Handhygiëne
12-6-2023
St Josephs Home, Zuid Afrika
Sita Ferket
2170786
Eerste gelegenheid
,Samenvatting
Inleiding
Ziekenhuisinfecties zorgen voor een verhoogde morbiditeit, waardoor de opname in het ziekenhuis
langer duurt. Dit zorgt voor een toename in de kosten. Handhygiëne is de belangrijkste manier om
zorg gerelateerde infecties tegen te gaan. Ondanks de aanwezigheid van richtlijnen wordt
handhygiëne nog niet overal correct toegepast, zoals bij het St Josephs Home in Kaapstad. Dit is een
kinderziekenhuis waar voornamelijk kinderen met een infectieziekte zoals Hiv of Tuberculose
verblijven. Het doel van dit onderzoek is om de handhygiëne te verbeteren conform te richtlijn van
de WHO.
Methode
Er is in dit onderzoek gebruik gemaakt van enquêtes en observaties om de naleving van handhygiëne
te onderzoeken op de afdeling Basil in het St Josephs Home in Kaapstad. Er is een scholing gegeven
en er zijn posters opgehangen om de handhygiëne te verbeteren. Tijdens de observaties is er
geobserveerd naar de WHO-5 momenten, WHO-6 stappenmethode en het gebruik van
handschoenen. De enquêtes zijn opgesteld via het TPB-model en bevatten antwoordmogelijkheden
via de Likertschaal.
Resultaten
De WHO-5 momenten zijn toegenomen in percentages bij het desinfecteren van de handen na het
geven van de klinische les. Ook zijn de stappen bij het desinfecteren van de handen toegenomen bij
de WHO-6.
Discussie
Het onderzoek is verhoogd in kwaliteit door geen selectie te maken in de steekproef en de
observatielijst, enquêtelijst en klinische les op te stellen aan de hand van literatuur. De kwaliteit van
het onderzoek is verminderd doordat er mogelijk sociaal wenselijke antwoorden zijn gegeven bij de
enquêtes en sociaal wenselijk gedrag heeft opgetreden bij de observaties na de scholing. De
resultaten van het onderzoek komen grotendeels overeen met gevonden literatuur vanuit
soortgelijke onderzoeken.
Conclusie
Uit waarschijnlijkheid is te concluderen dat de gegeven klinisch les en het ophangen van posters
hebben bijgedragen aan het verbeteren van de handhygiëne op de afdeling Basil van het St Josephs
Home. Uit de resultaten is gebleken dat de WHO-5 momenten zijn toegenomen en de WHO-6
stappen zijn verbeterd. Aangezien de verbeteringen minimaal zijn, is het noodzakelijk om verdere
maatregelen te blijven nemen om handhygiëne te verbeteren.
Aanbevelingen
Vanuit het onderzoek zijn er vanuit macro, meso en microniveau zes relevante aanbevelingen
opgesteld. De gegeven aanbevelingen zijn het ophangen van de WHO posters op alle afdelingen, het
geven van informatie over handhygiëne aan nieuwe medewerkers, het financieren van meerdere
handhygiëne middelen, het geven van een jaarlijkse scholing, het geven van het goede voorbeeld en
het geven van feedback aan de medewerkers.
Communicatie
Het adviesrapport is mondeling geïmplementeerd bij de opdrachtgever en schriftelijk bij de
zorgmanager van het ziekenhuis.
