Samenvatting Methodologie
Hoofdstuk 1: Inleiding
Wetenschappelijk onderzoek is een systematische, gecontroleerde, empirische en kritische
benadering van veronderstelde constructen en van veronderstelde relaties tussen deze
constructen. Nader uitgelegd:
Een construct is een niet direct waarneembaar concept. Een construct kan bijvoorbeeld
leesvaardigheid zijn: dit is pas waarneembaar na een afgelegde toets.
Onderzoek is systematisch en gecontroleerd, en dus repliceerbaar. Men kan het onderzoek
nadoen en dezelfde resultaten verwachten. Fenomen worden één voor een onderzocht en
uitgesloten, waardoor maar 1 mogelijke verklaring overblijft.
Het onderzoek is empirisch omdat het moet kunnen worden aangetoond (en dus bewezen).
Het doel van wetenschappelijk onderzoek is te komen tot een theorie over een deel van de
werkelijkheid. Een theorie is een verzameling van gerelateerde constructen (concepten),
definities en proposities die door de specificatie van de relaties tussen de constructen een
gesystematiseerde kijk op fenomen (of de werkelijkheid) bieden, met als uiteindelijk doel het
verklaren en voorspellen van aspecten van de werkelijkheid. Bij schrijfvaardigheid wordt een
theorie bijvoorbeeld verklaard door specificatie van onderlinge relaties tussen aspecten als
formuleervaardigheden, grammatica en kennis van het onderwerp.
De vraagstelling moet te beantwoorden zijn met de middelen die de onderzoeker tot zijn
beschikking heeft.
Wetenschappelijk onderzoek kan verschillende disciplines bevatten, zoals bijvoorbeeld
psychologisch of sociologisch. Wetenschappelijk onderzoek kan ook gesplitst in
toegepast/praktisch en theoretisch onderzoek. Echter is er vrijwel geen onderzoek dat volledig
theoretisch is, dus dit loopt nogal door elkaar. Ook is het onderscheid te maken tussen
experimenteel- en niet-experimenteel onderzoek.
Experimenteel onderzoek wordt gekenmerkt door het feit dat een onderzoeker een bepaald
aspect van de onderzoeksomstandigheden manipuleert. Hij voert daarbij een experiment uit.
De onderzoeksresultaten mogen geïnterpreteerd worden als gevolg van de experimentele
manipulatie. Eén aspect wordt veranderd (gemanipuleerd) en wordt gezien als het directe
gevolg: dit wordt gezien als de oorzaak van de gevonden verschillen. En dus kun je spreken
van een oorzakelijk verband bij experimentele onderzoeken.
Hierbij kan een verschil gemaakt worden tussen laboratoriumonderzoek en veldonderzoek,
waarbij veldonderzoek niet altijd onder controle gehouden kan worden (door bijvoorbeeld het
weer en dergelijke). Echter is dit wel meer ‘natuurlijk’ en laboratoriumonderzoek is meer
‘kunstmatig’ omdat het expres zo opgezet is.
Hoofdstuk 2: Experimenteel onderzoek
Bij experimenteel onderzoek wordt nagegaan of eigenschappen/karakteristieken van een
persoon op de verwachte wijze samenhangen met omgevingsvariabelen.
2.2 Variabelen en meetniveaus
Een variabele is een eigenschape van object of persoon die verschillende waarden aan kan
nemen. De schoonheid van een schilderij is een variabele, omdat we mooi van lelijk kunnen
onderscheiden.
