Samenvatting: Organisatie en informatie
Rob Bots, Wendy Jansen – 7e druk
Noordhoff Uitgevers
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Organiseren en informeren ........................................................................................ 3
1.1 Belang van informatie en ICT ............................................................................................... 3
1.2 Enkele begrippen gedefinieerd ............................................................................................. 3
1.3 Informatie als productiemiddel .............................................................................................. 4
1.4 Impact van trends in ICT ....................................................................................................... 4
Hoofdstuk 2: Coördinatie en informatie ........................................................................................... 6
2.1 Arbeidsverdeling en coördinatie............................................................................................ 6
2.2 Primaire proces en informatie ............................................................................................... 6
2.3 Coördinatiemechanismen, basisonderdelen en organisatiestructuren ................................ 6
2.4 relatie tussen organisatiestructuur, coördinatiemechanismen en informatiesysteem ......... 7
2.4.1 Direct toezicht en de entrepreneursorganisatie ................................................................ 7
2.4.2 Standaardisatie van werkprocessen en de machineorganisatie ...................................... 8
2.4.3 Standaardisatie van resultaat en de divisiestructuur ........................................................ 9
2.4.4 Standaardisatie van vaardigheden en de professionele organisatie .............................. 10
2.4.5 Onderlinge afstemming en de adhocratie ....................................................................... 10
2.5 Noodzaak van een organisatiekundige bril ......................................................................... 11
Hoofdstuk 3: Informatie en vermindering van onzekerheid .......................................................... 12
3.1 Onzekerheid van informatie ................................................................................................ 12
3.2 Relaties tussen taakonzekerheid en organisatiestructuur .................................................. 12
3.2 Strategieën voor het verminderen van de taakonzekerheid............................................... 13
Hoofdstuk 4: Strategie en informatie ............................................................................................. 15
4.1 Strategievorming ................................................................................................................. 15
4.2 Informatie verzamelen en verwerken .................................................................................. 15
4.3 Methode om strategie te formuleren ................................................................................... 15
4.3.2 Planmatige methode ........................................................................................................ 15
4.3.3 Strategie van de ondernemer .......................................................................................... 18
4.3.4 Strategie door aanpassing .............................................................................................. 18
4.3.5 Scenarioplanning ............................................................................................................. 18
4.4 Terugkoppelingsinformatie .................................................................................................. 18
4.5 Inhoud van de strategie ....................................................................................................... 19
Hoofdstuk 5: Informatiesystemen tussen organisaties ................................................................. 20
5.1 Informatienetwerken ............................................................................................................ 20
5.2 Netwerkaspecten................................................................................................................. 20
5.3 Kanalen voor E-commerce.................................................................................................. 21
5.4 Managementvraagstukken bij relaties tussen organisaties: ............................................... 21
Hoofdstuk 6: Beslissen, Managen en informatie ........................................................................... 22
Door: Dennis
1
, Samenvatting: Organisatie en informatie
Rob Bots, Wendy Jansen – 7e druk
Noordhoff Uitgevers
6.1 Besluitvormingsdoelen ........................................................................................................ 22
6.2 Soorten besluiten en informatie .......................................................................................... 23
6.3 Niveaus van besluiten ......................................................................................................... 23
6.4 Kosten en baten van informatie .......................................................................................... 24
6.5 De manager en informatie................................................................................................... 24
6.6 Integraal management ........................................................................................................ 25
Hoofdstuk 7: Beheersen van bedrijfsprocessen en informatie ..................................................... 26
7.1 Beheersen van processen .................................................................................................. 26
7.2 Het productie-/dienstverleningsproces ............................................................................... 26
7.3 Logistieke proces ................................................................................................................ 26
7.4 Het personele proces .......................................................................................................... 27
