap werd bevorderd. Startende
ondernemers aantrekken door bijvoorbeeld afschaffen van minimumkapitaal van 18.000€.
BV-recht moet vlucht naar buitenlandse rechtsvorm tegengaan.
*1.2 NV (Kapitaal vennootschap)
Onderneming met rechtspersoon die aandelen vrij op de beurs kan verhandelen (aan
toonder = niet in register bijgehouden, vandaar NAAMloze vennootschap) , wel
beursnotering. Aandelen op naam of aan toonder Art. 2:82 BW, op naam wel bijhouden in
register Art. 2:85 BW. Minimumkapitaal is 45.000€, daarom minder aantrekkelijk dan een BV
(daar volstaat maar 1 aandeel ) Art. 2:67 lid 2 BW. NV kent een in aandelen verdeeld
maatschappelijk kapitaal Art. 2:64 BW
ook hier heeft het aandeel 3 functies
Art. 2:80 BW (aantrekken vermogen), Art. 2:105 BW (winstverdeling), Art. 2:118 BW
(stemrecht)
BV is afgeleide van NV, daarom veel overeenkomsten, maar afzonderlijk in wetteksten.
2
, 1.3 Maatschap en vof (personenvennootschap) → inschrijven in HR
Maatschap is een overeenkomst van 2 of meer personen Art. 7a:1655 BW. Maatschap is in
beginsel vormvrij.
-Samen te werken
-Gevormd om beide vermogensrechtelijk voordeel te behalen. Voordelen worden dmv een
verdeelsleutel verdeeld aan de maten.
-Op voet van gelijkheid (geen hiërarchie)
-Inbrengeis. Beide maten moeten waarde inbrengen (aan de maatschap ter beschikking
stellen)(gemeenschappelijke rekening). Kan gebouw of arbeid zijn Art. 7A:1662 BW.
-Maten voor gelijke delen aansprakelijk bij schulden Art. 7A: 1680 BW (gemeenschappelijke
rekening)
Onderling verdelen de maten de winsten en verliezen.
Overeenkomst hoeft niet op papier. Mag wel in het HR.
Bijvoorbeeld stille maatschap = niet onder dezelfde naam.
Maatschap onder 1 naam die een bedrijf uitoefent = vof
Vof strengen aansprakelijkheidsregime, beide vennoten hoofdelijk verbonden voor de
verbintenissen van de vof Art. 18 K
Voor beide vormen mag een geen hiërarchie zijn tussen de maten/vennoten, want dan is het
eerder een dienstbetrekking.
verschillen maatschap en vof
a. Bij de vof ontleend iedere vennoot aan de wet vertegenwoordigheidsbevoegdheid
Art. 17 lid 1 K. Dit betekent dat ieder van de vennoten in beginsel bevoegd is namens
de vof te handelen. In overeenkomst kan dit beperkt worden drempel, wel in HR.
Derden gaat af op wat in HR staat.
Terwijl bij de maatschap pas namens de andere vennoten mag worden opgetreden
als er volmacht voor gegeven is Art. 7A:1679 BW in beginsel op eigen naam en dus
zelf aan wederpartij verbonden Art. 7A:1681 BW
b. Voor schulden van de vof zijn alle vennoten (en niet slechts de handelende vennoot)
hoofdelijk verbonden Art. 18 K. In de maatschap is in beginsel iedereen voor gelijke
delen verbonden aan zijn vennootschapsschulden Art. 7A: 1679 en 1680 BW.
1.4 Verschillen tussen nv.bv enerzijds en de maatschap en de vof anderzijds
Bij BV en NV zijn aandeelhouders niet aansprakelijk voor wat in de onderneming wordt
verricht Art. 2:64 BW en 2:175 BW alleen voor het gestorte deel. Voor natuurlijke personen
strengere aansprakelijkheidsregels.
NV en BV moeten jaarrekening opmaken, vaststellen en openbaar maken, want
transparantie (inzicht in het vermogen) richting stakeholders (AH, schuldeisers,
belastingdienst). Daarnaast moet deze in het handelsregister worden gedeponeerd Art.
2:394 lid 1 BW. Jaarrekening bevat balans, RR en toelichting op beide. Maatschap en Vof
hebben geen jaarrekening plicht.
