Strafrecht
tentamen
Inhoud
Week 1: Legaliteit en de structuur van het strafbare feit & straftheorieën...................................................3
Literatuur.................................................................................................................................................. 3
Aantekeningen.......................................................................................................................................... 5
Week 2: Causaliteit en wederrechtelijkheid.................................................................................................. 5
Literatuur.................................................................................................................................................. 5
Aantekeningen.......................................................................................................................................... 6
Week 3: Opzet en schuld.............................................................................................................................. 7
Literatuur.................................................................................................................................................. 7
Aantekeningen.......................................................................................................................................... 8
Week 4: Strafuitsluitingsgronden.................................................................................................................. 8
Literatuur.................................................................................................................................................. 8
Aantekeningen.......................................................................................................................................... 9
Week 5: Poging, voorbereiding en vrijwillige terugtred................................................................................9
Literatuur.................................................................................................................................................. 9
Aantekeningen........................................................................................................................................ 10
Week 6: Deelneming................................................................................................................................... 10
Literatuur................................................................................................................................................ 10
Aantekeningen........................................................................................................................................ 12
Week 7: Functionele daders, rechtspersonen en feitelijke leidinggevers....................................................12
Literatuur................................................................................................................................................ 12
Aantekeningen........................................................................................................................................ 13
Jurisprudentie............................................................................................................................................. 14
Week 1.................................................................................................................................................... 14
HR Melk en water (14 februari 1916).................................................................................................. 14
HR Huizense veearts (20 februari 1933).............................................................................................. 14
HR Zwarte Ruiter (10 september 1957)............................................................................................... 14
HR Laadbak (21 november 1995)........................................................................................................ 14
HR Taxibus (17 januari 2006)............................................................................................................... 15
,Week 2.................................................................................................................................................... 15
HR Dreigbrief (9 februari 1971)........................................................................................................... 15
HR Dwarslaesie (25 juni 1996)............................................................................................................. 15
HR Bloedvergiftiging (13 juni 2006)..................................................................................................... 16
HR Groningse HIV-zaak (27 maart 2012)............................................................................................. 16
HR Koolmonoxidevergiftiging (27 maart 2018).................................................................................... 16
Week 3.................................................................................................................................................... 17
HR Apothekersassistente in opleiding (14 november 2000)................................................................17
HR Hiv I (25 maart 2003)..................................................................................................................... 17
HR Black-out (1 juni 2004)................................................................................................................... 18
HR Schieten op bovenwoning (6 september 2005).............................................................................18
HR Kampvuur te Castricum (29 juni 2010)........................................................................................... 18
HR Vrijspraak voormalig neuroloog (17 mei 2016)..............................................................................18
HR Roekeloos rijden (19 september 2017).......................................................................................... 19
HR Aanmerkelijke kans (29 mei 2018)................................................................................................. 19
Week 4.................................................................................................................................................... 19
HR Motorpapieren (22 november 1949)............................................................................................. 19
HR In de steek gelaten vrouw (13 juni 1989).......................................................................................19
HR Moord te Capelle aan den IJssel (30 november 2004)...................................................................19
Hof Arnhem Tolbert-zaak (17 februari 2010)......................................................................................20
HR Hulp bij zelfdoding door niet-arts (14 maart 2017)........................................................................20
Week 5.................................................................................................................................................... 20
HR Cito (24 oktober 1978)................................................................................................................... 20
HR Grenswisselkantoor (8 september 1987).......................................................................................20
HR Brief in jaszak (17 februari 2004)................................................................................................... 21
HR Samir A. (20 februari 2007)............................................................................................................ 21
HR Remkabel (3 maart 2009).............................................................................................................. 21
HR Bepaaldheid van het misdrijf (28 januari 2014).............................................................................21
HR Ondeugdelijke voorbereiding? (27 mei 2014)................................................................................ 22
HR Ondeugdelijke poging? (4 april 2017)............................................................................................22
HR Bevrijdingsactie (30 maart 2021)................................................................................................... 22
Week 6.................................................................................................................................................... 22
HR Containerdiefstal (17 november 1981)..........................................................................................22
HR Opzet op medeplegend diefstal met geweld (20 januari 1998)......................................................22
HR Peter en Peter (12 december 2000)............................................................................................... 23
, HR Benzinestation (26 oktober 2004).................................................................................................. 23
HR Medeplichtigheid bij/tot (22 maart 2011).....................................................................................23
HR Balletjespistolen (2 december 2014).............................................................................................23
HR Nijmeegse scooterzaak (20 februari 2018)....................................................................................24
HR Enschedese voogdijmoord (13 oktober 2020)...............................................................................24
Week 7.................................................................................................................................................... 25
HR IJzerdraad (23 februari 1954)......................................................................................................... 25
HR Gezondheidscertificaat (15 oktober 1996).....................................................................................25
HR Drijfmest (21 oktober 2003).......................................................................................................... 25
HR Overzichtsarrest feitelijke leiding geven (26 april 2016)................................................................26
Week 1: Legaliteit en de structuur van het
strafbare feit & straftheorieën
Literatuur
Materieel strafrecht H1
Ultimum remedium: strafrecht is het laatste redmiddel
Strafrecht theorieën:
Absolute/retributivistische vergeldingstheorie: misdrijf is de grondslag voor straf, dus is straf
gerechtvaardigd
Klassieke richting: vergelding als grondslag voor de straf.