7.5 Het financiële proces ........................................................................................................... 27
7.6 Het commerciële proces ..................................................................................................... 28
7.7 Integreren van bedrijfsprocessen........................................................................................ 28
Hoofdstuk 8: Vinden en delen van kennis ..................................................................................... 29
8.1 Kennis .................................................................................................................................. 29
8.2 Kennismanagement 1.0 ...................................................................................................... 29
8.3 Kennismanagement 2.0 ...................................................................................................... 30
8.4 Kennismanagement 3.0 ...................................................................................................... 30
8.5 ICT en kennis ...................................................................................................................... 31
Hoofdstuk 9: Informatiestrategie en informatieplanning................................................................ 32
9.1 Plaats van de informatiestrategie........................................................................................ 32
9.2 Informatiestrategie als architectuurbeleid ........................................................................... 32
9.3 Informatieplan ...................................................................................................................... 33
9.4 Kwaliteit van de informatievoorziening en de informatiesystemen .................................... 35
9.5 Privacyaspecten .................................................................................................................. 35
Hoofdstuk 10: Plannen van informatie als een proces ................................................................ 36
10.1 Aspecten van informatieplanning ........................................................................................ 36
10.2 Samenspel tussen business en ICT ................................................................................... 37
10.3 Informatiseren is reorganiseren .......................................................................................... 38
10.4 De manager en informatievoorziening ................................................................................ 39
10.5 Uitvoeringsplanning ............................................................................................................. 39
Hoofdstuk 11: Beheren van de informatievoorziening................................................................. 41
11.1 Beheerstrategie ................................................................................................................... 41
11.2 Kosten van beheer .............................................................................................................. 41
11.3 Procesbenadering van beheer ............................................................................................ 41
11.4 Soorten van beheer ............................................................................................................. 42
11.5 Informatiebeveiliging ........................................................................................................... 43
Door: Dennis
2
, Samenvatting: Organisatie en informatie
Rob Bots, Wendy Jansen – 7e druk
Noordhoff Uitgevers
Hoofdstuk 1: Organiseren en informeren
1.1 Belang van informatie en ICT
Ondanks alle ontwikkelingen in de ICT gaat het in organisaties nog steeds om dezelfde aspecten die altijd
belangrijk zijn geweest, namelijk informatie en communiceren.
1.2 Enkele begrippen gedefinieerd
Organisatie: samenwerkingsverband van mensen die activiteiten uitvoeren met behulp van middelen en
een relatie onderhouden met de omgeving, gericht op het realiseren van bepaalde doelen (met name het
leveren van producten of diensten).
Communicatie: proces van informatie-uitwisseling tussen personen (en machines). Een definitie van
communicatie is: overbrengen van informatie door een zender met de bedoeling de mening of de handeling
van de ontvanger daarmee te beïnvloeden.
Bericht: wanneer een bericht wordt verzonden, wordt dit in een code omgezet. Voorbeelden van een code
zijn de taal (in een mail of krantenbericht) of cijfers (in de stand van de eredivisie of de beurskoers).
Decoderen: betekenis uit de code halen en het bericht ontdoen van ruis.
Ruis: bericht wordt vervormd of weggelaten, waardoor een verkeerd of onvolledig bericht bij de ontvanger
aankomt.
Informatie, gegevens en kennis:
Informatie: bestaat uit met elkaar in verband gebrachte en geïnterpreteerde gegevens. De ontvanger van
de gegevens geeft er betekenis aan en koppelt de nieuwe gegevens aan elkaar of aan al aanwezige
informatie. Informatie is altijd gekoppeld aan een specifieke situatie.
Gegevens: betreffen de objectief waarneembare neerslag van feiten of kennis op een bepaald medium,
zodat deze gegevens uitgewisseld kunnen worden. Gegevens zijn symbolen waar nog geen betekenis aan
is gegeven.
Kennis: stelt mensen in staat om betekenis toe te kennen aan gegevens om daaruit informatie te genereren,
waarmee deze kan worden gebruikt om een beslissing te nemen of een taak uit te voeren. Kennis is dus nog
meer aan de persoon verbonden dan gegevens.
Informatievoorziening: levert een bijdrage aan het besturen en beheersen van de organisatie. De
informatievoorziening heeft betrekking op alle middelen die nodig zijn voor het verstrekken van informatie.
Informatie- en communicatietechnologie (ICT): wordt gevormd door de kennis en de middelen waarmee
informatie in en tussen organisatie kan worden uitgewisseld. ICT omvat:
Hardware: computers en randapparatuur (waarbij telecommunicatie steeds belangrijker wordt).
Software: programma’s en hun toepassingen.
Humanware: alle organisatorische voorzieningen, zoals opleiding, introductie en personeel, waarmee
de ICT-middelen ook effectief kunnen worden gebruikt.
