Eldering (2011) - H 9 uit Cultuur en opvoeding (Eldering).
Risicofactoren en probleemgedrag
Risicofactor: een factor (in het kind zelf of in het gezin of wijdere omgeving) die de kans op het ontstaan
van psychosociale problemen bij jeugdigen vergroot. Geen direct verband.
Algemene risicofactoren
Specifieke risicofactoren
Migratie als stressvolle gebeurtenis
Meeste allochtone kinderen in NL geboren. Asielmigranten niet.
Schokkende gebeurtenissen in hun herkomstland. Vluchtelingen 3 typen stressfactoren:
● geweldservaringen en traumatisering;
● migratie en (culturele) ontworteling;
● lage maatschappelijke positie en marginalisatie.
Debat: vluchtelingen als door geweldservaringen diep getraumatiseerde slachtoffers (probleemgroep) vs.
vluchtelingen als overlevenden met het vermogen om effectieve coping-mechanismen te ontwikkelen.
Risicofactoren na migratie: langdurig verblijf in opvangcentrum, negatieve houding van
ontvangende samenleving tegenover asielzoekers, grote afstand tussen beide culturen en negatieve
houding van vluchtelingen tegenover acculturatie.
Culturele discontinuïteit tussen gezin en school
2 typen risicofactoren: cultuurverschillen tussen settingen, en frequentie van contacten tussen personen
uit verschillende settingen, bijv. gezin en school. -> Culturele verschillen tussen settingen niet overbrugd
en kinderen grotere kans op psychosociale problemen.
Culturele afstand tussen gezin en school het grootst bij laagopgeleide allochtone ouders afkomstig uit
plattelandsgebieden in niet-westerse samenlevingen zoals Marokko, Turkije, Somalië. Minder groot bij
Surinaamse ouders en uit Zuid- en Midden-Europese landen.
Kritiek op socialisatiefunctie van het onderwijs en opvoedingsstijl van leerkrachten en hun
waarden en normen.
Acculturatieconflicten in gezinnen
Sancties van ouders en familie
Eerst proberen allochtone ouders deze problemen en conflicten binnen het gezin zelf op te lossen. Manier
waarop is deels afhankelijk van opvoedingsstijl van allochtone ouders en flexibiliteit en bereidheid tot
compromissen van beide partijen. Autoritaire opvoedingsstijl: problemen meestal niet bespreekbaar (met
vaders). Ouders controleren hun kinderen binnens- en buitenshuis. Wanneer een conflict groter wordt,
treffen ouders sancties als slaan of opsluiten.
Wanneer een conflict escaleert en in etnische gemeenschap bekend wordt, nemen vaders vaak
strengere maatregelen (vooral bij gezinnen uit patrilineaire en ‘eer-en-schande’-culturen):
- Terugsturen naar het land van herkomst.
Soms uit preventie; voorkomen dat kinderen van de taal en cultuur van hun herkomstland vervreemdden.
Jongens die op het ‘verkeerde pad’ zijn geraakt of dreigden te raken. Zoons aan de slechte invloed
van de Nederlandse omgeving en verkeerde vrienden onttrekken. Familie in Marokko of Turkije kunnen
hun zoon van zijn verslaving afhelpen (niet waar).
Dochters om heropgevoed te worden. Onder strenge controle van familie en dienden als negatief
identificatiemodel voor hun leeftijdsgenoten daar. Soms had een man zoveel eerverlies in NL dat hij
besloot het hele gezin naar het herkomstland terug te brengen.
- Uithuwelijking.
Marokkaanse en Turkse ouders denken soms met het uithuwelijken van hun zoon een einde te kunnen
maken aan zijn relatie met een Nederlandse vriendin.
Uithuwelijking van een zoon gezien als remedie om hem van zijn drugs- en gokverslaving of
Risicofactoren en probleemgedrag
Risicofactor: een factor (in het kind zelf of in het gezin of wijdere omgeving) die de kans op het ontstaan
van psychosociale problemen bij jeugdigen vergroot. Geen direct verband.
Algemene risicofactoren
Specifieke risicofactoren
Migratie als stressvolle gebeurtenis
Meeste allochtone kinderen in NL geboren. Asielmigranten niet.
Schokkende gebeurtenissen in hun herkomstland. Vluchtelingen 3 typen stressfactoren:
● geweldservaringen en traumatisering;
● migratie en (culturele) ontworteling;
● lage maatschappelijke positie en marginalisatie.
Debat: vluchtelingen als door geweldservaringen diep getraumatiseerde slachtoffers (probleemgroep) vs.
vluchtelingen als overlevenden met het vermogen om effectieve coping-mechanismen te ontwikkelen.
Risicofactoren na migratie: langdurig verblijf in opvangcentrum, negatieve houding van
ontvangende samenleving tegenover asielzoekers, grote afstand tussen beide culturen en negatieve
houding van vluchtelingen tegenover acculturatie.
Culturele discontinuïteit tussen gezin en school
2 typen risicofactoren: cultuurverschillen tussen settingen, en frequentie van contacten tussen personen
uit verschillende settingen, bijv. gezin en school. -> Culturele verschillen tussen settingen niet overbrugd
en kinderen grotere kans op psychosociale problemen.
Culturele afstand tussen gezin en school het grootst bij laagopgeleide allochtone ouders afkomstig uit
plattelandsgebieden in niet-westerse samenlevingen zoals Marokko, Turkije, Somalië. Minder groot bij
Surinaamse ouders en uit Zuid- en Midden-Europese landen.
Kritiek op socialisatiefunctie van het onderwijs en opvoedingsstijl van leerkrachten en hun
waarden en normen.
Acculturatieconflicten in gezinnen
Sancties van ouders en familie
Eerst proberen allochtone ouders deze problemen en conflicten binnen het gezin zelf op te lossen. Manier
waarop is deels afhankelijk van opvoedingsstijl van allochtone ouders en flexibiliteit en bereidheid tot
compromissen van beide partijen. Autoritaire opvoedingsstijl: problemen meestal niet bespreekbaar (met
vaders). Ouders controleren hun kinderen binnens- en buitenshuis. Wanneer een conflict groter wordt,
treffen ouders sancties als slaan of opsluiten.
Wanneer een conflict escaleert en in etnische gemeenschap bekend wordt, nemen vaders vaak
strengere maatregelen (vooral bij gezinnen uit patrilineaire en ‘eer-en-schande’-culturen):
- Terugsturen naar het land van herkomst.
Soms uit preventie; voorkomen dat kinderen van de taal en cultuur van hun herkomstland vervreemdden.
Jongens die op het ‘verkeerde pad’ zijn geraakt of dreigden te raken. Zoons aan de slechte invloed
van de Nederlandse omgeving en verkeerde vrienden onttrekken. Familie in Marokko of Turkije kunnen
hun zoon van zijn verslaving afhelpen (niet waar).
Dochters om heropgevoed te worden. Onder strenge controle van familie en dienden als negatief
identificatiemodel voor hun leeftijdsgenoten daar. Soms had een man zoveel eerverlies in NL dat hij
besloot het hele gezin naar het herkomstland terug te brengen.
- Uithuwelijking.
Marokkaanse en Turkse ouders denken soms met het uithuwelijken van hun zoon een einde te kunnen
maken aan zijn relatie met een Nederlandse vriendin.
Uithuwelijking van een zoon gezien als remedie om hem van zijn drugs- en gokverslaving of
