Probleem 5
Hergenhahn
Een wetenschappelijke theorie heeft twee hoofdfuncties: 1) Het organiseert empirische observaties, 2) het
dient als een handleiding voor toekomstige observaties (confirmable propositions: een theorie stelt
proposities die experimenteel zijn getest). Proposities gegenereerd door theorie bevestigd door te
experimenten > theorie wint kracht; proposities niet bevestigd > theorie verliest kracht. Wetenschappelijke
theorieën moeten toetsbaar zijn; moeten hypothesen genereren die empirisch wel/niet kunnen worden
gevalideerd. In wetenschap is de directe natuurobservatie belangrijk, maar vaak geleid door theorie.
Traditionele visie: wetenschap omvat empirische observatie, theorie formulering, theorie testen, theorie
herziening, voorspelling, controle, zoeken naar wettige relaties, en aanname van determinisme.
Popper Karl Popper (1902-1994) het mee oneens op twee fundamentele manieren. 1) Het oneens dat
wetenschappelijke activiteit begint met empirische observatie. Begint met een probleem en het probleem
bepaald welke observaties wetenschappers zullen maken > oplossingen voorstellen voor het probleem en
proberen fout te vinden met de voorgestelde oplossingen. Wetenschappelijke methode drie fasen: problemen,
theorieën (voorgestelde oplossingen) en kritiek.
Principle of falsifiability: het demarcation criterion onderscheidt een wetenschappelijke van een
onwetenschappelijke theorie. Wetenschappelijke theorie moet weerlegbaar zijn. Als elke denkbare observatie
het eens is met een theorie, is de theorie zwak. Tegenover Einstein’s theorie, die voorspeld wat wel/niet moet
gebeuren als de theorie correct is. Einstein’s theorie weerlegbaar en daarom wetenschappelijk. Popper: het feit
dat geen observatie kan worden gespecificeerd die astrologie zou falsifiëren, maakt astrologie
onwetenschappelijk. Een theorie moet risky predictions maken om wetenschappelijk te zijn – voorspellingen
die een reëel risico lopen om onjuist te zijn. Probleem met veel psychologische theorieën is postdiction
(fenomenen verklaren nadat ze als zijn opgetreden) i.p.v. voorspelling. Geen risky predictions, niet gefalsifieerd,
dus onwetenschappelijk. Popper: onjuiste voorspellingen van een theorie veroorzaken wetenschappelijke
vooruitgang. Voorbeeld: de propositie ‘alle zwanen zijn wit’ kan niet worden geverifieerd behalve door alle
huidige en toekomstige zwanen te observeren en opmerken dat ze wit zijn; onmogelijk. Eén niet-witte zwaan
observeren falsifieert de propositie. Popperiaanse wetenschap is een oneindige zoektocht naar steeds betere
oplossingen voor problemen of verklaringen van fenomenen. Popper geloofde niet dat onwetenschappelijke
theorieën nutteloos zijn.
Bem & de Jong
Originele impuls van positivisme was om wetenschap en pseudowetenschap te onderscheiden. Logische
positivisten: alleen statements die specificeren hoe ze kunnen worden geverifieerd zijn belangrijk.
Onverifieerbare statements zijn onzin – kunnen zelfs niet vals genoemd worden. Verificatie: statements
afkomstig van een theorie vergelijken met observatiestatements. Het demarcation criterion onderscheidt
legitieme kennis beweringen van onzin. Popper probeerde het ideaal van een demarcation criterion te redden,
tijdens het loslaten van de criteria van verifieerbaarheid en confirmatie. Verificatie van algemene statements
(wetten, theorieën) is onmogelijk. Popper verwierp verificatie, confirmatie, en inductie als basis van de
legitimiteit van wetenschappelijke kennis beweringen. Confirmatie (verificatie) vervangen door falsificatie.
Popper: alleen falsificatie is mogelijk, verificatie niet. Veel verzameld bewijs is geen garantie voor de waarheid
van een hypothese: zodra zwarte zwaan gespot, statement dat alle zwanen wit zijn gefalsifieerd en verworpen.
Confirmatie kan niet worden gemeten, aangezien men nooit weet hoeveel ontkrachtende gevallen er zijn.
Falsificatie: als een theorie een effect voorspelt, en het blijkt niet, dan moet de theorie vals zijn; probeer je
theorieën niet te bevestigen, probeer ze te ontkrachten. Een goede theorie specificeert vooraf wat het onwaar
zou maken. Empirische inhoud van theorieën is het aantal mogelijke falsificaties: een theorie verbiedt bepaalde
events, en hoe meer algemeen en precies het is, hoe meer fenomenen het verbiedt. De theorie met de
grootste empirische inhoud accepteren. Aangezien geen confirmatie mogelijk is, kan geen theorie ooit zeker
zijn.
Verificatie: de fit tussen een theorie (de voorspelling gegenereerd met de theorie) en empirische feiten
beoordelen.