1
,Inhoudsopgave
Samenvatting..........................................................................................................................................1
Inleiding..................................................................................................................................................5
Doelstelling van het onderzoek..........................................................................................................7
Onderzoeksvraag................................................................................................................................7
1.1 zoektermen...................................................................................................................................8
1.2 databanken...................................................................................................................................8
1.3 Inhoudelijke en methodologische inclusie- en exclusiecriteria.....................................................9
1.4 Stroomdiagrammen......................................................................................................................9
1.5 Overige bronnen.........................................................................................................................11
2.1 De aard van het onderzoek.........................................................................................................13
2.2 Onderzoek setting.......................................................................................................................13
2.3 Onderzoekspopulatie..................................................................................................................13
2.4.2 Observaties..........................................................................................................................15
2.5 Gegevensanalyse........................................................................................................................15
Enquête........................................................................................................................................15
Observaties...................................................................................................................................16
3. Resultaten.........................................................................................................................................16
..........................................................................................................................................................17
3.2.2 Resultaten enquêtes............................................................................................................17
3.2 Observatieonderzoek..................................................................................................................19
3.2.1 Kenmerken van de onderzoekspopulatie............................................................................19
3.2.2 Resultaten observaties........................................................................................................19
4. Discussie...........................................................................................................................................26
4.1 Methoden...................................................................................................................................26
5. Conclusie..........................................................................................................................................29
6. Aanbevelingen..................................................................................................................................30
Macroniveau.....................................................................................................................................31
Microniveau Collega’s stimuleren.................................................................................................32
7. Communicatie..................................................................................................................................32
Opdrachtgever..................................................................................................................................33
Literatuuropgave..................................................................................................................................34
Bijlage 1: Reflectie GOKIT.....................................................................................................................38
Geld..................................................................................................................................................38
Informatie.........................................................................................................................................40
2
, Tijd....................................................................................................................................................40
Bijlage 2: Poster bekendmaking onderzoek op de afdeling..................................................................41
Bijlage 3: Meetinstrument één.............................................................................................................42
Enquête Handhygiëne......................................................................................................................42
General questions.........................................................................................................................42
Attitude.........................................................................................................................................42
Subjective norms..........................................................................................................................43
Perceived behavioural control......................................................................................................43
Barrière.........................................................................................................................................43
Knowledge....................................................................................................................................43
Bijlage 4: Observatieformulier WHO....................................................................................................44
..............................................................................................................................................................44
Bijlage 5: Meetinstrument twee...........................................................................................................45
Observatie Handhygiëne..................................................................................................................45
Bijlage 6: Poster....................................................................................................................................48
Techniek handen wassen..................................................................................................................48
Bijlage 7: Poster....................................................................................................................................49
Techniek handen desinfecteren.......................................................................................................49
Bijlage 8: Poster....................................................................................................................................50
5 momenten van handhygiëne.........................................................................................................50
Bijlage 9: Tekst klinische les handhygiëne............................................................................................51
Klinische les hand hygiene.docx...........................................................................................................51
Bijlage 10: Presentatie klinische les handhygiëne................................................................................52
Bijlage 11: Beroepsproduct..................................................................................................................53
Executive summary...............................................................................................................................54
Research question............................................................................................................................54
Methods...........................................................................................................................................54
Results and conclusion.....................................................................................................................54
Recommendations............................................................................................................................54
Table of contents..................................................................................................................................54
4.1 Advice.........................................................................................................................................63
4.2 Substantiation.............................................................................................................................63
4.3 Action Plan, planning, and budget..............................................................................................64
Visual content.......................................................................................................................................65
Sources.................................................................................................................................................66
Attachment 1: Survey handhygiëne......................................................................................................67
3
12-6-2023
St Josephs Home, Zuid Afrika
Sita Ferket
2170786
Eerste gelegenheid
,Samenvatting
Inleiding
Ziekenhuisinfecties zorgen voor een verhoogde morbiditeit, waardoor de opname in het ziekenhuis
langer duurt. Dit zorgt voor een toename in de kosten. Handhygiëne is de belangrijkste manier om
zorg gerelateerde infecties tegen te gaan. Ondanks de aanwezigheid van richtlijnen wordt
handhygiëne nog niet overal correct toegepast, zoals bij het St Josephs Home in Kaapstad. Dit is een
kinderziekenhuis waar voornamelijk kinderen met een infectieziekte zoals Hiv of Tuberculose
verblijven. Het doel van dit onderzoek is om de handhygiëne te verbeteren conform te richtlijn van
de WHO.
Methode
Er is in dit onderzoek gebruik gemaakt van enquêtes en observaties om de naleving van handhygiëne
te onderzoeken op de afdeling Basil in het St Josephs Home in Kaapstad. Er is een scholing gegeven
en er zijn posters opgehangen om de handhygiëne te verbeteren. Tijdens de observaties is er
geobserveerd naar de WHO-5 momenten, WHO-6 stappenmethode en het gebruik van
handschoenen. De enquêtes zijn opgesteld via het TPB-model en bevatten antwoordmogelijkheden
via de Likertschaal.
Resultaten
De WHO-5 momenten zijn toegenomen in percentages bij het desinfecteren van de handen na het
geven van de klinische les. Ook zijn de stappen bij het desinfecteren van de handen toegenomen bij
de WHO-6.
Discussie
Het onderzoek is verhoogd in kwaliteit door geen selectie te maken in de steekproef en de
observatielijst, enquêtelijst en klinische les op te stellen aan de hand van literatuur. De kwaliteit van
het onderzoek is verminderd doordat er mogelijk sociaal wenselijke antwoorden zijn gegeven bij de
enquêtes en sociaal wenselijk gedrag heeft opgetreden bij de observaties na de scholing. De
resultaten van het onderzoek komen grotendeels overeen met gevonden literatuur vanuit
soortgelijke onderzoeken.
