De Affectieve burger Samenvatting
Maxime Velthuis
TP jaar 3
In deze samenvatting zijn de leerdoelen vanuit de opleiding TP op de hogeschool leiden
gehanteerd. De leerdoelen dienen als rode draad voor hetgeen gevraagd wordt in de
toets. Mocht iets nog onduidelijk zijn of meer interesse bij je opwekken, raad ik aan je
verder te verdiepen in de stof die in het boek staat beschreven.
Het boek dat is samengevat in deze samenvatting heet: ‘De affectieve burger’ Hoe de
overheid verleidt en verplicht tot zorgzaamheid. Van Thomas Kampen, Imrat Verhoeven
en Loes Verplanke.
Weten
Studenten kunnen uitleggen wat de Wmo en de prestatievelden inhouden.
Studenten kennen de volgende thema’s en begrippen en kunnen deze beschrijven:
- participatiemaatschappij
- Kritiek op de verzorgingsstaat
- civil society
- binding, bridging en linking
- het nieuwe welzijn
- Transitie en transformatie
Studenten kunnen de achterliggende ideologieën van de verzorgingsstaat en
participatiemaatschappij in eigen woorden uitleggen.
Studenten kunnen de Wmo en daaraan gerelateerde wetgeving (participatiewet, AWBZ,
wet op de jeugdzorg et cetera) in eigen woorden uitleggen.
Studenten kunnen verschillende regierollen van de gemeente in het sociale domein in
eigen woorden omschrijven.
Studenten kunnen uitleggen wat burgerkracht is en wat dit betekent voor de
maatschappij.
Studenten kunnen de laatste ontwikkelingen op het terrein van participatie en het nieuwe
welzijn uitleggen.
Studenten zijn in staat hun toekomstige beroepsbeoefening te positioneren binnen de
huidige beleidsontwikkelingen en zijn zich bewust van de betekenis daarvan voor hun
handelen.
Inzicht
Studenten hebben zicht op de rol en positie van professionals in het nieuwe welzijn en
hebben inzicht in de eigen rol als MWDer/TPer in de ontwikkelingen in het sociale domein
en kunnen dit onder woorden brengen. Studenten hebben inzicht in de doelstellingen van
de transformatie van het sociale domein en weten deze begrijpelijk onder woorden te
brengen.
1
,Inhoud
Inleiding .................................................................................................................................................... 3
Hoofstuk 10 sterke vrijwilligers zwakke vrijwilligers ............................................................................... 3
Hoofdstuk 5 Beheersing, bevrijding en erkenning van geleide vrijwilligers ............................................ 5
Hoofdstuk 6 Burgerkracht ........................................................................................................................ 6
Hoofdstuk 9 wederkerigheid.................................................................................................................... 7
Hoofdstuk 11 Duurzame zorg, geen duurzame relaties .......................................................................... 9
Hoofdstuk 12 Kwetsbaarheid van zelfrespect ....................................................................................... 10
Hoofdstuk 4 Claimcultuur schaamcultuur ............................................................................................. 13
Hoofdstuk 8 Framing .............................................................................................................................. 15
Artikel Capability aproach ...................................................................................................................... 15
Artikel Evidence Based ........................................................................................................................... 17
PowerPoint input ................................................................................................................................... 17
2
,Inleiding
We spreken in de westerse landen zoals, Canada, het Verenigd Koninkrijk en Nederland,
van een activerende verzorgingsstaat. Dit houdt in dat de mensen worden
aangespoord om actief mee te doen in de samenleving. In China wordt dit afgedwongen
via wet- en regelgeving
Volgens socioloog Van Doorn, lag het probleem in de verzorgingsstaat fundamenteler dan
alleen de druk op voorzieningen. De echte crisis lag volgens hem in te hoge
verwachtingen van het systeem en te lage verwachtingen van burgers. De
verzorgingsstaat stempelt burgers tot zwak en afhankelijk mens. Resulterend in
‘staatpaternalisme’1 en ‘welzijnspatronage2’. Ook ontstaat de calculerende burger.
De calculerende burger: misbruik van voorzieningen en onrechtmatig gedrag door
gebrek aan plichtsbesef.
Sociaal burgerschap
Belangrijk is dat burgerschap gezien wordt als activiteit. Wanneer burgerschap als
activiteit gezien wordt, dan zal het klassieke concept van sociaal burgerschap duidelijk
worden. De burgers kennen dan hun rechten aan burgers toe, waardoor de regering
aanspraak kan maken op de collectieve regeling en, waardoor ieder een menswaardig
bestaan kan leiden.
