Culturele ui
1. Tastbare zaken (buitenste laag)
2. Normen en waarden
3. Basiswaarden (diepste laag)
Cultuur
✓ Is aangeleerd
✓ Beïnvloedt ons denken, ons gedrag
en ons gevoel
✓ (ver)Vormt onze waarneming
“De collectieve mentale programmering die
de leden van één groep onderscheidt van die
van andere groepen’ (Hofstede, 1991)
Het communicatieproces
✓ Zender Ontvanger
✓ Medium, afhankelijk van
✓ De soort boodschap
✓ Het aantal mensen aan wie je de boodschap wil vertellen
Communicatie tussen zenders en ontvangers uit verschillende culturen
Goede interculturele communicatie = internationale competentie
Vereist een intercultureel sensitieve houding
Kennis van verschillende culturen
Vaardigheden in het veranderen van referentiekader
Ruis is alles wat een boodschap verstoort of blokkeert, wat de ontvanger afleidt of wat ervoor zorgt
dat de boodschap niet begrepen wordt:
✓ Externe (of fysieke) factoren - omstandigheden in je omgeving
✓ Interne (of psychologische) factoren - emoties en vooroordelen
✓ Culturele ruis - verschillen in culturele programmering
TOPOI-model: een interventie (‘tussenkomst’) bij culturele ruis
✓ Taal - wat zeg ik/jij precies? Wat straal ik/jij uit?
✓ Ordening - hoe bekijk ik/jij de situatie? Waarom?
✓ Personen - hoe zie ik/jij de ander? Waarom? Niet alleen luisteren maar ook bespreken
✓ Organisatie - doel en verwachtingen moeten duidelijk zijn (structuur, organisatie etc.)
✓ Inzet - erkennen van elkaars inzet en invloed
Drie vragen staan centraal:
, ✓ Wat is mijn aandeel in het misverstand?
✓ Wat is het aandeel van de ander in het misverstand?
✓ Wat is de invloed van de sociale omgeving?
Culturele dimensies van Hofstede
Internationaal onderzoek
✓ IBM
✓ 50 landen
✓ Gedeelde subculturen
✓ Professioneel
✓ Bedrijf
Hedonisme (vs. soberheid)
Een dimensie die later is toegevoegd, is de mate waarin
samenlevingen en culturen waarde hechten aan een holistische levensstijl. Daarbij gaat het om de
mate waarin mensen wensen en impulsen proberen te beheersen op basis van de manier waarop zij
zijn opgevoed.
Individualisme (vs. collectivisme)
Hiermee wordt gekeken naar het feit of mensen zichzelf zien als onafhankelijk en een eigen persoon
of dat zij zich juist identificeren als onderdeel van een groep en dus hiervan afhankelijk zijn.
Machtsafstand
Hoe gaat men om met macht en ongelijkheid in macht. Hofstede omschrijft dit als de mate waarin de
leden van organisaties en instellingen (ook families) accepteren en verwachten dat macht ongelijk is
verdeeld.
Masculiniteit (vs. femininiteit)
Hoe gaat men om met sekse en de verschillende rollen van m/v. Hierbij gaat het vnl. om de rollen die
mannen en vrouwen in de maatschappij worden verwacht te vervullen. In een masculiene cultuur
worden mannen verwacht sterk te zijn en is er veel sprake van competitiviteit en concurrentie.
Onzekerheidsvermijding (hoog vs. laag)
De vierde dimensie die de mate van onzekerheidsvermijding bespreekt, heeft betrekking op de mate
waarin een maatschappij een bepaalde mate van onzekerheid en ambiguïteit tolereert. Hoe gaat
men om met het onzekere of onbekende?
Langetermijn oriëntatie (vs. korte termijn)
De vijfde culturele dimensie van Hofstede beschrijft de wijze waarop samenlevingen een lange of
korte termijn oriëntatie hebben. Hoe gaat men om met het verleden, het heden en de toekomst?
