1. Wat is het nature-nurture debat?
Levering, B. (2009). Nature nurture: basisdilemma met beperkte praktische betekenis
Hoe levend is het eeuwige nature-nurture debat?
Meeste recente opleving van het nature-nurture debat in 1998 rond het verschijnen van het boek The
nurture assumption van Judith Harris. In de wetenschap algemeen geaccepteerd dat de bijdrage van
erfelijkheid en opvoeding aan het uiteindelijke ontwikkelingsresultaat fifty fifty was. Uit eigen onderzoek
bleek dat het bij de 50% bijdrage uit de omgeving niet ging om de invloed van de ouders, maar om de
invloed van de leeftijdgenoten van de kinderen. Vanaf de puberteit hadden de ouders niets meer te
vertellen. “The nurture assumption“, de aanname dat het bij de omgevingsinvloed vooral om invloed van
de opvoeder ging was weerlegd.
Einde aan de begripsverwarring en de betekenis voor de praktijk
The nurture assumption = Het misverstand opvoeding.
Nature-nurture = erfelijkheid vs. omgeving/milieu. Vanuit het kind: aanleg vs. ervaring. Verwant:
aangeboren vs. aangeleerd, maar het kind blijkt ook voor de geboorte te leren. Ontwikkeling is een
complex product van nature én nurture. De tegenstelling heeft een veel geringere betekenis voor het
praktisch handelen dan de meesten geneigd zijn te denken. Het is niet zo dat zodra je de uitkomst weet,
zodra je weet in hoeverre erfelijkheid en omgeving verantwoordelijk zijn voor het uiteindelijk
ontwikkelingsresultaat, je dan ook weet hoe je moet handelen.
Wat onveranderbaar leek, bleek toch veranderbaar
Het gaat in het nature-nurture debat in de eerste plaats over feitelijke veranderbaarheid. Onhoudbaar
uitgangspunt: ‘de natuur’/ ‘de erfelijke basis’ blijft altijd hetzelfde en is niet te veranderen. Manieren
waarop erfelijkheid minder onveranderlijk bleek te zijn:
1. Schoolsucces van kinderen hing samen met erfelijk privilege. Niet erfelijke factoren zoals
intelligentie (nature), maar sociale factoren zoals rijkdom en de invloed daarvan op onderwijs
(nurture) waren belangrijk. Vanaf begin jaren ’60: niet sociale afkomst zou de instroomniveau in
het onderwijs moeten bepalen, maar de individuele geschiktheid. Eind jaren ‘70 bleek dat van
gelijke kansen geen sprake was. Reproductiethese: de stelling dat het onderwijs als systeem niet
aan verandering van de maatschappelijke verhoudingen kan bijdragen, maar die verhoudingen
eigenlijk alleen maar onveranderd kan doorgeven. Ondanks het gebrek aan succes wordt het
gelijke kansenbeleid ingezet en men doet zijn best om de taalachterstanden van peuters en
kleuters van allochtone afkomst weg te werken.
2. De genetische basis aan eigenschappen die een kind bij de conceptie van vader en moeder
meekrijgt leek onveranderlijk. Van twee leden van eeneiige tweelingen, die in verschillende
milieus opgroeiden, werd aangenomen dat de erfelijke basis precies dezelfde was en dat de
verschillen in ontwikkeling op latere leeftijd dus volstrekt aan het verschil in omgeving (aan
nurture) kon worden toegeschreven.
Leenders, F. (2001). Aangeboren of aangeleerd
Inleiding
De erfelijkheidsgedachte suggereert dat 'aangeboren' onveranderbaarheid impliceert.
Aangeboren:
- In ruime zin: alle invloeden die t/m de geboorte werkzaam zijn en het ontwikkelingsverloop van het
individu bepalen.
Alle erfelijke factoren, waarvan de informatie in genen en chromosomen is vastgelegd, en de gevolgen
van invloeden die tijdens de zwangerschap werkzaam zijn geweest (bijv. infecties en voedselstoornissen)
en van invloeden tijdens de geboorte (bijv. zuurstoftekort).
- In engere zin: de erfelijke informatie zoals vastgelegd in genen en chromosomen en tot uitdrukking komt
in de biologische uitrusting.
Gen: kleinste dager van erfelijke informatie, bestaande uit het eiwit DNA. Chromosomen: strengen van
genen. Genotype: het geheel aan geërfd genetisch materiaal van een individu.
Genetische informatie drukt zich uit in het fenotype: de observeerbare eigenschappen van een persoon.
