HOOFDSTUK 1: PROCESMANAGEMENT
Een proces is een verzameling van activiteiten die gezamenlijk input omzetten in output om een bepaald
doel te realiseren.
Procesmanagement is een systematisch en beheerste beïnvloeding van processen om ervoor te zorgen
dat de organisatiedoelen worden gerealiseerd.
Toegepast procesmanagement is een systematische en beheerste beïnvloeding van processen door de
toepassing van praktische instrumenten en methoden om ervoor te zorgen dat de organisatiedoelen
worden gerealiseerd.
Processen kan je onderscheiden in drie delen:
- Primair proces: het proces waarmee het belangrijkste doel van de organisatie wordt gerealiseerd
(bakker bakt brood en banket)
- Secundair proces: ondersteunende processen die nodig zijn om het primaire proces te kunnen
realiseren (bakker moet bakkerij schoonhouden)
- Besturingsproces: het proces waarmee primaire en secundaire processen worden (bij)gestuurd
(bakker moet kosten, inkoop en omzet bijhouden)
Noot: Er komen in de literatuur verschillende benamingen voor.
• Primaire proces: Uitvoerend proces, productieproces, voortbrengingsproces
• Secundair proces: Ondersteunend proces
• Besturingsproces: management proces, tertiair proces, aansturend proces
• Besturen en verbeteren wordt soms als één vorm gezien, soms onderscheiden.
Processen kan je daarnaast in nog drie delen onderverdelen:
- Hoofdprocessen: het primaire proces van de organisatie, waarmee ook de grenzen van de
organisatie worden afgebakend.
- Werkprocessen: een onderdeel van een hoofdproces, secundair of besturingsproces.
- Werkinstructies: een beperkt aantal activiteiten, waarin elke activiteit nauwkeurig wordt
beschreven en door een iemand wordt uitgevoerd.
Je kan processen ook indelen aan de hand van de soort materie die door het proces heen stroomt:
- Productieproces: een materiaal of product stroomt door het proces.
- Informatieproces: informatie stroomt door het proces.
- Dienstverleningsproces: de klant stroomt door het proces.
,Processen verschillen in aard door vier kenmerken:
- Het volume van de output
- Bij een hoog volume zijn de marges laag, hoog repeterend gehalte (uitzendbureau)
- Bij laag volume zijn de marges veel hoger, meer maatwerk, geen automatisering (werving en
selectiebureau)
- De verscheidenheid in de output
- Bij een standaardproduct is de verscheidenheid laag en de kosten ook
- Is het maatwerk, specialisatie en is het dus arbeidsintensiever dan is de verscheidenheid hoog
en de kosten ook. Product aanpasbaar.
- De variatie in de vraag naar de output
- De mate van verborgenheid van het proces voor de klant
Procesmanagement bestaat uit het doorlopen van vier stappen en hiermee ontstaat de PDCA-cyclus:
1. PLAN: Processen beschrijven
2. DO: Processen besturen
3. CHECK: Processen analyseren
4. ACT: Processen verbeteren
, Als een bedrijf deze stappen doorloopt heeft het de basis gelegd voor een kwaliteitssysteem.
Procesmanagement is dus een onderdeel van kwaliteitsmanagement. De ontwikkeling hiervan wordt
gekenmerkt door vijf verschillende stadia:
- Productkwaliteit
- Proceskwaliteit
- Organisatiekwaliteit
- Ketenkwaliteit
- Totale kwaliteit
Organisaties zijn vaak ingericht in afdelingen in plaats van processen. Traditioneel kennen we daarbij de
volgende afdelingen:
- Functioneel: gericht op specifieke expertise (bijv. inkoop of productie)
- Proces: gericht op de voortbrenging van producten en diensten (bijv. ontwerpproces)
- Geografisch: gericht op het te bestrijken gebied
- Productgericht: gericht op het eindresultaat
- Markgericht: gericht op een specifieke doelgroep in de markt
- Combinaties van deze indelingen bestaan ook.
Er zijn binnen een bedrijf improviserende, projectmatige en routinematige activiteiten. Routinematige
activiteiten lenen zich goed voor processen, improviserende activiteiten daarentegen juist niet.
Aspect Improviserend Projectmatig Routinematig
Wanneer Ad hoc Te voorzien Herhalend
Resultaat Onzeker Redelijk zeker Zeker
Bekendheid Nieuw, plotseling Nieuw, planmatig Bekend
Vrijheid Veel vrijheid Vooraf doordacht Nauwelijks vrijheid
Werkwijze Chaotisch Geleidelijk duidelijker Duidelijke, vaste procedure
INK-managementsmodel
Het managementsmodel is een organisatie ontwikkelingsmodel waarin u de ontwikkeling in
kwaliteitsdenken kunt herkennen. Het model bestaat uit vijf organisatiegebieden, vier resultaatgebieden
en het aandachtsgebied (verbeteren en vernieuwen).