KNGF Richtlijn enkelletsel
A. INLEIDING:
Deze richtlijn omschrijft het fysiotherapeutisch diagnostisch en therapeutisch proces na een
inversietrauma aan het laterale kapselbandapparaat (Acuut enkelletsel) en bij functionele
instabiliteit van de enkel (Functionele instabiliteit), inclusief de maatregelen ter preventie van
recidiefletsels.
Beloop:
Er is sprake van inversieletsel van de enkel en een laesie van het laterale
kapselbandapparaat.
Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen enkelvoudig of meervoudig bandletsel.
Fase van weefselherstel is leidraad voor de behandelopbouw:
1. Acute ontstekingsfase (0-3 dagen);
2. Proliferatiefase (4-10 dagen);
3. Vroege remodelleringsfase (11-21 dagen);
4. Late remodelleringsfase/transferfase 1 (3-6 weken)
5. Transferfase 2 (6-12 weken)
Instroom vindt idealiter plaats tussen 0 en 5 dagen na ontstaan letsel.
Onderzoek en behandeling vindt plaats tussen 0 en 6 weken na ontstaan letsel.
Sport specifieke behandeling en revalidatie van zware letsels bij maximale (top)sporters kan
zich uitstrekken tot 12 weken na ontstaan letsel.
Acuut Enkelletsel:
Een ‘normaal’ herstelproces leidt binnen 6 tot 8 weken tot functieherstel en genezing zonder
restletsels (zoals functionele instabiliteit). Binnen twaalf weken hebben de meeste patiënten het
sporten weer hervat op hetzelfde niveau als voor het trauma. Afwijkend beloop is alles wat afwijkt
van het normaal beloop (zie herstel 6 tot 8 weken). Lopen zal in de meeste gevallen weer mogelijk
zijn binnen één tot twee weken. Indien dit niet het geval is, dienen belemmerende factoren te
worden opgespoord. Bij een inversietrauma valt in dit kader te denken aan:
Relevante nevenpathologie die ‘normaal’ herstel belemmert (zoals artrose);
Een sterk ‘uit de hand gelopen ontstekingsreactie’;
Niet te verklaren pijn die de patiënt op geen enkele manier onder controle heeft;
onvoldoende aanpassing van het houdings- en bewegingsgedrag van de patiënt (relatieve of
absolute overbelasting).
Angst om te belasten.
Een recidief en/of.
Een pre-existent instabiele enkelFunctionele instabiliteit.
Functionele instabiliteit:
Er is sprake van functionele instabiliteit indien na een inversieletsel restklachten blijven bestaan in de
vorm van ‘givingway’ of recidiverend zwikken. Patiënten kunnen angst hebben om (voluit) te
belasten. Tijdens langdurige belasting kan pijn ontstaan. Klachten na langdurige belasting kunnen
zijn: pijn, zwelling en gewrichtsstijfheid. Symptomen als acute pijn en zwelling zijn minder prominent
aanwezig en, indien aanwezig, gerelateerd aan overbelasting of feitelijk opnieuw zwikken.
Functionele instabiliteit kan leiden tot ongewenst aangepast gedrag, een afwijkend gangpatroon, het
vermijden van dagelijkse bezigheden, of problemen met activiteiten op het werk of met sporten op
het gewenste niveau. Factoren die van invloed kunnen zijn op het ontstaan en/of het voortbestaan
van functionele instabiliteit zijn:
Mechanische instabiliteit (laxiteit van het kapselbandapparaat).
Verstoorde proprioceptie.
Verminderde spierkracht.
A. INLEIDING:
Deze richtlijn omschrijft het fysiotherapeutisch diagnostisch en therapeutisch proces na een
inversietrauma aan het laterale kapselbandapparaat (Acuut enkelletsel) en bij functionele
instabiliteit van de enkel (Functionele instabiliteit), inclusief de maatregelen ter preventie van
recidiefletsels.
Beloop:
Er is sprake van inversieletsel van de enkel en een laesie van het laterale
kapselbandapparaat.
Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen enkelvoudig of meervoudig bandletsel.
Fase van weefselherstel is leidraad voor de behandelopbouw:
1. Acute ontstekingsfase (0-3 dagen);
2. Proliferatiefase (4-10 dagen);
3. Vroege remodelleringsfase (11-21 dagen);
4. Late remodelleringsfase/transferfase 1 (3-6 weken)
5. Transferfase 2 (6-12 weken)
Instroom vindt idealiter plaats tussen 0 en 5 dagen na ontstaan letsel.
Onderzoek en behandeling vindt plaats tussen 0 en 6 weken na ontstaan letsel.
Sport specifieke behandeling en revalidatie van zware letsels bij maximale (top)sporters kan
zich uitstrekken tot 12 weken na ontstaan letsel.
Acuut Enkelletsel:
Een ‘normaal’ herstelproces leidt binnen 6 tot 8 weken tot functieherstel en genezing zonder
restletsels (zoals functionele instabiliteit). Binnen twaalf weken hebben de meeste patiënten het
sporten weer hervat op hetzelfde niveau als voor het trauma. Afwijkend beloop is alles wat afwijkt
van het normaal beloop (zie herstel 6 tot 8 weken). Lopen zal in de meeste gevallen weer mogelijk
zijn binnen één tot twee weken. Indien dit niet het geval is, dienen belemmerende factoren te
worden opgespoord. Bij een inversietrauma valt in dit kader te denken aan:
Relevante nevenpathologie die ‘normaal’ herstel belemmert (zoals artrose);
Een sterk ‘uit de hand gelopen ontstekingsreactie’;
Niet te verklaren pijn die de patiënt op geen enkele manier onder controle heeft;
onvoldoende aanpassing van het houdings- en bewegingsgedrag van de patiënt (relatieve of
absolute overbelasting).
Angst om te belasten.
Een recidief en/of.
Een pre-existent instabiele enkelFunctionele instabiliteit.
Functionele instabiliteit:
Er is sprake van functionele instabiliteit indien na een inversieletsel restklachten blijven bestaan in de
vorm van ‘givingway’ of recidiverend zwikken. Patiënten kunnen angst hebben om (voluit) te
belasten. Tijdens langdurige belasting kan pijn ontstaan. Klachten na langdurige belasting kunnen
zijn: pijn, zwelling en gewrichtsstijfheid. Symptomen als acute pijn en zwelling zijn minder prominent
aanwezig en, indien aanwezig, gerelateerd aan overbelasting of feitelijk opnieuw zwikken.
Functionele instabiliteit kan leiden tot ongewenst aangepast gedrag, een afwijkend gangpatroon, het
vermijden van dagelijkse bezigheden, of problemen met activiteiten op het werk of met sporten op
het gewenste niveau. Factoren die van invloed kunnen zijn op het ontstaan en/of het voortbestaan
van functionele instabiliteit zijn:
Mechanische instabiliteit (laxiteit van het kapselbandapparaat).
Verstoorde proprioceptie.
Verminderde spierkracht.