Maatschappelijk contract: door burgers onderling gesloten als basis voor uitoefening van
overheidsmacht. Beccaria:
o Willekeur uitbannen uitsluitend geschreven wetboeken
o Geen onnodige strafbaarstellingen
o Rechtszekerheid
Relatieve/doeltheorieën: rechtvaardiging van straf is gelegen in het doel daarvan
Moderne richting en IKV Internationale Kriminalistische Vereinigung: gezamenlijk crimineel-
politieke doeleinden nastreven.
Speciale preventie is van doorslaggevende betekenis bij strafmaat individualisering van het
strafrecht
Moderne richting: buiten zijn vrije wil gelegen invloeden, waaraan de burger in diens handelen
onderhevig is en die een bepaalde ingreep of maatregel behoeven, welke uit kracht van z’n
doelmatigheid is gerechtvaardigd.
Verenigingstheorie: synthese van de verschillende theorieën: vergelding vormt de grondslag voor
straf rechtvaardiging, maar biedt ook bescherming aan de verdachte: proportionaliteit in
relatie tot de ernst van de daad en verwijt
Specifieke strafdoelen binnen gegeven sanctieruimte zullen tot het uiteindelijke
straftoemetingsresultaat leiden. Doeleinden:
o Speciale preventie: gedragsbeïnvloeding, voorkomen van plegen delict
o Generale preventie
o Inscherping van de norm
o Conflictoplossing
o Bescherming van de samenleving
tentamen
Inhoud
Week 1: Legaliteit en de structuur van het strafbare feit & straftheorieën...................................................3
Literatuur.................................................................................................................................................. 3
Aantekeningen.......................................................................................................................................... 5
Week 2: Causaliteit en wederrechtelijkheid.................................................................................................. 5
Literatuur.................................................................................................................................................. 5
Aantekeningen.......................................................................................................................................... 6
Week 3: Opzet en schuld.............................................................................................................................. 7
Literatuur.................................................................................................................................................. 7
Aantekeningen.......................................................................................................................................... 8
Week 4: Strafuitsluitingsgronden.................................................................................................................. 8
Literatuur.................................................................................................................................................. 8
Aantekeningen.......................................................................................................................................... 9
Week 5: Poging, voorbereiding en vrijwillige terugtred................................................................................9
Literatuur.................................................................................................................................................. 9
Aantekeningen........................................................................................................................................ 10
Week 6: Deelneming................................................................................................................................... 10
Literatuur................................................................................................................................................ 10
Aantekeningen........................................................................................................................................ 12
Week 7: Functionele daders, rechtspersonen en feitelijke leidinggevers....................................................12
Literatuur................................................................................................................................................ 12
Aantekeningen........................................................................................................................................ 13
Jurisprudentie............................................................................................................................................. 14
Week 1.................................................................................................................................................... 14
HR Melk en water (14 februari 1916).................................................................................................. 14
HR Huizense veearts (20 februari 1933).............................................................................................. 14
HR Zwarte Ruiter (10 september 1957)............................................................................................... 14
HR Laadbak (21 november 1995)........................................................................................................ 14
HR Taxibus (17 januari 2006)............................................................................................................... 15
,Week 2.................................................................................................................................................... 15
HR Dreigbrief (9 februari 1971)........................................................................................................... 15
HR Dwarslaesie (25 juni 1996)............................................................................................................. 15
HR Bloedvergiftiging (13 juni 2006)..................................................................................................... 16
HR Groningse HIV-zaak (27 maart 2012)............................................................................................. 16
HR Koolmonoxidevergiftiging (27 maart 2018).................................................................................... 16
Week 3.................................................................................................................................................... 17
HR Apothekersassistente in opleiding (14 november 2000)................................................................17