Verifieerbaarheid: voorstel van de logische positivisten voor een demarcation criterion (specificatie op hoe
Hergenhahn
Een wetenschappelijke theorie heeft twee hoofdfuncties: 1) Het organiseert empirische observaties, 2) het
dient als een handleiding voor toekomstige observaties (confirmable propositions: een theorie stelt
proposities die experimenteel zijn getest). Proposities gegenereerd door theorie bevestigd door te
experimenten > theorie wint kracht; proposities niet bevestigd > theorie verliest kracht. Wetenschappelijke
theorieën moeten toetsbaar zijn; moeten hypothesen genereren die empirisch wel/niet kunnen worden
gevalideerd. In wetenschap is de directe natuurobservatie belangrijk, maar vaak geleid door theorie.
Traditionele visie: wetenschap omvat empirische observatie, theorie formulering, theorie testen, theorie
herziening, voorspelling, controle, zoeken naar wettige relaties, en aanname van determinisme.
Popper Karl Popper (1902-1994) het mee oneens op twee fundamentele manieren. 1) Het oneens dat
wetenschappelijke activiteit begint met empirische observatie. Begint met een probleem en het probleem
bepaald welke observaties wetenschappers zullen maken > oplossingen voorstellen voor het probleem en
proberen fout te vinden met de voorgestelde oplossingen. Wetenschappelijke methode drie fasen: problemen,
theorieën (voorgestelde oplossingen) en kritiek.
Principle of falsifiability: het demarcation criterion onderscheidt een wetenschappelijke van een
onwetenschappelijke theorie. Wetenschappelijke theorie moet weerlegbaar zijn. Als elke denkbare observatie
het eens is met een theorie, is de theorie zwak. Tegenover Einstein’s theorie, die voorspeld wat wel/niet moet
gebeuren als de theorie correct is. Einstein’s theorie weerlegbaar en daarom wetenschappelijk. Popper: het feit
dat geen observatie kan worden gespecificeerd die astrologie zou falsifiëren, maakt astrologie
onwetenschappelijk. Een theorie moet risky predictions maken om wetenschappelijk te zijn – voorspellingen
die een reëel risico lopen om onjuist te zijn. Probleem met veel psychologische theorieën is postdiction
(fenomenen verklaren nadat ze als zijn opgetreden) i.p.v. voorspelling. Geen risky predictions, niet gefalsifieerd,
dus onwetenschappelijk. Popper: onjuiste voorspellingen van een theorie veroorzaken wetenschappelijke
vooruitgang. Voorbeeld: de propositie ‘alle zwanen zijn wit’ kan niet worden geverifieerd behalve door alle
huidige en toekomstige zwanen te observeren en opmerken dat ze wit zijn; onmogelijk. Eén niet-witte zwaan
observeren falsifieert de propositie. Popperiaanse wetenschap is een oneindige zoektocht naar steeds betere
oplossingen voor problemen of verklaringen van fenomenen. Popper geloofde niet dat onwetenschappelijke
theorieën nutteloos zijn.
Bem & de Jong
Originele impuls van positivisme was om wetenschap en pseudowetenschap te onderscheiden. Logische
positivisten: alleen statements die specificeren hoe ze kunnen worden geverifieerd zijn belangrijk.
Onverifieerbare statements zijn onzin – kunnen zelfs niet vals genoemd worden. Verificatie: statements
afkomstig van een theorie vergelijken met observatiestatements. Het demarcation criterion onderscheidt
legitieme kennis beweringen van onzin. Popper probeerde het ideaal van een demarcation criterion te redden,
tijdens het loslaten van de criteria van verifieerbaarheid en confirmatie. Verificatie van algemene statements
(wetten, theorieën) is onmogelijk. Popper verwierp verificatie, confirmatie, en inductie als basis van de
legitimiteit van wetenschappelijke kennis beweringen. Confirmatie (verificatie) vervangen door falsificatie.
Popper: alleen falsificatie is mogelijk, verificatie niet. Veel verzameld bewijs is geen garantie voor de waarheid
van een hypothese: zodra zwarte zwaan gespot, statement dat alle zwanen wit zijn gefalsifieerd en verworpen.
Confirmatie kan niet worden gemeten, aangezien men nooit weet hoeveel ontkrachtende gevallen er zijn.
Falsificatie: als een theorie een effect voorspelt, en het blijkt niet, dan moet de theorie vals zijn; probeer je
theorieën niet te bevestigen, probeer ze te ontkrachten. Een goede theorie specificeert vooraf wat het onwaar
zou maken. Empirische inhoud van theorieën is het aantal mogelijke falsificaties: een theorie verbiedt bepaalde
events, en hoe meer algemeen en precies het is, hoe meer fenomenen het verbiedt. De theorie met de
grootste empirische inhoud accepteren. Aangezien geen confirmatie mogelijk is, kan geen theorie ooit zeker
zijn.
Verificatie: de fit tussen een theorie (de voorspelling gegenereerd met de theorie) en empirische feiten
beoordelen.
Verifieerbaarheid: voorstel van de logische positivisten voor een demarcation criterion (specificatie op hoe
