Reviewer in FilDis - paglalathala ng iba’t ibang orihinal na
obra at teksbuk at mga materyales na
• Apat na facets ng paglinang ng wika reperensiya sa iba’t ibang disiplina gamit
(Haugen,1972 at Ferguson,1971) ang Filipino at iba pang wika sa bansa.
- Kodipikasyon o pagppili ng wika o Sistema ng • Artikulo XIV Konstitusyong 1987
pagsulat na gagamitin - Seksiyon 8. Ang Konstitusyong ito ay
- Istandardisasyon dapat ipahayag sa Filipino at Inggles, at
- Diseminasyon o pagpapalaganap dapat na isinalin sa mga pangunahing
- Elaborasyon o pagpapayabong wikang panrehiyon, Arabic at Kastila.
• 1935 • Ayon sa artikulong nakalathala sa Manila
- Seksyon 3, Artikulo XIV ''Ang kongreso ay Bulletin ni Myca Cielo M. Fernandez
gagawa ng mga hakbang tungo sa (2018), binigyang-diin ni Virgilio Almario,
pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang
Pambansang Alagad ng Sining, na mas
wikang pambansa na batay sa isa sa mga
magiging epektibo ang saliksik kung ito ay
umiiral na katutubong wika. Hangga't hindi
nasa wikang Filipino.
itinakda ng batas, ang wikang Ingles at
• Ayon kay Flores (2015) sa aklat ni San Juan
Kastila ang siyang mananatiling opisyal na
(2019), may dalawang antas ang
wika''
pagpaplanong pangwika.
• 1936
- Nobyembre 13,1936
- ANTAS MAKRO- nakatuon sa
- Norberto Romualdez mandatoring asignaturang Filipino sa
- Komonwelt bilang 184 para itatag ang kolehiyo
Surian ng Wikang Pambansa (SWP) - ANTAS MAYKRO- Nauukol sa aktwal na
• 1937 implementasyon ng gayong patakaran sa bawat
- Disyembre 30,1937 lugar
- Wikang Tagalog • Pangulong Manuel L. Quezon
- Kautusang Tagapagpaganap Blg.134 - Ikalawang Presidente ng Pilipinas
• 1940 - Ama ng Wikang Pambansa
- Nagsimulang ituro ang Wikang Pambansa • Surian ng Wikag Pambansa
batay sa Tagalog sa pampubliko at pribadong - Jaime De Veyra (Waray)
paaralan - Cecilio Lopez (Tagalog)
• 1946 - Filemon Sotto (Cebuano)
- HULYO 4,1946 (Kalayaan ng Pilipinas sa mga - Hadj Batu (Mindanao)
Amerikano) - Felix Rodriguez (Panay)
- Tagalog at Ingles bilang wikang opisyal sa - Casimiro Perfecto (Bicolano)
bansa - Santiago Fonacier (Ilokano)
- Batas Komonwelt Blg. 570
• 1959 “Ang wika ay may malaking papel na ginagampanan sa
- Agosto 13, 1959 Pilipinas, sa kaayusan at sa pag-unlad ng lipunan.” (Dr.
- Mula tagalog ay nagging PILIPINO Pamela Constantino)
- Kautusang pangkagawaran Blg. 7
- Jose E. Romero- Kalihim ng edukasyon YUNIT II
• 1972
- Artikulo XV, Seksiyon 3, Blg. 2, ''Ang • HUMANIDADES
Batasang Pambansa ay dapat magsagawa ng - Paano maging tao
mga hakbang na magpapaunlad at pormal na
- Gawin tayong tunay na tao sa
magpapatibay sa isang panlahat na wikang
pinakamataas na kahulugan nito ( J. Irwin
pambansang kikilalaning FILIPINO.
Miller)
• 1987
- MGA DISIPLINA
- Artikulo XIV, Seksiyon 6, ''Ang wikang
- Panitikan ( Wika Teatro),
pambansa ng Pilipinas ay FILIPINO.
- Pilosopiya (Relihiyon),
Samantalang nililinang, ito ay dapat
- Sining ( Biswal; pelikula; teatro at
payabungin at pagyamanin pa salig sa
umiiral na mga wika sa Pilipinas at sa iba
sayaw; applied graphics),
pang mga wika'' - Industriya (fashion, interior), at
, - isang larangang akademiko na pumapaksa sa paggamit ng mga serbisyo at produkto sa
tao - kalikasan, mga gawain at pamumuhay ekonomiya ng isang bansa
nito, kasama ang mga implikasyon at bunga - Empirical na imbestigasyon
ng mga pagkilos nito bilang miyembro ng 9. Area Studies
lipunan. - - interdisiplinaryong pag-aaral, kaugnay ng
- tao at kultura ang sakop nito subalit isang bansa, rehiyon, at heyograpikong lugar
itinuturing itong isang uri ng siyensiya o - Kuwalitatibo, kuwantitatibo, at empirical na
agham. obserbasyon at imbestigasyon
- Lapit siyentipiko ang ginagamit 10. Arkeolohiya
- gumagamit ng sarbey, obserbasyon, - pag-aaral ng mga relikya, labi, artifact at
pananaliksik sa larangan, at mga datos na monument kaugnay ng nakaraang
sekondarya. pamumuhay at gawain ng tao.