Meerwaarde inzichten Geert Hofstede
➢ Maakt het onbekende minder intimiderend
➢ Voorkomt het maken van fouten
➢ Geeft zelfvertrouwen in het werken met en in onbekende culturen
1. Tastbare zaken (buitenste laag)
2. Normen en waarden
3. Basiswaarden (diepste laag)
Cultuur
✓ Is aangeleerd
✓ Beïnvloedt ons denken, ons gedrag
en ons gevoel
✓ (ver)Vormt onze waarneming
“De collectieve mentale programmering die
de leden van één groep onderscheidt van die
van andere groepen’ (Hofstede, 1991)
Het communicatieproces
✓ Zender Ontvanger
✓ Medium, afhankelijk van
✓ De soort boodschap
✓ Het aantal mensen aan wie je de boodschap wil vertellen
Communicatie tussen zenders en ontvangers uit verschillende culturen
Goede interculturele communicatie = internationale competentie
Vereist een intercultureel sensitieve houding
Kennis van verschillende culturen
Vaardigheden in het veranderen van referentiekader
Ruis is alles wat een boodschap verstoort of blokkeert, wat de ontvanger afleidt of wat ervoor zorgt
dat de boodschap niet begrepen wordt:
✓ Externe (of fysieke) factoren - omstandigheden in je omgeving
✓ Interne (of psychologische) factoren - emoties en vooroordelen
✓ Culturele ruis - verschillen in culturele programmering
TOPOI-model: een interventie (‘tussenkomst’) bij culturele ruis
✓ Taal - wat zeg ik/jij precies? Wat straal ik/jij uit?
✓ Ordening - hoe bekijk ik/jij de situatie? Waarom?
✓ Personen - hoe zie ik/jij de ander? Waarom? Niet alleen luisteren maar ook bespreken
✓ Organisatie - doel en verwachtingen moeten duidelijk zijn (structuur, organisatie etc.)
✓ Inzet - erkennen van elkaars inzet en invloed
Drie vragen staan centraal:
, ✓ Wat is mijn aandeel in het misverstand?
✓ Wat is het aandeel van de ander in het misverstand?
✓ Wat is de invloed van de sociale omgeving?
Culturele dimensies van Hofstede
Internationaal onderzoek
✓ IBM
✓ 50 landen
✓ Gedeelde subculturen
✓ Professioneel
✓ Bedrijf
Hedonisme (vs. soberheid)
Een dimensie die later is toegevoegd, is de mate waarin
samenlevingen en culturen waarde hechten aan een holistische levensstijl. Daarbij gaat het om de
mate waarin mensen wensen en impulsen proberen te beheersen op basis van de manier waarop zij
zijn opgevoed.
Individualisme (vs. collectivisme)
Hiermee wordt gekeken naar het feit of mensen zichzelf zien als onafhankelijk en een eigen persoon
of dat zij zich juist identificeren als onderdeel van een groep en dus hiervan afhankelijk zijn.
Machtsafstand
Hoe gaat men om met macht en ongelijkheid in macht. Hofstede omschrijft dit als de mate waarin de
leden van organisaties en instellingen (ook families) accepteren en verwachten dat macht ongelijk is
verdeeld.
Masculiniteit (vs. femininiteit)
Hoe gaat men om met sekse en de verschillende rollen van m/v. Hierbij gaat het vnl. om de rollen die
mannen en vrouwen in de maatschappij worden verwacht te vervullen. In een masculiene cultuur
worden mannen verwacht sterk te zijn en is er veel sprake van competitiviteit en concurrentie.
Onzekerheidsvermijding (hoog vs. laag)
De vierde dimensie die de mate van onzekerheidsvermijding bespreekt, heeft betrekking op de mate
waarin een maatschappij een bepaalde mate van onzekerheid en ambiguïteit tolereert. Hoe gaat
men om met het onzekere of onbekende?
Langetermijn oriëntatie (vs. korte termijn)
De vijfde culturele dimensie van Hofstede beschrijft de wijze waarop samenlevingen een lange of
korte termijn oriëntatie hebben. Hoe gaat men om met het verleden, het heden en de toekomst?
Meerwaarde inzichten Geert Hofstede
➢ Maakt het onbekende minder intimiderend
➢ Voorkomt het maken van fouten
➢ Geeft zelfvertrouwen in het werken met en in onbekende culturen
