Onderzoek – focuspunten
(Verhoeven, N. (2022). Wat is onderzoek? (7e druk).
Amsterdam; Boom).
,H1 – Waarom doe je onderzoek?
Fundamenteel / praktijkgericht onderzoek
Bij fundamenteel (ook wel theoriegericht) onderzoek doe je onderzoek met een
kennisvraag. Dit is een vraag, waarbij de antwoorden kennis opleveren over een
onderwerp.
Bij praktijkgericht onderzoek doe je onderzoek met een praktijkvraag. Dit is een
vraag, waarbij de antwoorden leiden tot het oplossen van een praktijkprobleem. –
Ook wel een praktijkgericht onderzoek.
In de praktijk: een onderzoek naar tabaksverslaving
Uit fundamenteel onderzoek zal blijken dat tabaksverslaving bestaat uit 2
componenten: lichamelijke afhankelijkheid van nicotine + de
gedragsafhankelijkheid (de gewoonte van roken).
Met praktijkgericht onderzoek kun je nagaan welke behandeling het beste werkt.
Het onderscheid is niet volledig zuiver: met praktijkgericht onderzoek kun je ook
theorievragen oplossen en andersom.
Kwalitatief / kwantitatief onderzoek
Bij een kwantitatieve onderzoeksmethode gebruik je cijfermatige (numerieke)
informatie. Het zijn gegevens over objecten, organisaties en personen. – Je
gebruikt statistische technieken om dit soort kenmerken te verwerken en om
verwachtingen te testen.
- Zoals: een beoordeling van een festival, waarbij bezoekers een cijfer van
1/10 mogen geven. Er worden 25 uit 1000 bezoekers gevraagd. Er wordt
ook onderzoek gedaan naar leeftijd en beoordeling.
- Onderzoek met behulp van cijfermatige gegevens.
Bij een kwalitatieve onderzoeksmethode onderzoek je in het veld; de dagelijkse
werkelijkheid van de samenleving. Je wil weten welke betekenis mensen zelf aan
hun omgeving geven.
- Zoals: een kort vraaggesprek over de beleving van een pretpark. Wat
vonden mensen leuk, onhandig, stom, spannend en saai? Gasten kunnen
dit zelf opschrijven.
- Onderzoek met behulp van niet-cijfermatige gegevens.
Een schematische weergave van verschillen in kwalitatief en
kwantitatief onderzoek:
Kwalitatief Kwantitatie
f
Nadruk op betekenis / context Ja Nee
, Aantal onderzochten Weinig Veel
Gegevens per onderzochte Veel Weinig
Soort gegevens Diepgaand Oppervlakkig
Objectief meetbaar (numeriek) Nee Ja
Statistische generaliseerbaar Nee Mogelijk
Inhoudelijk generaliseerbaar Mogelijk Nee
Bezwaren en kritieken
- Kwalitatieve onderzoeksresultaten zouden minder betrouwbaar zijn.
- Kwantitatieve onderzoeksresultaten zouden niet genoeg diepgang hebben.
Kwaliteitscriteria onderzoek
Kritisch onderzoek
- Houding; de onderzoeker stelt zich kritisch op. Je bent nieuwsgierig en
onafhankelijk (objectief). – Je staat open voor commentaar en legt
verantwoording af over resultaten; dit noem je een wetenschappelijke
houding.
- Kennis; je hebt kennis van methoden. Je weet welke onderzoeksmethoden
er zijn, welke criteria deze hebben en wat hun voor- en nadelen zijn. Ook
moet je kennis hebben over het onderwerp verfrissen; je kunt inlezen of
praten met experts.
- Vaardigheid; door onderzoekt te doen krijg je hier zelf vaardigheid in. Het
is een leerproces.
Uitvoering en interpretatie van onderzoek
- Betrouwbaarheid; je onderzoek hoort vrij te zijn van toevallige fouten.
Onbetrouwbaarheid leidt tot onherhaalbaarheid. Je kunt het onderzoek niet
opnieuw uitvoeren en dezelfde resultaten krijgen. Ook moeten
onderzoekers in overeenstemming zijn over de resultaten. Daarnaast is
een betrouwbaar onderzoek toetsbaar; het is gebaseerd op feite en andere
onderzoekers moeten hetzelfde onderzoek zelf over kunnen doen zonder
onduidelijkheden. Daarom moet je dit heel nauwkeurig formuleren. Je
noteert:
Over welke situatie je een uitspraak doet;
Binnen welke grenzen je onderzoek zich afspeelt;
Welke groep daarbij betrokken is of wordt;
In welke periode je onderzoek zich afspeelt;
Wat het domein is van je onderzoek.
- Validiteit; dit gaat over de geldigheid en zuiverheid van de
onderzoeksresultaten. Je weet zeker dat er tijdens het onderzoek geen
systematische fouten (niet aan toeval te wijden) zijn gemaakt. Validiteit
neemt verschillende vormen aan:
Intern valide – wanneer je de juiste conclusies kan trekken.
Begripsvaliditeit – je meet wat je wilt meten.