3
Rechtsvorm is de juridische jas van een onderneming.
Het ondernemingsrecht kent 3 hoofdthema’s:
- Hoe steekt de interne structuur van een onderneming in elkaar
- Wie mogen en kunnen er voor een onderneming transacties afsluiten
(vertegenwoordiging)
- Hoe zijn de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid voor de gang van zaken
Deze onderwerpen zijn per rechtsvorm verschillend. Terug te vinden in het
ondernemingsrecht.
Boek 2 BW (nv, bv, coöperatie)
Boek 7A BW titel 9 (Maatschap)
Wetboek van koophandel (Vof en cv)
Ondernemingen zijn gericht op het behalen van economische voordelen (winst). Vaak heeft
deze een rechtsvorm die toelaat om winst uit te keren aan degene die participeren in de
onderneming. De wens tot winst gerichtheid heeft een belangrijk gevolg op de inrichting van
het ondernemingsrecht.
VOC had aandelen vrij op naam. Dus voorloper op de NV die we nu kennen.
Soort Personenvennootschappen Kapitaalvennootschappen
Aansprakelijkheid Geen rechtspersoonlijkheid; Rechtspersoonlijkheid:
vennoten zelf persoonlijk aandeelhouders en
aansprakelijk voor schulden bestuurders in beginsel niet
uit de vennootschap hoofdelijk
aansprakelijk
Kapitaal Geen in aandelen verdeeld In aandelen verdeeld
kapitaal kapitaal
*1.1 BV (valt onder kapitaalvennootschap)
Besloten vennootschap beschreven in Art. 2:175 BW. Kenmerkend voor de BV is dat ze een
in een of meer overdraagbare aandelen verdeeld kapitaal heeft. Men kan in de BV
participeren via een aandeel in haar kapitaal. BV kan ook een holding (=spaarpot) zijn.
Functie van aandelen:
Voor de BV een middel om vermogen aan te trekken. Aandeelhouder brengt vermogen ter
hoogte van het nominale bedrag in (in statuten) en in ruil daarvoor krijgt hij een aandeel. BV
kent alleen aandelen op naam. Deze AH worden bijgehouden in het register Art. 2:194 BW
1
,Vervolgens krijgt de aandeelhouder stemrecht Art. 2:228 BW in aandeelhoudersvergadering.
Hij heeft dus zeggenschap in de BV. Hoe meer aandelen hoe meer macht. Maar er zijn ook
aandelen zonder stemrecht voor zover de statuten dit regelen.
Ook
Aandeel vervult ook een winstverdeling functie: in beginsel geeft ieder aandeel recht op een
gedeelte van de wint art. 2:216 BW. Winstuitkering noemen we ook wel dividend. Ook hier
zijn afwijkingen mogelijk. Dus dividend loze aandelen.
Ook
Vermogensobject. Met handel kan geld worden verdiend. Maar BV is besloten, dus aandelen
niet vrij verhandelbaar. De aandelen dienen eerst aan de mede aandeelhouders
aangeboden te worden Art. 2:195 lid 1 BW. Statuten kunnen de handel vrij maken, maar
statuten bevatten wel blokkeringsregelingen. Overdracht aandelen van BV vinden alsnog
plaats bij de notariële akte. Alle aandeelhouders moeten opgenomen worden in het register
dat het bestuur van de BV moet bijhouden. Dan weet de BV wie de AH zijn.
BV populairste rechtsvorm. Oorzaak is dat bestuurders niet privé aansprakelijk zijn voor
hetgeen wat in naam van de BV is verricht. Alleen risico op het aandelen gestorte vermogen
Art. 2:175 BW. Dus gunstig aansprakelijkheidsregime
BV geregeerd door haar statuten (doel + aantal aandelen) Art. 2:177 BW. Dit zijn door de
oprichters/AH opgerichte regels voor de organisatie. Deze moeten voor iedereen in te zien
zijn / openbaar in Handelsregister Art. 2:180 lid 1 BW
In 2012 nieuwe regels waardoor nederlands ondernemingsschap werd bevorderd. Startende
ondernemers aantrekken door bijvoorbeeld afschaffen van minimumkapitaal van 18.000€.
