10.7.2 Freinet-onderwijs van Célestin Freinet
Inleiding Célestin Freinet, een Franse onderwijzer, leefde van 1886 tot 1966. Zijn
loopbaan begon in het Franse dorp Bar sur Loupe in 1920. Op een dorpsschool had hij
een grote klas kinderen met weinig interesse voor het leerproces. Hij wilde de
ervaringen van de kinderen in het onderwijs betrekken. Ook werden er nieuwe
ervaringen opgedaan, door onder andere natuurwandelingen en het bezoeken van
ambachtslieden in het dorp. In de klassensituatie werden de ervaringen verwerkt,
onder andere via vrije tekst en handvaardigheid.
Uitgaan van de belevings- en ervaringswereld van het kind kon Freinet niet realiseren
in het heersende klassikale onderwijs. Daarom voerde hij een aantal werkwijzen in, die
enerzijds individualisering mogelijk maakte, maar anderzijds de socialisering van de
kinderen bevorderden. Kinderen gingen leren door ‘natuurlijk’ lezen en rekenen, vrij
onderzoek, groepsvergadering, muurkrant, dag- en weekplanningen, school-
correspondentie, verantwoordelijkheden en vrije creatieve arbeid.
Deze technieken worden in de loop van de paragraaf verder beschreven.
In 1928 ging Célestin Freinet werken op een school in Saint Paul, die hoofdzakelijk
werd bezocht door arme kinderen. De wijk werd betrokken bij het leerproces van de
kinderen door het oprichten van in- en verkoopcoöperaties.
Na 1935 stichtte Freinet een eigen school in Vence, die in eerste instantie bedoeld was
voor boeren- en arbeiderskinderen. Bij het uitbreken van de WO2, werd Freinet
gearresteerd vanwege zijn strijd tegen het fascisme. In 1941 ontsnapte hij, en werkte hij
hard aan het verspreiden van zijn ideeën.
Naar aanleiding van de ideeën, ontstond er een congres. Tijdens dit congres werd de
Coöperative de l’Enseignement Laïc (CEL) opgericht. Deze coöperatie zorgt nog steeds
voor de productie en verspreiding van leermiddelen.
In 1948 ontstond er een instituut dat de ideeën van Freinet verspreidde. De Freinet-
werkers zijn zelf georganiseerd in een internationale beweging.
In 1949 werd het Freinet-concept in Nederland geïntroduceerd, en dit leidde al snel tot
de oprichting van ‘De drukpers op school’*, een coöperatieve vereniging die te
vergelijken is met de CEL. Tegenwoordig heet de organisatie Freinet-Beweging.
*Vroeger werd de drukpers gebruikt om leermaterialen te vermenigvuldigen,
nu worden moderne middelen als computer, internet en e-mail gebruikt voor de
communicatie.
Inleiding Célestin Freinet, een Franse onderwijzer, leefde van 1886 tot 1966. Zijn
loopbaan begon in het Franse dorp Bar sur Loupe in 1920. Op een dorpsschool had hij
een grote klas kinderen met weinig interesse voor het leerproces. Hij wilde de
ervaringen van de kinderen in het onderwijs betrekken. Ook werden er nieuwe
ervaringen opgedaan, door onder andere natuurwandelingen en het bezoeken van
ambachtslieden in het dorp. In de klassensituatie werden de ervaringen verwerkt,
onder andere via vrije tekst en handvaardigheid.
Uitgaan van de belevings- en ervaringswereld van het kind kon Freinet niet realiseren
in het heersende klassikale onderwijs. Daarom voerde hij een aantal werkwijzen in, die
enerzijds individualisering mogelijk maakte, maar anderzijds de socialisering van de
kinderen bevorderden. Kinderen gingen leren door ‘natuurlijk’ lezen en rekenen, vrij
onderzoek, groepsvergadering, muurkrant, dag- en weekplanningen, school-
correspondentie, verantwoordelijkheden en vrije creatieve arbeid.
Deze technieken worden in de loop van de paragraaf verder beschreven.
In 1928 ging Célestin Freinet werken op een school in Saint Paul, die hoofdzakelijk
werd bezocht door arme kinderen. De wijk werd betrokken bij het leerproces van de
kinderen door het oprichten van in- en verkoopcoöperaties.
Na 1935 stichtte Freinet een eigen school in Vence, die in eerste instantie bedoeld was
voor boeren- en arbeiderskinderen. Bij het uitbreken van de WO2, werd Freinet
gearresteerd vanwege zijn strijd tegen het fascisme. In 1941 ontsnapte hij, en werkte hij
hard aan het verspreiden van zijn ideeën.
Naar aanleiding van de ideeën, ontstond er een congres. Tijdens dit congres werd de
Coöperative de l’Enseignement Laïc (CEL) opgericht. Deze coöperatie zorgt nog steeds
voor de productie en verspreiding van leermiddelen.
In 1948 ontstond er een instituut dat de ideeën van Freinet verspreidde. De Freinet-
werkers zijn zelf georganiseerd in een internationale beweging.
In 1949 werd het Freinet-concept in Nederland geïntroduceerd, en dit leidde al snel tot
de oprichting van ‘De drukpers op school’*, een coöperatieve vereniging die te
vergelijken is met de CEL. Tegenwoordig heet de organisatie Freinet-Beweging.
*Vroeger werd de drukpers gebruikt om leermaterialen te vermenigvuldigen,
nu worden moderne middelen als computer, internet en e-mail gebruikt voor de
communicatie.