Affectief burgerschap
Met affectief burgerschap benadrukt de overheid dat mensen voor zichzelf en voor
andere moeten gaan zorgen. Met affectief burgerschap wordt er naar het volgende doel
gestreven: Dat de burgerschap zich richt op het ‘intieme’ lokale niveau in plaats van
‘afstandelijk’ nationaal niveau. En meer op ‘affectieve’ relaties tussen burgers onderling
en niet op ‘anonieme’ bureaucratie van collectieve voorzieningen.
Komt door twee dingen tot stad:
- Eigen verantwoordelijk aansporen (niet leunen op voorzieningen, aansporen op
eigen oplossing)
- Actieve solidariteit (niet alleen belasting betalen zien als sociale bijdrage
(passieve solidariteit), maar ook de zorg voor buurman
op zich nemen)
Het doordingen van moraal van zorgzaamheid door middel van 3 instrumenten:
- Wet- en regelgeving
- Geld
- Communicatie
Hoofstuk 10 sterke vrijwilligers zwakke vrijwilligers
Wmo wet verandert. Hierbij veranderen de taken. Er worden meer taken aan de
gemeentes toebedeelt en de vrijwilligers en professionals krijgen een andere
1 De overheid doorkruist de voorkeuren van individuen/bedrijven, omdat zij worden geacht onvoldoende oog
te hebben voor wat werkelijk gebeurt. (neiging om alles van bovenaf - als een autoritaire vader - te regelen en
te beslissen).
2 Patronage is de sociaal ongelijke betrekking waarbij de hogergeplaatste of patroon gunsten verleent aan een
lager geplaatste of cliënt in ruil voor eerbetoon, trouw of diensten.
3
, rolverdeling.
Van professionalsregime vrijwilligersregime
Professionalsregime: Professionals treden de boventoon en de vrijwilligers hebben een
aanvullende rol.
Vrijwilligersregime: Vrijwilligers hebben een invullende rol ze nemen taken geheel/of
gedeeltelijk over die voorheen door professionals werden verricht.
Vrijwilliger: privaat handelen voor een publiek doel: het is onbaatzuchtig en
onverplicht.
Professionals: betaald worden voor wat je doet en dit is gekoppeld aan verplichtingen.
Rendementsdenken: Alles ging zich binnen organisaties afspelen (Wat levert het mij
op)
Institutionalisering: Alleen instituten bepalen en zijn betrokken bij het
hulpverleningsaanbod
Sterke vrijwilligers: mensen die vrijwillig andere mensen helpen, zonder dat ze last
hebben van mentale klachten en een professionele houding hebben.
Zwakke vrijwilligers: Mensen die vrijwillig andere mensen helpen, terwijl ze zelf leiden
aan een of meerdere mentale klachten en/of het werk niet aan kunnen (geen
professionele houding).
Problemen waar hedendaags tegenaan wordt gelopen:
- Inwerken van vrijwilligers. Ze krijgen 8 uur om vrijwilligers in te werken, vaak te kort.
Hierdoor soms niet bekwaam genoeg, dit zorgt mede voor toename van zwakke
vrijwilligers.
- Grenzen van vrijwilligers bewaken (vriendschapsband)
Van verzorgingsstaat naar participatiemaatschappij
Het doel van de participatie wet is dat ieder werkt naar eigen vermogen. Dit houdt in dat
ieder werk naar wat diegene aankan en zijn kwaliteiten en krachten volledig inzet en
benut.
Met deze wet wil de overheid gaan voorkomen i.p.v. Genezen.
Nuldelijnsondersteuning: dichtbij zijnde betrokkenen (buren, ouders, kinderen)
De samenleving zelf is de basis van de ondersteuning
De partijen die van belang zijn bij de participatiewet:
• Civil society: Vormen van georganiseerde en ongeorganiseerde burgerverbanden,
een faciliterende overheid en burgers die zelf de
verantwoordelijkheid nemen voor hun handelen en voor hun
leefomstandigheden.