Conclusie
Uit waarschijnlijkheid is te concluderen dat de gegeven klinisch les en het ophangen van posters
hebben bijgedragen aan het verbeteren van de handhygiëne op de afdeling Basil van het St Josephs
Home. Uit de resultaten is gebleken dat de WHO-5 momenten zijn toegenomen en de WHO-6
stappen zijn verbeterd. Aangezien de verbeteringen minimaal zijn, is het noodzakelijk om verdere
maatregelen te blijven nemen om handhygiëne te verbeteren.
Aanbevelingen
Vanuit het onderzoek zijn er vanuit macro, meso en microniveau zes relevante aanbevelingen
opgesteld. De gegeven aanbevelingen zijn het ophangen van de WHO posters op alle afdelingen, het
geven van informatie over handhygiëne aan nieuwe medewerkers, het financieren van meerdere
handhygiëne middelen, het geven van een jaarlijkse scholing, het geven van het goede voorbeeld en
het geven van feedback aan de medewerkers.
Communicatie
Het adviesrapport is mondeling geïmplementeerd bij de opdrachtgever en schriftelijk bij de
zorgmanager van het ziekenhuis.
1
,Inhoudsopgave
Samenvatting..........................................................................................................................................1
Inleiding..................................................................................................................................................5
Doelstelling van het onderzoek..........................................................................................................7
Onderzoeksvraag................................................................................................................................7
1.1 zoektermen...................................................................................................................................8
1.2 databanken...................................................................................................................................8
1.3 Inhoudelijke en methodologische inclusie- en exclusiecriteria.....................................................9
1.4 Stroomdiagrammen......................................................................................................................9
1.5 Overige bronnen.........................................................................................................................11
2.1 De aard van het onderzoek.........................................................................................................13
2.2 Onderzoek setting.......................................................................................................................13
2.3 Onderzoekspopulatie..................................................................................................................13
2.4.2 Observaties..........................................................................................................................15
2.5 Gegevensanalyse........................................................................................................................15
Enquête........................................................................................................................................15
Observaties...................................................................................................................................16
3. Resultaten.........................................................................................................................................16
..........................................................................................................................................................17
3.2.2 Resultaten enquêtes............................................................................................................17
3.2 Observatieonderzoek..................................................................................................................19
3.2.1 Kenmerken van de onderzoekspopulatie............................................................................19
3.2.2 Resultaten observaties........................................................................................................19
4. Discussie...........................................................................................................................................26
4.1 Methoden...................................................................................................................................26
5. Conclusie..........................................................................................................................................29
6. Aanbevelingen..................................................................................................................................30
Macroniveau.....................................................................................................................................31
Microniveau Collega’s stimuleren.................................................................................................32
7. Communicatie..................................................................................................................................32
Opdrachtgever..................................................................................................................................33
Literatuuropgave..................................................................................................................................34
Bijlage 1: Reflectie GOKIT.....................................................................................................................38
Geld..................................................................................................................................................38
Informatie.........................................................................................................................................40
2
, Tijd....................................................................................................................................................40
Bijlage 2: Poster bekendmaking onderzoek op de afdeling..................................................................41
Bijlage 3: Meetinstrument één.............................................................................................................42
Enquête Handhygiëne......................................................................................................................42
General questions.........................................................................................................................42
Attitude.........................................................................................................................................42
Subjective norms..........................................................................................................................43
Perceived behavioural control......................................................................................................43
Barrière.........................................................................................................................................43
Knowledge....................................................................................................................................43
Bijlage 4: Observatieformulier WHO....................................................................................................44
..............................................................................................................................................................44
Bijlage 5: Meetinstrument twee...........................................................................................................45
Observatie Handhygiëne..................................................................................................................45
Bijlage 6: Poster....................................................................................................................................48
Techniek handen wassen..................................................................................................................48
Bijlage 7: Poster....................................................................................................................................49
Techniek handen desinfecteren.......................................................................................................49
Bijlage 8: Poster....................................................................................................................................50
5 momenten van handhygiëne.........................................................................................................50
Bijlage 9: Tekst klinische les handhygiëne............................................................................................51
Klinische les hand hygiene.docx...........................................................................................................51
Bijlage 10: Presentatie klinische les handhygiëne................................................................................52
Bijlage 11: Beroepsproduct..................................................................................................................53
Executive summary...............................................................................................................................54
Research question............................................................................................................................54
Methods...........................................................................................................................................54
Results and conclusion.....................................................................................................................54
Recommendations............................................................................................................................54
Table of contents..................................................................................................................................54
4.1 Advice.........................................................................................................................................63
4.2 Substantiation.............................................................................................................................63
4.3 Action Plan, planning, and budget..............................................................................................64
Visual content.......................................................................................................................................65
Sources.................................................................................................................................................66
Attachment 1: Survey handhygiëne......................................................................................................67
3
