Lijenhorst, B. (2014)
Hoofdstuk 12 – Afhankelijkheid en macht
12.1 De begrippen afhankelijkheid en macht
In dit boek gaat het over sociale en fysieke macht. Macht die de ene mens heeft over de
ander binnen relaties.
Je kunt macht omschrijven als;
- De mogelijkheid om de gedragsmogelijkheden van de ander te beperken of
verruimen.
- Met macht kun je anderen dwingen te doen die hij zelf misschien niet wil.
Macht kan gebaseerd zijn op:
- Deskundigheid: Bijv.
o Je afhankelijkheid van een arts. Als er erkenning is van deskundigheidsmacht
spreken we van autoriteit.
o Macht gebaseerd op bezit. Als je het bezit heb je de macht om de middelen
wel of niet beschikbaar te stellen.
- Fysiek overwicht: Mensen die ‘beoogd’ zijn om gezag uit te stralen.
- Kennis en informatie: ‘Kennis is macht’.
Complementaire werking – je kan pas macht uitvoeren als de ander zich ondergeschikt
opstelt.
Afhankelijkheid: komt voort uit een behoefte waarvoor je een ander nodig hebt (zowel
fysiek als psychisch). Die ander dient dan die behoefte te vervullen.
2 soorten afhankelijkheid;
- Feitelijke afhankelijkheid; gebaseerd op feiten bijv. het wel of niet rijden van treinen
- Psychische afhankelijkheid; gaat over erkenning en goedkeuring krijgen van anderen
12.2 Macht als tijdsverschijnsel
WOII: tijd van onderdrukking
Jaren 50: Verzuilde samenleving, sterke normativiteit
Jaren 60: Flower power, opstanden, seksuele revolutie
Later: Autonomie, mondigheid, gelijke behandeling.
12.3 Macht, afhankelijkheid en persoonlijkheid
Mensen die gericht zijn op macht uitoefenen, hebben deze behoefte in hun leven
ontwikkeld. Er liggen oorzaken in de socialisatie of in de levenssituatie van die persoon.
De neiging om macht uit te oefenen kan liggen in het verleden.
Frustratie: je doel niet halen. Als de frustratie zich geen gezonde uitweg kan
vinden gaan personen hun frustratie uiten door destructief gedrag.
12.4 Destructief en constructief gebruik van macht.
Destructief gedrag: (Vernieling, kapot maken) vindt z’n oorzaak in de persoonlijke
achtergrond en is uiteindelijk gericht op de beantwoording van persoonlijke gevoelens en
behoeften.
1
Hoofdstuk 12 – Afhankelijkheid en macht
12.1 De begrippen afhankelijkheid en macht
In dit boek gaat het over sociale en fysieke macht. Macht die de ene mens heeft over de
ander binnen relaties.
Je kunt macht omschrijven als;
- De mogelijkheid om de gedragsmogelijkheden van de ander te beperken of
verruimen.
- Met macht kun je anderen dwingen te doen die hij zelf misschien niet wil.
Macht kan gebaseerd zijn op:
- Deskundigheid: Bijv.
o Je afhankelijkheid van een arts. Als er erkenning is van deskundigheidsmacht
spreken we van autoriteit.
o Macht gebaseerd op bezit. Als je het bezit heb je de macht om de middelen
wel of niet beschikbaar te stellen.
- Fysiek overwicht: Mensen die ‘beoogd’ zijn om gezag uit te stralen.
- Kennis en informatie: ‘Kennis is macht’.
Complementaire werking – je kan pas macht uitvoeren als de ander zich ondergeschikt
opstelt.
Afhankelijkheid: komt voort uit een behoefte waarvoor je een ander nodig hebt (zowel
fysiek als psychisch). Die ander dient dan die behoefte te vervullen.
2 soorten afhankelijkheid;
- Feitelijke afhankelijkheid; gebaseerd op feiten bijv. het wel of niet rijden van treinen
- Psychische afhankelijkheid; gaat over erkenning en goedkeuring krijgen van anderen
12.2 Macht als tijdsverschijnsel
WOII: tijd van onderdrukking
Jaren 50: Verzuilde samenleving, sterke normativiteit
Jaren 60: Flower power, opstanden, seksuele revolutie
Later: Autonomie, mondigheid, gelijke behandeling.
12.3 Macht, afhankelijkheid en persoonlijkheid
Mensen die gericht zijn op macht uitoefenen, hebben deze behoefte in hun leven
ontwikkeld. Er liggen oorzaken in de socialisatie of in de levenssituatie van die persoon.
De neiging om macht uit te oefenen kan liggen in het verleden.
Frustratie: je doel niet halen. Als de frustratie zich geen gezonde uitweg kan
vinden gaan personen hun frustratie uiten door destructief gedrag.
12.4 Destructief en constructief gebruik van macht.
Destructief gedrag: (Vernieling, kapot maken) vindt z’n oorzaak in de persoonlijke
achtergrond en is uiteindelijk gericht op de beantwoording van persoonlijke gevoelens en
behoeften.
1