Door: Dennis
3
Rob Bots, Wendy Jansen – 7e druk
Noordhoff Uitgevers
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Organiseren en informeren ........................................................................................ 3
1.1 Belang van informatie en ICT ............................................................................................... 3
1.2 Enkele begrippen gedefinieerd ............................................................................................. 3
1.3 Informatie als productiemiddel .............................................................................................. 4
1.4 Impact van trends in ICT ....................................................................................................... 4
Hoofdstuk 2: Coördinatie en informatie ........................................................................................... 6
2.1 Arbeidsverdeling en coördinatie............................................................................................ 6
2.2 Primaire proces en informatie ............................................................................................... 6
2.3 Coördinatiemechanismen, basisonderdelen en organisatiestructuren ................................ 6
2.4 relatie tussen organisatiestructuur, coördinatiemechanismen en informatiesysteem ......... 7
2.4.1 Direct toezicht en de entrepreneursorganisatie ................................................................ 7
2.4.2 Standaardisatie van werkprocessen en de machineorganisatie ...................................... 8
2.4.3 Standaardisatie van resultaat en de divisiestructuur ........................................................ 9
2.4.4 Standaardisatie van vaardigheden en de professionele organisatie .............................. 10
2.4.5 Onderlinge afstemming en de adhocratie ....................................................................... 10
2.5 Noodzaak van een organisatiekundige bril ......................................................................... 11
Hoofdstuk 3: Informatie en vermindering van onzekerheid .......................................................... 12
3.1 Onzekerheid van informatie ................................................................................................ 12
3.2 Relaties tussen taakonzekerheid en organisatiestructuur .................................................. 12
3.2 Strategieën voor het verminderen van de taakonzekerheid............................................... 13
Hoofdstuk 4: Strategie en informatie ............................................................................................. 15
4.1 Strategievorming ................................................................................................................. 15
4.2 Informatie verzamelen en verwerken .................................................................................. 15
4.3 Methode om strategie te formuleren ................................................................................... 15
4.3.2 Planmatige methode ........................................................................................................ 15
4.3.3 Strategie van de ondernemer .......................................................................................... 18
4.3.4 Strategie door aanpassing .............................................................................................. 18
4.3.5 Scenarioplanning ............................................................................................................. 18
4.4 Terugkoppelingsinformatie .................................................................................................. 18
4.5 Inhoud van de strategie ....................................................................................................... 19
Hoofdstuk 5: Informatiesystemen tussen organisaties ................................................................. 20
5.1 Informatienetwerken ............................................................................................................ 20
5.2 Netwerkaspecten................................................................................................................. 20
5.3 Kanalen voor E-commerce.................................................................................................. 21
5.4 Managementvraagstukken bij relaties tussen organisaties: ............................................... 21
Hoofdstuk 6: Beslissen, Managen en informatie ........................................................................... 22
Door: Dennis
1
, Samenvatting: Organisatie en informatie
Rob Bots, Wendy Jansen – 7e druk
Noordhoff Uitgevers
6.1 Besluitvormingsdoelen ........................................................................................................ 22
6.2 Soorten besluiten en informatie .......................................................................................... 23
6.3 Niveaus van besluiten ......................................................................................................... 23
6.4 Kosten en baten van informatie .......................................................................................... 24
6.5 De manager en informatie................................................................................................... 24
6.6 Integraal management ........................................................................................................ 25
Hoofdstuk 7: Beheersen van bedrijfsprocessen en informatie ..................................................... 26
7.1 Beheersen van processen .................................................................................................. 26
7.2 Het productie-/dienstverleningsproces ............................................................................... 26
7.3 Logistieke proces ................................................................................................................ 26
7.4 Het personele proces .......................................................................................................... 27
