Hoorcollege 2 beginselen van de democratische rechtsstaat – 20 september 2023
Onderwerp: politiek staatsrecht
Democratische rechtsstaat = de bevolking oefent op verschillende manieren invloed uit op
het beleid:
- Door verkiezing van de president of de regering (indirecte democratie,
meerderheidsdemocratie)
- Door de leden van een vertegenwoordigend orgaan te kiezen (parlement, gemeente,
waterschappen etc.) (indirecte democratie, representatieve democratie)
- Door direct zelf beslissingen te nemen referendum (directe democratie)
Directe democratie ‘het volk’ beslist?
Aankondiging referendum voor -betaald parkeren auto- niet beslist door het gehele volk,
maar door een deel, namelijk degenen die een auto hebben en gratis willen parkeren.
Sleutelen aan de invloed van democratie Pieter Omtzigt
- Kiesstelsel aanpassen Regio’s meer invloed, sommige minder
Helpt nieuw kiesstelsel?
Debacle voorkomen, want sommige regio’s voelen zich meer gehoord aangezien ze meer
invloed krijgen, maar niet in elke situatie
Democratische voorwaarden:
- Invloed actief en passief kiesrecht in vrije en geheime verkiezingen (54 ev GW)
- Deliberatie het ervoor zorgen dat discussie over politiek onderwerp kan bloeien
(politieke grondrechten 7-9 GW), parlementaire immuniteit 71 GW
- Inclusie gelijke rechten voor iedereen (1 GW), zorgt voor pluraliteit
- Transparantie openbaarheid van informatie en transparantie (110 GW, Woo)
WetOpenOverheid, opvolger WetOpenbaarheid van Bestuur
Waarom wel democratie?
Weber charisma koning, traditie, ‘het werkt’
Willy Brandt Democratie is geen geval van doelmatigheid, maar van moraliteit iedereen
zou mee moeten tellen in de democratie
Waarom geen democratie?
- Elke 4 jaar verkiezingen, wat veel wisselingen betekent in de beslissingen, niet
efficiënt, chaotisch
- Verkiezingen kosten veel geld
- Er worden soms verkeerde beslissingen genomen door Tweede Kamer
Voortbestaan democratie niet vanzelfsprekend:
- Nepnieuws
- Fragmentatie
- Wachttijden Woo lopen op
- Lange formatie
Onderwerp: politiek staatsrecht
Democratische rechtsstaat = de bevolking oefent op verschillende manieren invloed uit op
het beleid:
- Door verkiezing van de president of de regering (indirecte democratie,
meerderheidsdemocratie)
- Door de leden van een vertegenwoordigend orgaan te kiezen (parlement, gemeente,
waterschappen etc.) (indirecte democratie, representatieve democratie)
- Door direct zelf beslissingen te nemen referendum (directe democratie)
Directe democratie ‘het volk’ beslist?
Aankondiging referendum voor -betaald parkeren auto- niet beslist door het gehele volk,
maar door een deel, namelijk degenen die een auto hebben en gratis willen parkeren.
Sleutelen aan de invloed van democratie Pieter Omtzigt
- Kiesstelsel aanpassen Regio’s meer invloed, sommige minder
Helpt nieuw kiesstelsel?
Debacle voorkomen, want sommige regio’s voelen zich meer gehoord aangezien ze meer
invloed krijgen, maar niet in elke situatie
Democratische voorwaarden:
- Invloed actief en passief kiesrecht in vrije en geheime verkiezingen (54 ev GW)
- Deliberatie het ervoor zorgen dat discussie over politiek onderwerp kan bloeien
(politieke grondrechten 7-9 GW), parlementaire immuniteit 71 GW
- Inclusie gelijke rechten voor iedereen (1 GW), zorgt voor pluraliteit
- Transparantie openbaarheid van informatie en transparantie (110 GW, Woo)
WetOpenOverheid, opvolger WetOpenbaarheid van Bestuur
Waarom wel democratie?
Weber charisma koning, traditie, ‘het werkt’
Willy Brandt Democratie is geen geval van doelmatigheid, maar van moraliteit iedereen
zou mee moeten tellen in de democratie
Waarom geen democratie?
- Elke 4 jaar verkiezingen, wat veel wisselingen betekent in de beslissingen, niet
efficiënt, chaotisch
- Verkiezingen kosten veel geld
- Er worden soms verkeerde beslissingen genomen door Tweede Kamer
Voortbestaan democratie niet vanzelfsprekend:
- Nepnieuws
- Fragmentatie
- Wachttijden Woo lopen op
- Lange formatie