(Verhoeven, N. (2022). Wat is onderzoek? (7e druk).
Amsterdam; Boom).
,H1 – Waarom doe je onderzoek?
Fundamenteel / praktijkgericht onderzoek
Bij fundamenteel (ook wel theoriegericht) onderzoek doe je onderzoek met een
kennisvraag. Dit is een vraag, waarbij de antwoorden kennis opleveren over een
onderwerp.
Bij praktijkgericht onderzoek doe je onderzoek met een praktijkvraag. Dit is een
vraag, waarbij de antwoorden leiden tot het oplossen van een praktijkprobleem. –
Ook wel een praktijkgericht onderzoek.
In de praktijk: een onderzoek naar tabaksverslaving
Uit fundamenteel onderzoek zal blijken dat tabaksverslaving bestaat uit 2
componenten: lichamelijke afhankelijkheid van nicotine + de
gedragsafhankelijkheid (de gewoonte van roken).
Met praktijkgericht onderzoek kun je nagaan welke behandeling het beste werkt.
Het onderscheid is niet volledig zuiver: met praktijkgericht onderzoek kun je ook
theorievragen oplossen en andersom.
Kwalitatief / kwantitatief onderzoek
Bij een kwantitatieve onderzoeksmethode gebruik je cijfermatige (numerieke)
informatie. Het zijn gegevens over objecten, organisaties en personen. – Je
gebruikt statistische technieken om dit soort kenmerken te verwerken en om
verwachtingen te testen.
- Zoals: een beoordeling van een festival, waarbij bezoekers een cijfer van
1/10 mogen geven. Er worden 25 uit 1000 bezoekers gevraagd. Er wordt
ook onderzoek gedaan naar leeftijd en beoordeling.
- Onderzoek met behulp van cijfermatige gegevens.
Bij een kwalitatieve onderzoeksmethode onderzoek je in het veld; de dagelijkse
werkelijkheid van de samenleving. Je wil weten welke betekenis mensen zelf aan
hun omgeving geven.
- Zoals: een kort vraaggesprek over de beleving van een pretpark. Wat
vonden mensen leuk, onhandig, stom, spannend en saai? Gasten kunnen
dit zelf opschrijven.
- Onderzoek met behulp van niet-cijfermatige gegevens.
Een schematische weergave van verschillen in kwalitatief en
kwantitatief onderzoek:
Kwalitatief Kwantitatie
f
Nadruk op betekenis / context Ja Nee
, Aantal onderzochten Weinig Veel
Gegevens per onderzochte Veel Weinig
Soort gegevens Diepgaand Oppervlakkig
Objectief meetbaar (numeriek) Nee Ja
Statistische generaliseerbaar Nee Mogelijk
Inhoudelijk generaliseerbaar Mogelijk Nee
Bezwaren en kritieken
- Kwalitatieve onderzoeksresultaten zouden minder betrouwbaar zijn.
- Kwantitatieve onderzoeksresultaten zouden niet genoeg diepgang hebben.
Kwaliteitscriteria onderzoek
Kritisch onderzoek
- Houding; de onderzoeker stelt zich kritisch op. Je bent nieuwsgierig en
onafhankelijk (objectief). – Je staat open voor commentaar en legt
verantwoording af over resultaten; dit noem je een wetenschappelijke
houding.
- Kennis; je hebt kennis van methoden. Je weet welke onderzoeksmethoden
er zijn, welke criteria deze hebben en wat hun voor- en nadelen zijn. Ook
moet je kennis hebben over het onderwerp verfrissen; je kunt inlezen of
praten met experts.
- Vaardigheid; door onderzoekt te doen krijg je hier zelf vaardigheid in. Het
is een leerproces.
Uitvoering en interpretatie van onderzoek
- Betrouwbaarheid; je onderzoek hoort vrij te zijn van toevallige fouten.
Onbetrouwbaarheid leidt tot onherhaalbaarheid. Je kunt het onderzoek niet
opnieuw uitvoeren en dezelfde resultaten krijgen. Ook moeten
onderzoekers in overeenstemming zijn over de resultaten. Daarnaast is
een betrouwbaar onderzoek toetsbaar; het is gebaseerd op feite en andere
onderzoekers moeten hetzelfde onderzoek zelf over kunnen doen zonder
onduidelijkheden. Daarom moet je dit heel nauwkeurig formuleren. Je
noteert:
Over welke situatie je een uitspraak doet;
Binnen welke grenzen je onderzoek zich afspeelt;
Welke groep daarbij betrokken is of wordt;
In welke periode je onderzoek zich afspeelt;
Wat het domein is van je onderzoek.
- Validiteit; dit gaat over de geldigheid en zuiverheid van de
onderzoeksresultaten. Je weet zeker dat er tijdens het onderzoek geen
systematische fouten (niet aan toeval te wijden) zijn gemaakt. Validiteit
neemt verschillende vormen aan:
Intern valide – wanneer je de juiste conclusies kan trekken.
Begripsvaliditeit – je meet wat je wilt meten.