HR Hiv I (25 maart 2003)..................................................................................................................... 17
HR Black-out (1 juni 2004)................................................................................................................... 18
HR Schieten op bovenwoning (6 september 2005).............................................................................18
HR Kampvuur te Castricum (29 juni 2010)........................................................................................... 18
HR Vrijspraak voormalig neuroloog (17 mei 2016)..............................................................................18
HR Roekeloos rijden (19 september 2017).......................................................................................... 19
HR Aanmerkelijke kans (29 mei 2018)................................................................................................. 19
Week 4.................................................................................................................................................... 19
HR Motorpapieren (22 november 1949)............................................................................................. 19
HR In de steek gelaten vrouw (13 juni 1989).......................................................................................19
HR Moord te Capelle aan den IJssel (30 november 2004)...................................................................19
Hof Arnhem Tolbert-zaak (17 februari 2010)......................................................................................20
HR Hulp bij zelfdoding door niet-arts (14 maart 2017)........................................................................20
Week 5.................................................................................................................................................... 20
HR Cito (24 oktober 1978)................................................................................................................... 20
HR Grenswisselkantoor (8 september 1987).......................................................................................20
HR Brief in jaszak (17 februari 2004)................................................................................................... 21
HR Samir A. (20 februari 2007)............................................................................................................ 21
HR Remkabel (3 maart 2009).............................................................................................................. 21
HR Bepaaldheid van het misdrijf (28 januari 2014).............................................................................21
HR Ondeugdelijke voorbereiding? (27 mei 2014)................................................................................ 22
HR Ondeugdelijke poging? (4 april 2017)............................................................................................22
HR Bevrijdingsactie (30 maart 2021)................................................................................................... 22
Week 6.................................................................................................................................................... 22
HR Containerdiefstal (17 november 1981)..........................................................................................22
HR Opzet op medeplegend diefstal met geweld (20 januari 1998)......................................................22
HR Peter en Peter (12 december 2000)............................................................................................... 23
, HR Benzinestation (26 oktober 2004).................................................................................................. 23
HR Medeplichtigheid bij/tot (22 maart 2011).....................................................................................23
HR Balletjespistolen (2 december 2014).............................................................................................23
HR Nijmeegse scooterzaak (20 februari 2018)....................................................................................24
HR Enschedese voogdijmoord (13 oktober 2020)...............................................................................24
Week 7.................................................................................................................................................... 25
HR IJzerdraad (23 februari 1954)......................................................................................................... 25
HR Gezondheidscertificaat (15 oktober 1996).....................................................................................25
HR Drijfmest (21 oktober 2003).......................................................................................................... 25
HR Overzichtsarrest feitelijke leiding geven (26 april 2016)................................................................26
Week 1: Legaliteit en de structuur van het
strafbare feit & straftheorieën
Literatuur
Materieel strafrecht H1
Ultimum remedium: strafrecht is het laatste redmiddel
Strafrecht theorieën:
Absolute/retributivistische vergeldingstheorie: misdrijf is de grondslag voor straf, dus is straf
gerechtvaardigd
Klassieke richting: vergelding als grondslag voor de straf.
Maatschappelijk contract: door burgers onderling gesloten als basis voor uitoefening van
overheidsmacht. Beccaria:
o Willekeur uitbannen uitsluitend geschreven wetboeken
o Geen onnodige strafbaarstellingen
o Rechtszekerheid
Relatieve/doeltheorieën: rechtvaardiging van straf is gelegen in het doel daarvan
Moderne richting en IKV Internationale Kriminalistische Vereinigung: gezamenlijk crimineel-
politieke doeleinden nastreven.
Speciale preventie is van doorslaggevende betekenis bij strafmaat individualisering van het
strafrecht
Moderne richting: buiten zijn vrije wil gelegen invloeden, waaraan de burger in diens handelen
onderhevig is en die een bepaalde ingreep of maatregel behoeven, welke uit kracht van z’n
doelmatigheid is gerechtvaardigd.
Verenigingstheorie: synthese van de verschillende theorieën: vergelding vormt de grondslag voor
straf rechtvaardiging, maar biedt ook bescherming aan de verdachte: proportionaliteit in
relatie tot de ernst van de daad en verwijt
Specifieke strafdoelen binnen gegeven sanctieruimte zullen tot het uiteindelijke
straftoemetingsresultaat leiden. Doeleinden:
o Speciale preventie: gedragsbeïnvloeding, voorkomen van plegen delict
o Generale preventie
o Inscherping van de norm
o Conflictoplossing
o Bescherming van de samenleving
