Hoofdstuk 9 de algemene en speciale
zintuigen
9.1 sensorische cellen verbinden ons inwendige en uitwendige milieu
met het zenuwstelsel
Alle sensorische informatie wordt opgepakt door zintuigen, gespecialiseerde cellen of celuitlopers die
de omstandigheden binnen en buiten het lichaam registreren.
De eenvoudigste zintuigen zijn de dendrieten van sensibele neuronen. De vertakte uiteinden van
deze dendrieten worden vrije zenuwuiteinden genoemd.
Vrije zenuwuiteinden zijn gevoelig voor veel typen prikkels.
Receptorveld gebied dat informatie levert aan een sensorische cel of zintuig.
Alle sensorische informatie komt bij het CZS aan in de vorm van actiepotentialen in een sensibele
vezel. De aankomende informatie wordt een gewaarwording genoemd.
Het CZS interpreteert de aard van de sensorische informatie volkomen op basis van het geprikkelde
gebied van de hersenen; het kan geen verschil maken tussen een ‘ware’ gewaarwording en een
‘valse’ gewaarwording.
Adaptatie een afname van de gevoeligheid in aanwezigheid van een constante prikkel
Door output van hogere centra kan de gevoeligheid van receptoren echter worden verhoogd, of de
geleiding langs een sensibele baan worden vergemakkelijkt. Het reticulaire activerende systeem in
de middenhersenen speelt bijvoorbeeld een rol bij het concentreren van de aandacht.
Algemene zintuigen :
- Pijn
- Temperatuur
- Aanraking
- Druk
- Trilling
- Proprioceptie lichaamshouding
Speciale zintuigen :
- Olfactie reuk
- Gustatie smaak
- Gezichtsvermogen
- Evenwicht
- Gehoor
Belangrijk:
Door prikkeling van een zintuigcel ontstaan actiepotentialen die langs het axon van een sensibel
neuron worden geleid. De frequentie of het patroon van de actiepotentialen bevat informatie over
de prikkel. De waarneming van de aard van die prikkel is afhankelijk van de route waarlangs de
actiepotentialen binnen het CZS worden geleid en het gebied van de hersenschors waar deze
actiepotentialen aankomen.
zintuigen
9.1 sensorische cellen verbinden ons inwendige en uitwendige milieu
met het zenuwstelsel
Alle sensorische informatie wordt opgepakt door zintuigen, gespecialiseerde cellen of celuitlopers die
de omstandigheden binnen en buiten het lichaam registreren.
De eenvoudigste zintuigen zijn de dendrieten van sensibele neuronen. De vertakte uiteinden van
deze dendrieten worden vrije zenuwuiteinden genoemd.
Vrije zenuwuiteinden zijn gevoelig voor veel typen prikkels.
Receptorveld gebied dat informatie levert aan een sensorische cel of zintuig.
Alle sensorische informatie komt bij het CZS aan in de vorm van actiepotentialen in een sensibele
vezel. De aankomende informatie wordt een gewaarwording genoemd.
Het CZS interpreteert de aard van de sensorische informatie volkomen op basis van het geprikkelde
gebied van de hersenen; het kan geen verschil maken tussen een ‘ware’ gewaarwording en een
‘valse’ gewaarwording.
Adaptatie een afname van de gevoeligheid in aanwezigheid van een constante prikkel
Door output van hogere centra kan de gevoeligheid van receptoren echter worden verhoogd, of de
geleiding langs een sensibele baan worden vergemakkelijkt. Het reticulaire activerende systeem in
de middenhersenen speelt bijvoorbeeld een rol bij het concentreren van de aandacht.
Algemene zintuigen :
- Pijn
- Temperatuur
- Aanraking
- Druk
- Trilling
- Proprioceptie lichaamshouding
Speciale zintuigen :
- Olfactie reuk
- Gustatie smaak
- Gezichtsvermogen
- Evenwicht
- Gehoor
Belangrijk:
Door prikkeling van een zintuigcel ontstaan actiepotentialen die langs het axon van een sensibel
neuron worden geleid. De frequentie of het patroon van de actiepotentialen bevat informatie over
de prikkel. De waarneming van de aard van die prikkel is afhankelijk van de route waarlangs de
actiepotentialen binnen het CZS worden geleid en het gebied van de hersenschors waar deze
actiepotentialen aankomen.