- pagsusuri o metodolohiya dito ay 11. Relihiyon
dayakroniko (historikal) at sinkroniko - pag-aaral ng organisadong koleksiyon ng
(deskriptibo) mga paniniwala, sistemang kultural at mga
MGA DISIPLINA pananaw sa mundo kaugnay ng
1. Sosyolohiya sangkatauhan at sangkamunduhan
- - pag-aaral ng kilos, pag-iisip at gawi ng tao (uniberdo) bilang nilikha ng isang superyor at
sa lipunan superhuman na kaayusan
- Gumagamit ng empirical na obsebasyon • KASAYSAYAN AT TUNGKULIN NG
- Kuwalitatibo at kuwantitatibong metodo PAGSASALIN SA PAGSULONG NG
2. Sikolohiya FILIPINO
- Pag-aaral ng mga kilos,pag-iisip at gawi A. PAGSASALIN
ng tao - Salitang Latin na “ TRANSALATIO”
- Empirical na obserbasyon - Salitang Griyego na “METAFORA O
3. Lingguwiatika METAPHRASIS” (Kasparek 1983
- pag-aaral ng wika bilang sistema kaugnay ng hango kay Batnag 2009)
kalikasan, anyo, estruktura at baryasyon - Pagsasalin ay isang sining at agham na
nito. nangangailangan ng malawak at malalim
- Bahagi ng pag-aaral ang ponetika, na kaalaman sa larangan ng lingguwistika
ponolohiya, morpolohiya, sintaks at at gramatika
gramatika
- Lapit na deskriptibo Kahulugan ng Pagsasalin ayon kay A. Batnag at
- Historical na lapit J Petra (2009)
4. Antropolohiya
- - pag-aaral ng mga tao sa iba’t ibang 1. Translation consists in producing in the receptor
panahong ng pag-iral upang maunawaan ang language the closest, natural equivalent of the
kompleksidad ng mga kultura message of the source language, first in meaning
- Participant-observation o ekspiremensyal sa and secondary in style (Nida, 1964).
pananaliksik - Ang pagsasalin ay pagbuo sa tumatanggap
5. Kasaysayan na wika ng pinakamalapit at likas na
- pag-aaral ng nakaraan o pinagdaanang pag- katumbas ng mensahe ng simulaang wika,
iral ng mga grupo, komunidad, lipunan at ng una ay sa kahulugan at ikalawa ay sa estilo.
mga pangyayari upang maiugnay ito sa 2. Translation is made possible by an equivalent of
kasalukuyan though that lies behind its verbal epressions
- lapit-naratibo (Savory, 1968).
6. Heograpiya - Ang pagsasalin ay maaaring maisagawa sa
- - pag-aaral sa mga lipunang sakop ng mundo pamamagitan ng pagtutumbas sa ideyang
upang maunawaan ang masalimuot na mga nasa likod ng pananalita
bagay kaugnay ng katangian, kalikasan at 3. Translation is reproducing in the receptor
pagbabago rito kasama na ang epekto nito sa language a text which communicates the same
tao message as the source language but using the
- Metodong kuwantitatibo at kuwalitatibo natural grammatical and leical choices of the
7. Agham Pampolitika receptor language (Larson, 1984).
obra at teksbuk at mga materyales na
• Apat na facets ng paglinang ng wika reperensiya sa iba’t ibang disiplina gamit
(Haugen,1972 at Ferguson,1971) ang Filipino at iba pang wika sa bansa.
- Kodipikasyon o pagppili ng wika o Sistema ng • Artikulo XIV Konstitusyong 1987
pagsulat na gagamitin - Seksiyon 8. Ang Konstitusyong ito ay
- Istandardisasyon dapat ipahayag sa Filipino at Inggles, at
- Diseminasyon o pagpapalaganap dapat na isinalin sa mga pangunahing
- Elaborasyon o pagpapayabong wikang panrehiyon, Arabic at Kastila.
