Themaweek 1: Reumatologie
Jicht en Pseudojicht
Jicht
Definitie
Jicht is een gewrichtsontsteking die wordt veroorzaakt door een neerslag van natriumkristallen. Ook
wel acute artritis genaamd. De vorming van deze kristallen hangt samen met een teveel aan
urinezuur in het lichaam. De meeste jicht patiënten hebben een verhoogde urinezuur concentratie in
het bloed. Echter, het omgekeerde is niet waar,
namelijk niet alle patiënten met een verhoogde
concentratie urinezuur hebben jicht. Urinezuur
komt vrij bij de afbraak van purine. Purine is een
bestanddeel van kerneiwitten en van dierlijke en
plantaardige voedingsmiddelen. De hoeveelheid
en concentratie van urinezuur worden bepaald
door de balans tussen enerzijds de opname van
door voedsel geleverd purine en de afbraak van
endogeen purine en anderzijds de uitscheiding via
de darm (20%) en de nieren (80%). Het lichaam
kan te veel urinezuur aanmaken ten gevolge van
zeldzame erfelijke stofwisselingsziekten en bij
ziekten waarbij er veel lichaamscellen worden
afgebroken. Het lichaam kan ook te weinig
urinezuur uitscheiden via de urine, doordat er een
verminderde nierfunctie is of door andere
oorzaken (die meestal onbekend zijn). Naast factoren die zich afspelen in het lichaam, zijn er factoren
buiten het lichaam die de kans op het krijgen van jicht beïnvloeden. Diuretica hebben als bijwerking
dat de nieren moeilijker urinezuur uitscheiden. Ook door overgewicht en overmatig alcoholgebruik
kan de uitscheiding van urinezuur via de nier afnemen. Hoewel het gebruik van purinerijke voeding
vrijwel nooit de belangrijkste oorzaak van jicht is, kan het een jichtaanval luxeren.
Epidemiologie
Jicht komt 2x vaker voor dan RA. Jicht komt daarbij vaker op oudere leeftijd en bij mannen voor
(man-vrouw verdeling bij acute jicht = 8:1).
Beïnvloedbaar Niet te beïnvloeden
Hyperurikemie Leeftijd
Purinerijk dieet Mannelijk geslacht
Alcoholconsumptie Etniciteit (Aziatisch ras)
Fructoserijke dranken Genetische factoren
Overgewicht Chronische factoren
Uraatverhogende medicatie Erfelijke factoren:
(o.a. lisdiuretica, - Metabool syndroom (overgewicht, hypertensie,
thiazidediuretica, hyperlipidemie, hyperglykemie)
acetylsalicylaat) - Chronische nierfunctiestoornissen
- Hypothyreoïdie
- Renale uraattransporters met onderliggend genetisch
defect
Jicht en Pseudojicht
Jicht
Definitie
Jicht is een gewrichtsontsteking die wordt veroorzaakt door een neerslag van natriumkristallen. Ook
wel acute artritis genaamd. De vorming van deze kristallen hangt samen met een teveel aan
urinezuur in het lichaam. De meeste jicht patiënten hebben een verhoogde urinezuur concentratie in
het bloed. Echter, het omgekeerde is niet waar,
namelijk niet alle patiënten met een verhoogde
concentratie urinezuur hebben jicht. Urinezuur
komt vrij bij de afbraak van purine. Purine is een
bestanddeel van kerneiwitten en van dierlijke en
plantaardige voedingsmiddelen. De hoeveelheid
en concentratie van urinezuur worden bepaald
door de balans tussen enerzijds de opname van
door voedsel geleverd purine en de afbraak van
endogeen purine en anderzijds de uitscheiding via
de darm (20%) en de nieren (80%). Het lichaam
kan te veel urinezuur aanmaken ten gevolge van
zeldzame erfelijke stofwisselingsziekten en bij
ziekten waarbij er veel lichaamscellen worden
afgebroken. Het lichaam kan ook te weinig
urinezuur uitscheiden via de urine, doordat er een
verminderde nierfunctie is of door andere
oorzaken (die meestal onbekend zijn). Naast factoren die zich afspelen in het lichaam, zijn er factoren
buiten het lichaam die de kans op het krijgen van jicht beïnvloeden. Diuretica hebben als bijwerking
dat de nieren moeilijker urinezuur uitscheiden. Ook door overgewicht en overmatig alcoholgebruik
kan de uitscheiding van urinezuur via de nier afnemen. Hoewel het gebruik van purinerijke voeding
vrijwel nooit de belangrijkste oorzaak van jicht is, kan het een jichtaanval luxeren.
Epidemiologie
Jicht komt 2x vaker voor dan RA. Jicht komt daarbij vaker op oudere leeftijd en bij mannen voor
(man-vrouw verdeling bij acute jicht = 8:1).
Beïnvloedbaar Niet te beïnvloeden
Hyperurikemie Leeftijd
Purinerijk dieet Mannelijk geslacht
Alcoholconsumptie Etniciteit (Aziatisch ras)
Fructoserijke dranken Genetische factoren
Overgewicht Chronische factoren
Uraatverhogende medicatie Erfelijke factoren:
(o.a. lisdiuretica, - Metabool syndroom (overgewicht, hypertensie,
thiazidediuretica, hyperlipidemie, hyperglykemie)
acetylsalicylaat) - Chronische nierfunctiestoornissen
- Hypothyreoïdie
- Renale uraattransporters met onderliggend genetisch
defect
