Verzekeringsrecht week 1: Verzekeren, verzekeringen en betrokkenen
Verzekeren is belangrijk in de maatschappij en het bedrijfsleven. Veel risico’s die bestaan om de
maatschappij te ontwikkelen zouden we zonder verzekeren niet ondernemen.
Verzekeren is risico-overdracht. Niet het feitelijke risico, maar het financiële risico wat daaraan
verbonden is. Risico is de kans op een bepaald gevolg door de verwezenlijking van een bepaald
onzeker feit (bijv. de kans op brand in huis).
Er wordt vaak gezegd dat alles te verzekeren is. Voor een groot deel is dit waar, maar er zijn overal
grenzen, bijvoorbeeld wanneer: de te verwachten schade te groot is (bijv. aardbeving), de te
verwachten schade niet te berekenen is (bijv. cyberrisico’s, bestaan wel, maar geen vergaande
verzekering. Premie is lastig te berekenen, doordat geen data uit verleden bekend is), er bij één
gebeurtenis te veel schade ontstaat, slecht schadeverloop (bijv. mensen hebben al vaker beroep
gedaan op verzekering, of grote bedragen uitgekeerd gekregen).
Verzekeraars verzekeren liever geen grote risico’s: bijvoorbeeld pizzakoeriers, juweliers.
Vaste rechtspraak is dat een verzekeraar niet zomaar iemand uit de verzekering kan gooien wanneer
de verzekerde veel of vaak claimt. Om een verzekerde er uit te kunnen gooien moet er bijvoorbeeld
sprake zijn van misbruik van de verzekering o.i.d., en moet er bijvoorbeeld een waarschuwing naar de
verzekerde aan vooraf zijn gegaan.
Bij de premieberekening gaat de verzekeraar niet uit van het risico van één geval, maar maakt gebruik
van de Wet van de grote aantallen: statistiek uit het verleden wat de schadefrequentie was en de
gemiddelde schade van die groep. Premie = schadefrequentie x gemiddeld schadebedrag.
Er spelen twee mogelijke problemen bij risico, verzekering en gedrag:
- Moreel risico: verschijnsel dat mensen zich minder zorgvuldig gedragen wanneer ze een
verzekering hebben.
Om dit te voorkomen verzinnen verzekeraars prikkels vanuit de verzekering: no-
claimkortingen, uitsluitingen, preventieve maatregelen die genomen moeten worden voordat
wordt uitgekeerd (bijv. fiets op slot, alarminstallatie in auto).
- Antiselectie: vooral mensen met slechte risico’s zullen zich verzekeren. Mensen die een beter
risico hebben zullen zeggen dat ze niet willen opdraaien voor de slechte risico’s en gaan dus
niet verzekeren, verzekeraar blijft dan over met enkel slechte risico’s.
Dit wordt ondervangen door te werken met verschillende categorieën: verschillende
risicoklassen onderscheiden (bakkers bij elkaar, chemische bedrijven bij elkaar, etc.)
Het oude verzekeringsrecht stond in het Wetboek van Koophandel (door de oorsprong van de
verzekering, zagen allemaal op handelaren), van 1838 tot 2006. Het werd tijd voor een nieuw
verzekeringsrecht in het Burgerlijk Wetboek. In het oude verzekeringsrecht werd vooral de
verzekeraar beschermd tegen verzekerden (ging slecht met bedrijf, dus verzekerde zijn schip stond in
Verzekeren is belangrijk in de maatschappij en het bedrijfsleven. Veel risico’s die bestaan om de
maatschappij te ontwikkelen zouden we zonder verzekeren niet ondernemen.
Verzekeren is risico-overdracht. Niet het feitelijke risico, maar het financiële risico wat daaraan
verbonden is. Risico is de kans op een bepaald gevolg door de verwezenlijking van een bepaald
onzeker feit (bijv. de kans op brand in huis).
Er wordt vaak gezegd dat alles te verzekeren is. Voor een groot deel is dit waar, maar er zijn overal
grenzen, bijvoorbeeld wanneer: de te verwachten schade te groot is (bijv. aardbeving), de te
verwachten schade niet te berekenen is (bijv. cyberrisico’s, bestaan wel, maar geen vergaande
verzekering. Premie is lastig te berekenen, doordat geen data uit verleden bekend is), er bij één
gebeurtenis te veel schade ontstaat, slecht schadeverloop (bijv. mensen hebben al vaker beroep
gedaan op verzekering, of grote bedragen uitgekeerd gekregen).
Verzekeraars verzekeren liever geen grote risico’s: bijvoorbeeld pizzakoeriers, juweliers.
Vaste rechtspraak is dat een verzekeraar niet zomaar iemand uit de verzekering kan gooien wanneer
de verzekerde veel of vaak claimt. Om een verzekerde er uit te kunnen gooien moet er bijvoorbeeld
sprake zijn van misbruik van de verzekering o.i.d., en moet er bijvoorbeeld een waarschuwing naar de
verzekerde aan vooraf zijn gegaan.
Bij de premieberekening gaat de verzekeraar niet uit van het risico van één geval, maar maakt gebruik
van de Wet van de grote aantallen: statistiek uit het verleden wat de schadefrequentie was en de
gemiddelde schade van die groep. Premie = schadefrequentie x gemiddeld schadebedrag.
Er spelen twee mogelijke problemen bij risico, verzekering en gedrag:
- Moreel risico: verschijnsel dat mensen zich minder zorgvuldig gedragen wanneer ze een
verzekering hebben.
Om dit te voorkomen verzinnen verzekeraars prikkels vanuit de verzekering: no-
claimkortingen, uitsluitingen, preventieve maatregelen die genomen moeten worden voordat
wordt uitgekeerd (bijv. fiets op slot, alarminstallatie in auto).
- Antiselectie: vooral mensen met slechte risico’s zullen zich verzekeren. Mensen die een beter
risico hebben zullen zeggen dat ze niet willen opdraaien voor de slechte risico’s en gaan dus
niet verzekeren, verzekeraar blijft dan over met enkel slechte risico’s.
Dit wordt ondervangen door te werken met verschillende categorieën: verschillende
risicoklassen onderscheiden (bakkers bij elkaar, chemische bedrijven bij elkaar, etc.)
Het oude verzekeringsrecht stond in het Wetboek van Koophandel (door de oorsprong van de
verzekering, zagen allemaal op handelaren), van 1838 tot 2006. Het werd tijd voor een nieuw
verzekeringsrecht in het Burgerlijk Wetboek. In het oude verzekeringsrecht werd vooral de
verzekeraar beschermd tegen verzekerden (ging slecht met bedrijf, dus verzekerde zijn schip stond in