• Overheid (met name lokaal)
• Burgers - als onderdeel van de civil society (vrijwilligers)
- als onderwerp/ doelgroep
Voorbeelden van civil society uitvoering in praktijk zijn:
De helpende buur die een kopje soep komt brengen
• Goede doelen als Amnesty International, Greenpeace en bijvoorbeeld het fonds
KWF Kankerbestrijding
4
Maxime Velthuis
TP jaar 3
In deze samenvatting zijn de leerdoelen vanuit de opleiding TP op de hogeschool leiden
gehanteerd. De leerdoelen dienen als rode draad voor hetgeen gevraagd wordt in de
toets. Mocht iets nog onduidelijk zijn of meer interesse bij je opwekken, raad ik aan je
verder te verdiepen in de stof die in het boek staat beschreven.
Het boek dat is samengevat in deze samenvatting heet: ‘De affectieve burger’ Hoe de
overheid verleidt en verplicht tot zorgzaamheid. Van Thomas Kampen, Imrat Verhoeven
en Loes Verplanke.
Weten
Studenten kunnen uitleggen wat de Wmo en de prestatievelden inhouden.
Studenten kennen de volgende thema’s en begrippen en kunnen deze beschrijven:
- participatiemaatschappij
- Kritiek op de verzorgingsstaat
- civil society
- binding, bridging en linking
- het nieuwe welzijn
- Transitie en transformatie
Studenten kunnen de achterliggende ideologieën van de verzorgingsstaat en
participatiemaatschappij in eigen woorden uitleggen.
Studenten kunnen de Wmo en daaraan gerelateerde wetgeving (participatiewet, AWBZ,
wet op de jeugdzorg et cetera) in eigen woorden uitleggen.
Studenten kunnen verschillende regierollen van de gemeente in het sociale domein in
eigen woorden omschrijven.
Studenten kunnen uitleggen wat burgerkracht is en wat dit betekent voor de
maatschappij.
Studenten kunnen de laatste ontwikkelingen op het terrein van participatie en het nieuwe
welzijn uitleggen.
Studenten zijn in staat hun toekomstige beroepsbeoefening te positioneren binnen de
huidige beleidsontwikkelingen en zijn zich bewust van de betekenis daarvan voor hun
handelen.
Inzicht
Studenten hebben zicht op de rol en positie van professionals in het nieuwe welzijn en
hebben inzicht in de eigen rol als MWDer/TPer in de ontwikkelingen in het sociale domein
en kunnen dit onder woorden brengen. Studenten hebben inzicht in de doelstellingen van
de transformatie van het sociale domein en weten deze begrijpelijk onder woorden te
brengen.
1
,Inhoud
Inleiding .................................................................................................................................................... 3
Hoofstuk 10 sterke vrijwilligers zwakke vrijwilligers ............................................................................... 3
Hoofdstuk 5 Beheersing, bevrijding en erkenning van geleide vrijwilligers ............................................ 5
Hoofdstuk 6 Burgerkracht ........................................................................................................................ 6
Hoofdstuk 9 wederkerigheid.................................................................................................................... 7
Hoofdstuk 11 Duurzame zorg, geen duurzame relaties .......................................................................... 9
Hoofdstuk 12 Kwetsbaarheid van zelfrespect ....................................................................................... 10
Hoofdstuk 4 Claimcultuur schaamcultuur ............................................................................................. 13
Hoofdstuk 8 Framing .............................................................................................................................. 15
Artikel Capability aproach ...................................................................................................................... 15
Artikel Evidence Based ........................................................................................................................... 17
PowerPoint input ................................................................................................................................... 17
2
,Inleiding
We spreken in de westerse landen zoals, Canada, het Verenigd Koninkrijk en Nederland,
van een activerende verzorgingsstaat. Dit houdt in dat de mensen worden
aangespoord om actief mee te doen in de samenleving. In China wordt dit afgedwongen
via wet- en regelgeving
Volgens socioloog Van Doorn, lag het probleem in de verzorgingsstaat fundamenteler dan
alleen de druk op voorzieningen. De echte crisis lag volgens hem in te hoge
verwachtingen van het systeem en te lage verwachtingen van burgers. De
verzorgingsstaat stempelt burgers tot zwak en afhankelijk mens. Resulterend in
‘staatpaternalisme’1 en ‘welzijnspatronage2’. Ook ontstaat de calculerende burger.
De calculerende burger: misbruik van voorzieningen en onrechtmatig gedrag door
gebrek aan plichtsbesef.
Sociaal burgerschap
Belangrijk is dat burgerschap gezien wordt als activiteit. Wanneer burgerschap als
activiteit gezien wordt, dan zal het klassieke concept van sociaal burgerschap duidelijk
worden. De burgers kennen dan hun rechten aan burgers toe, waardoor de regering
aanspraak kan maken op de collectieve regeling en, waardoor ieder een menswaardig
bestaan kan leiden.