BV-recht moet vlucht naar buitenlandse rechtsvorm tegengaan.
*1.2 NV (Kapitaal vennootschap)
Onderneming met rechtspersoon die aandelen vrij op de beurs kan verhandelen (aan
toonder = niet in register bijgehouden, vandaar NAAMloze vennootschap) , wel
beursnotering. Aandelen op naam of aan toonder Art. 2:82 BW, op naam wel bijhouden in
register Art. 2:85 BW. Minimumkapitaal is 45.000€, daarom minder aantrekkelijk dan een BV
(daar volstaat maar 1 aandeel ) Art. 2:67 lid 2 BW. NV kent een in aandelen verdeeld
maatschappelijk kapitaal Art. 2:64 BW
ook hier heeft het aandeel 3 functies
Art. 2:80 BW (aantrekken vermogen), Art. 2:105 BW (winstverdeling), Art. 2:118 BW
(stemrecht)
BV is afgeleide van NV, daarom veel overeenkomsten, maar afzonderlijk in wetteksten.
2
, 1.3 Maatschap en vof (personenvennootschap) → inschrijven in HR
Maatschap is een overeenkomst van 2 of meer personen Art. 7a:1655 BW. Maatschap is in
beginsel vormvrij.
-Samen te werken
-Gevormd om beide vermogensrechtelijk voordeel te behalen. Voordelen worden dmv een
verdeelsleutel verdeeld aan de maten.
-Op voet van gelijkheid (geen hiërarchie)
-Inbrengeis. Beide maten moeten waarde inbrengen (aan de maatschap ter beschikking
stellen)(gemeenschappelijke rekening). Kan gebouw of arbeid zijn Art. 7A:1662 BW.
-Maten voor gelijke delen aansprakelijk bij schulden Art. 7A: 1680 BW (gemeenschappelijke
rekening)
Onderling verdelen de maten de winsten en verliezen.
Overeenkomst hoeft niet op papier. Mag wel in het HR.
Bijvoorbeeld stille maatschap = niet onder dezelfde naam.
Maatschap onder 1 naam die een bedrijf uitoefent = vof
Vof strengen aansprakelijkheidsregime, beide vennoten hoofdelijk verbonden voor de
verbintenissen van de vof Art. 18 K
Voor beide vormen mag een geen hiërarchie zijn tussen de maten/vennoten, want dan is het
eerder een dienstbetrekking.
verschillen maatschap en vof
a. Bij de vof ontleend iedere vennoot aan de wet vertegenwoordigheidsbevoegdheid
Art. 17 lid 1 K. Dit betekent dat ieder van de vennoten in beginsel bevoegd is namens
de vof te handelen. In overeenkomst kan dit beperkt worden drempel, wel in HR.
Derden gaat af op wat in HR staat.
Terwijl bij de maatschap pas namens de andere vennoten mag worden opgetreden
als er volmacht voor gegeven is Art. 7A:1679 BW in beginsel op eigen naam en dus
zelf aan wederpartij verbonden Art. 7A:1681 BW
b. Voor schulden van de vof zijn alle vennoten (en niet slechts de handelende vennoot)
hoofdelijk verbonden Art. 18 K. In de maatschap is in beginsel iedereen voor gelijke
delen verbonden aan zijn vennootschapsschulden Art. 7A: 1679 en 1680 BW.
1.4 Verschillen tussen nv.bv enerzijds en de maatschap en de vof anderzijds
Bij BV en NV zijn aandeelhouders niet aansprakelijk voor wat in de onderneming wordt
verricht Art. 2:64 BW en 2:175 BW alleen voor het gestorte deel. Voor natuurlijke personen
strengere aansprakelijkheidsregels.
NV en BV moeten jaarrekening opmaken, vaststellen en openbaar maken, want
transparantie (inzicht in het vermogen) richting stakeholders (AH, schuldeisers,
belastingdienst). Daarnaast moet deze in het handelsregister worden gedeponeerd Art.
2:394 lid 1 BW. Jaarrekening bevat balans, RR en toelichting op beide. Maatschap en Vof
hebben geen jaarrekening plicht.
3