7.5 Het financiële proces ........................................................................................................... 27
7.6 Het commerciële proces ..................................................................................................... 28
7.7 Integreren van bedrijfsprocessen........................................................................................ 28
Hoofdstuk 8: Vinden en delen van kennis ..................................................................................... 29
8.1 Kennis .................................................................................................................................. 29
8.2 Kennismanagement 1.0 ...................................................................................................... 29
8.3 Kennismanagement 2.0 ...................................................................................................... 30
8.4 Kennismanagement 3.0 ...................................................................................................... 30
8.5 ICT en kennis ...................................................................................................................... 31
Hoofdstuk 9: Informatiestrategie en informatieplanning................................................................ 32
9.1 Plaats van de informatiestrategie........................................................................................ 32
9.2 Informatiestrategie als architectuurbeleid ........................................................................... 32
9.3 Informatieplan ...................................................................................................................... 33
9.4 Kwaliteit van de informatievoorziening en de informatiesystemen .................................... 35
9.5 Privacyaspecten .................................................................................................................. 35
Hoofdstuk 10: Plannen van informatie als een proces ................................................................ 36
10.1 Aspecten van informatieplanning ........................................................................................ 36
10.2 Samenspel tussen business en ICT ................................................................................... 37
10.3 Informatiseren is reorganiseren .......................................................................................... 38
10.4 De manager en informatievoorziening ................................................................................ 39
10.5 Uitvoeringsplanning ............................................................................................................. 39
Hoofdstuk 11: Beheren van de informatievoorziening................................................................. 41
11.1 Beheerstrategie ................................................................................................................... 41
11.2 Kosten van beheer .............................................................................................................. 41
11.3 Procesbenadering van beheer ............................................................................................ 41
11.4 Soorten van beheer ............................................................................................................. 42
11.5 Informatiebeveiliging ........................................................................................................... 43
Door: Dennis
2
, Samenvatting: Organisatie en informatie
Rob Bots, Wendy Jansen – 7e druk
Noordhoff Uitgevers
Hoofdstuk 1: Organiseren en informeren
1.1 Belang van informatie en ICT
Ondanks alle ontwikkelingen in de ICT gaat het in organisaties nog steeds om dezelfde aspecten die altijd
belangrijk zijn geweest, namelijk informatie en communiceren.
1.2 Enkele begrippen gedefinieerd
Organisatie: samenwerkingsverband van mensen die activiteiten uitvoeren met behulp van middelen en
een relatie onderhouden met de omgeving, gericht op het realiseren van bepaalde doelen (met name het
leveren van producten of diensten).
Communicatie: proces van informatie-uitwisseling tussen personen (en machines). Een definitie van
communicatie is: overbrengen van informatie door een zender met de bedoeling de mening of de handeling
van de ontvanger daarmee te beïnvloeden.
Bericht: wanneer een bericht wordt verzonden, wordt dit in een code omgezet. Voorbeelden van een code
zijn de taal (in een mail of krantenbericht) of cijfers (in de stand van de eredivisie of de beurskoers).
Decoderen: betekenis uit de code halen en het bericht ontdoen van ruis.
Ruis: bericht wordt vervormd of weggelaten, waardoor een verkeerd of onvolledig bericht bij de ontvanger
aankomt.
Informatie, gegevens en kennis:
Informatie: bestaat uit met elkaar in verband gebrachte en geïnterpreteerde gegevens. De ontvanger van
de gegevens geeft er betekenis aan en koppelt de nieuwe gegevens aan elkaar of aan al aanwezige
informatie. Informatie is altijd gekoppeld aan een specifieke situatie.
Gegevens: betreffen de objectief waarneembare neerslag van feiten of kennis op een bepaald medium,
zodat deze gegevens uitgewisseld kunnen worden. Gegevens zijn symbolen waar nog geen betekenis aan
is gegeven.
Kennis: stelt mensen in staat om betekenis toe te kennen aan gegevens om daaruit informatie te genereren,
waarmee deze kan worden gebruikt om een beslissing te nemen of een taak uit te voeren. Kennis is dus nog
meer aan de persoon verbonden dan gegevens.
Informatievoorziening: levert een bijdrage aan het besturen en beheersen van de organisatie. De
informatievoorziening heeft betrekking op alle middelen die nodig zijn voor het verstrekken van informatie.
Informatie- en communicatietechnologie (ICT): wordt gevormd door de kennis en de middelen waarmee
informatie in en tussen organisatie kan worden uitgewisseld. ICT omvat:
Hardware: computers en randapparatuur (waarbij telecommunicatie steeds belangrijker wordt).
Software: programma’s en hun toepassingen.
Humanware: alle organisatorische voorzieningen, zoals opleiding, introductie en personeel, waarmee
de ICT-middelen ook effectief kunnen worden gebruikt.
Door: Dennis
3