Affectief burgerschap
Met affectief burgerschap benadrukt de overheid dat mensen voor zichzelf en voor
andere moeten gaan zorgen. Met affectief burgerschap wordt er naar het volgende doel
gestreven: Dat de burgerschap zich richt op het ‘intieme’ lokale niveau in plaats van
‘afstandelijk’ nationaal niveau. En meer op ‘affectieve’ relaties tussen burgers onderling
en niet op ‘anonieme’ bureaucratie van collectieve voorzieningen.
Komt door twee dingen tot stad:
- Eigen verantwoordelijk aansporen (niet leunen op voorzieningen, aansporen op
eigen oplossing)
- Actieve solidariteit (niet alleen belasting betalen zien als sociale bijdrage
(passieve solidariteit), maar ook de zorg voor buurman
op zich nemen)
Het doordingen van moraal van zorgzaamheid door middel van 3 instrumenten:
- Wet- en regelgeving
- Geld
- Communicatie
Hoofstuk 10 sterke vrijwilligers zwakke vrijwilligers
Wmo wet verandert. Hierbij veranderen de taken. Er worden meer taken aan de
gemeentes toebedeelt en de vrijwilligers en professionals krijgen een andere
1 De overheid doorkruist de voorkeuren van individuen/bedrijven, omdat zij worden geacht onvoldoende oog
te hebben voor wat werkelijk gebeurt. (neiging om alles van bovenaf - als een autoritaire vader - te regelen en
te beslissen).
2 Patronage is de sociaal ongelijke betrekking waarbij de hogergeplaatste of patroon gunsten verleent aan een
lager geplaatste of cliënt in ruil voor eerbetoon, trouw of diensten.
3
, rolverdeling.
Van professionalsregime vrijwilligersregime
Professionalsregime: Professionals treden de boventoon en de vrijwilligers hebben een
aanvullende rol.
Vrijwilligersregime: Vrijwilligers hebben een invullende rol ze nemen taken geheel/of
gedeeltelijk over die voorheen door professionals werden verricht.
Vrijwilliger: privaat handelen voor een publiek doel: het is onbaatzuchtig en
onverplicht.
Professionals: betaald worden voor wat je doet en dit is gekoppeld aan verplichtingen.
Rendementsdenken: Alles ging zich binnen organisaties afspelen (Wat levert het mij
op)
Institutionalisering: Alleen instituten bepalen en zijn betrokken bij het
hulpverleningsaanbod
Sterke vrijwilligers: mensen die vrijwillig andere mensen helpen, zonder dat ze last
hebben van mentale klachten en een professionele houding hebben.
Zwakke vrijwilligers: Mensen die vrijwillig andere mensen helpen, terwijl ze zelf leiden
aan een of meerdere mentale klachten en/of het werk niet aan kunnen (geen
professionele houding).
Problemen waar hedendaags tegenaan wordt gelopen:
- Inwerken van vrijwilligers. Ze krijgen 8 uur om vrijwilligers in te werken, vaak te kort.
Hierdoor soms niet bekwaam genoeg, dit zorgt mede voor toename van zwakke
vrijwilligers.
- Grenzen van vrijwilligers bewaken (vriendschapsband)
Van verzorgingsstaat naar participatiemaatschappij
Het doel van de participatie wet is dat ieder werkt naar eigen vermogen. Dit houdt in dat
ieder werk naar wat diegene aankan en zijn kwaliteiten en krachten volledig inzet en
benut.
Met deze wet wil de overheid gaan voorkomen i.p.v. Genezen.
Nuldelijnsondersteuning: dichtbij zijnde betrokkenen (buren, ouders, kinderen)
De samenleving zelf is de basis van de ondersteuning
De partijen die van belang zijn bij de participatiewet:
• Civil society: Vormen van georganiseerde en ongeorganiseerde burgerverbanden,
een faciliterende overheid en burgers die zelf de
verantwoordelijkheid nemen voor hun handelen en voor hun
leefomstandigheden.
• Overheid (met name lokaal)
• Burgers - als onderdeel van de civil society (vrijwilligers)
- als onderwerp/ doelgroep
Voorbeelden van civil society uitvoering in praktijk zijn:
De helpende buur die een kopje soep komt brengen
• Goede doelen als Amnesty International, Greenpeace en bijvoorbeeld het fonds
KWF Kankerbestrijding
4