Niet alle in het genotype aanwezige informatie krijgt zijn beslag in het fenotype. Recessieve of dominante
Levering, B. (2009). Nature nurture: basisdilemma met beperkte praktische betekenis
Hoe levend is het eeuwige nature-nurture debat?
Meeste recente opleving van het nature-nurture debat in 1998 rond het verschijnen van het boek The
nurture assumption van Judith Harris. In de wetenschap algemeen geaccepteerd dat de bijdrage van
erfelijkheid en opvoeding aan het uiteindelijke ontwikkelingsresultaat fifty fifty was. Uit eigen onderzoek
bleek dat het bij de 50% bijdrage uit de omgeving niet ging om de invloed van de ouders, maar om de
invloed van de leeftijdgenoten van de kinderen. Vanaf de puberteit hadden de ouders niets meer te
vertellen. “The nurture assumption“, de aanname dat het bij de omgevingsinvloed vooral om invloed van
de opvoeder ging was weerlegd.
Einde aan de begripsverwarring en de betekenis voor de praktijk
The nurture assumption = Het misverstand opvoeding.
Nature-nurture = erfelijkheid vs. omgeving/milieu. Vanuit het kind: aanleg vs. ervaring. Verwant:
aangeboren vs. aangeleerd, maar het kind blijkt ook voor de geboorte te leren. Ontwikkeling is een
complex product van nature én nurture. De tegenstelling heeft een veel geringere betekenis voor het
praktisch handelen dan de meesten geneigd zijn te denken. Het is niet zo dat zodra je de uitkomst weet,
zodra je weet in hoeverre erfelijkheid en omgeving verantwoordelijk zijn voor het uiteindelijk
ontwikkelingsresultaat, je dan ook weet hoe je moet handelen.
Wat onveranderbaar leek, bleek toch veranderbaar
Het gaat in het nature-nurture debat in de eerste plaats over feitelijke veranderbaarheid. Onhoudbaar
uitgangspunt: ‘de natuur’/ ‘de erfelijke basis’ blijft altijd hetzelfde en is niet te veranderen. Manieren
waarop erfelijkheid minder onveranderlijk bleek te zijn:
1. Schoolsucces van kinderen hing samen met erfelijk privilege. Niet erfelijke factoren zoals
intelligentie (nature), maar sociale factoren zoals rijkdom en de invloed daarvan op onderwijs
(nurture) waren belangrijk. Vanaf begin jaren ’60: niet sociale afkomst zou de instroomniveau in
het onderwijs moeten bepalen, maar de individuele geschiktheid. Eind jaren ‘70 bleek dat van
gelijke kansen geen sprake was. Reproductiethese: de stelling dat het onderwijs als systeem niet
aan verandering van de maatschappelijke verhoudingen kan bijdragen, maar die verhoudingen
eigenlijk alleen maar onveranderd kan doorgeven. Ondanks het gebrek aan succes wordt het
gelijke kansenbeleid ingezet en men doet zijn best om de taalachterstanden van peuters en
kleuters van allochtone afkomst weg te werken.
2. De genetische basis aan eigenschappen die een kind bij de conceptie van vader en moeder
meekrijgt leek onveranderlijk. Van twee leden van eeneiige tweelingen, die in verschillende
milieus opgroeiden, werd aangenomen dat de erfelijke basis precies dezelfde was en dat de
verschillen in ontwikkeling op latere leeftijd dus volstrekt aan het verschil in omgeving (aan
nurture) kon worden toegeschreven.
Leenders, F. (2001). Aangeboren of aangeleerd
Inleiding
De erfelijkheidsgedachte suggereert dat 'aangeboren' onveranderbaarheid impliceert.
Aangeboren:
- In ruime zin: alle invloeden die t/m de geboorte werkzaam zijn en het ontwikkelingsverloop van het
individu bepalen.
Alle erfelijke factoren, waarvan de informatie in genen en chromosomen is vastgelegd, en de gevolgen
van invloeden die tijdens de zwangerschap werkzaam zijn geweest (bijv. infecties en voedselstoornissen)
en van invloeden tijdens de geboorte (bijv. zuurstoftekort).
- In engere zin: de erfelijke informatie zoals vastgelegd in genen en chromosomen en tot uitdrukking komt
in de biologische uitrusting.
Gen: kleinste dager van erfelijke informatie, bestaande uit het eiwit DNA. Chromosomen: strengen van
genen. Genotype: het geheel aan geërfd genetisch materiaal van een individu.
Genetische informatie drukt zich uit in het fenotype: de observeerbare eigenschappen van een persoon.
Niet alle in het genotype aanwezige informatie krijgt zijn beslag in het fenotype. Recessieve of dominante