De informatie die we krijgen van een variabele kunnen we meten op een bepaald niveau. Er
zijn vier meetniveaus:
1. Nominaal niveau: wanneer er sprake is van een classificatie die geen informatie geeft over
de onderlinge relaties tussen de verschillende categorieën. Het wordt dus puur gebruikt om de
categorieën te onderscheiden. Voorbeelden zijn nationaliteit (je bent bijvoorbeeld of Belg of
Hoofdstuk 1: Inleiding
Wetenschappelijk onderzoek is een systematische, gecontroleerde, empirische en kritische
benadering van veronderstelde constructen en van veronderstelde relaties tussen deze
constructen. Nader uitgelegd:
Een construct is een niet direct waarneembaar concept. Een construct kan bijvoorbeeld
leesvaardigheid zijn: dit is pas waarneembaar na een afgelegde toets.
Onderzoek is systematisch en gecontroleerd, en dus repliceerbaar. Men kan het onderzoek
nadoen en dezelfde resultaten verwachten. Fenomen worden één voor een onderzocht en
uitgesloten, waardoor maar 1 mogelijke verklaring overblijft.
Het onderzoek is empirisch omdat het moet kunnen worden aangetoond (en dus bewezen).
Het doel van wetenschappelijk onderzoek is te komen tot een theorie over een deel van de
werkelijkheid. Een theorie is een verzameling van gerelateerde constructen (concepten),
definities en proposities die door de specificatie van de relaties tussen de constructen een
gesystematiseerde kijk op fenomen (of de werkelijkheid) bieden, met als uiteindelijk doel het
verklaren en voorspellen van aspecten van de werkelijkheid. Bij schrijfvaardigheid wordt een
theorie bijvoorbeeld verklaard door specificatie van onderlinge relaties tussen aspecten als
formuleervaardigheden, grammatica en kennis van het onderwerp.
De vraagstelling moet te beantwoorden zijn met de middelen die de onderzoeker tot zijn
beschikking heeft.
Wetenschappelijk onderzoek kan verschillende disciplines bevatten, zoals bijvoorbeeld
psychologisch of sociologisch. Wetenschappelijk onderzoek kan ook gesplitst in
toegepast/praktisch en theoretisch onderzoek. Echter is er vrijwel geen onderzoek dat volledig
theoretisch is, dus dit loopt nogal door elkaar. Ook is het onderscheid te maken tussen
experimenteel- en niet-experimenteel onderzoek.
Experimenteel onderzoek wordt gekenmerkt door het feit dat een onderzoeker een bepaald
aspect van de onderzoeksomstandigheden manipuleert. Hij voert daarbij een experiment uit.
De onderzoeksresultaten mogen geïnterpreteerd worden als gevolg van de experimentele
manipulatie. Eén aspect wordt veranderd (gemanipuleerd) en wordt gezien als het directe
gevolg: dit wordt gezien als de oorzaak van de gevonden verschillen. En dus kun je spreken
van een oorzakelijk verband bij experimentele onderzoeken.
Hierbij kan een verschil gemaakt worden tussen laboratoriumonderzoek en veldonderzoek,
waarbij veldonderzoek niet altijd onder controle gehouden kan worden (door bijvoorbeeld het
weer en dergelijke). Echter is dit wel meer ‘natuurlijk’ en laboratoriumonderzoek is meer
‘kunstmatig’ omdat het expres zo opgezet is.
Hoofdstuk 2: Experimenteel onderzoek
Bij experimenteel onderzoek wordt nagegaan of eigenschappen/karakteristieken van een
persoon op de verwachte wijze samenhangen met omgevingsvariabelen.
2.2 Variabelen en meetniveaus
Een variabele is een eigenschape van object of persoon die verschillende waarden aan kan
nemen. De schoonheid van een schilderij is een variabele, omdat we mooi van lelijk kunnen
onderscheiden.
De informatie die we krijgen van een variabele kunnen we meten op een bepaald niveau. Er
zijn vier meetniveaus:
1. Nominaal niveau: wanneer er sprake is van een classificatie die geen informatie geeft over
de onderlinge relaties tussen de verschillende categorieën. Het wordt dus puur gebruikt om de
categorieën te onderscheiden. Voorbeelden zijn nationaliteit (je bent bijvoorbeeld of Belg of