• 1935 • Ayon sa artikulong nakalathala sa Manila
- Seksyon 3, Artikulo XIV ''Ang kongreso ay Bulletin ni Myca Cielo M. Fernandez
gagawa ng mga hakbang tungo sa (2018), binigyang-diin ni Virgilio Almario,
pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang
Pambansang Alagad ng Sining, na mas
wikang pambansa na batay sa isa sa mga
magiging epektibo ang saliksik kung ito ay
umiiral na katutubong wika. Hangga't hindi
nasa wikang Filipino.
itinakda ng batas, ang wikang Ingles at
• Ayon kay Flores (2015) sa aklat ni San Juan
Kastila ang siyang mananatiling opisyal na
(2019), may dalawang antas ang
wika''
pagpaplanong pangwika.
• 1936
- Nobyembre 13,1936
- ANTAS MAKRO- nakatuon sa
- Norberto Romualdez mandatoring asignaturang Filipino sa
- Komonwelt bilang 184 para itatag ang kolehiyo
Surian ng Wikang Pambansa (SWP) - ANTAS MAYKRO- Nauukol sa aktwal na
• 1937 implementasyon ng gayong patakaran sa bawat
- Disyembre 30,1937 lugar
- Wikang Tagalog • Pangulong Manuel L. Quezon
- Kautusang Tagapagpaganap Blg.134 - Ikalawang Presidente ng Pilipinas
• 1940 - Ama ng Wikang Pambansa
- Nagsimulang ituro ang Wikang Pambansa • Surian ng Wikag Pambansa
batay sa Tagalog sa pampubliko at pribadong - Jaime De Veyra (Waray)
paaralan - Cecilio Lopez (Tagalog)
• 1946 - Filemon Sotto (Cebuano)
- HULYO 4,1946 (Kalayaan ng Pilipinas sa mga - Hadj Batu (Mindanao)
Amerikano) - Felix Rodriguez (Panay)
- Tagalog at Ingles bilang wikang opisyal sa - Casimiro Perfecto (Bicolano)
bansa - Santiago Fonacier (Ilokano)
- Batas Komonwelt Blg. 570
• 1959 “Ang wika ay may malaking papel na ginagampanan sa
- Agosto 13, 1959 Pilipinas, sa kaayusan at sa pag-unlad ng lipunan.” (Dr.
- Mula tagalog ay nagging PILIPINO Pamela Constantino)
- Kautusang pangkagawaran Blg. 7
- Jose E. Romero- Kalihim ng edukasyon YUNIT II
• 1972
- Artikulo XV, Seksiyon 3, Blg. 2, ''Ang • HUMANIDADES
Batasang Pambansa ay dapat magsagawa ng - Paano maging tao
mga hakbang na magpapaunlad at pormal na
- Gawin tayong tunay na tao sa
magpapatibay sa isang panlahat na wikang
pinakamataas na kahulugan nito ( J. Irwin
pambansang kikilalaning FILIPINO.
Miller)
• 1987
- MGA DISIPLINA
- Artikulo XIV, Seksiyon 6, ''Ang wikang
- Panitikan ( Wika Teatro),
pambansa ng Pilipinas ay FILIPINO.
- Pilosopiya (Relihiyon),
Samantalang nililinang, ito ay dapat
- Sining ( Biswal; pelikula; teatro at
payabungin at pagyamanin pa salig sa
umiiral na mga wika sa Pilipinas at sa iba
sayaw; applied graphics),
pang mga wika'' - Industriya (fashion, interior), at
, - isang larangang akademiko na pumapaksa sa paggamit ng mga serbisyo at produkto sa
tao - kalikasan, mga gawain at pamumuhay ekonomiya ng isang bansa
nito, kasama ang mga implikasyon at bunga - Empirical na imbestigasyon
ng mga pagkilos nito bilang miyembro ng 9. Area Studies
lipunan. - - interdisiplinaryong pag-aaral, kaugnay ng
- tao at kultura ang sakop nito subalit isang bansa, rehiyon, at heyograpikong lugar
itinuturing itong isang uri ng siyensiya o - Kuwalitatibo, kuwantitatibo, at empirical na
agham. obserbasyon at imbestigasyon
- Lapit siyentipiko ang ginagamit 10. Arkeolohiya
- gumagamit ng sarbey, obserbasyon, - pag-aaral ng mga relikya, labi, artifact at
pananaliksik sa larangan, at mga datos na monument kaugnay ng nakaraang
sekondarya. pamumuhay at gawain ng tao.
- pagsusuri o metodolohiya dito ay 11. Relihiyon
dayakroniko (historikal) at sinkroniko - pag-aaral ng organisadong koleksiyon ng
(deskriptibo) mga paniniwala, sistemang kultural at mga
MGA DISIPLINA pananaw sa mundo kaugnay ng
1. Sosyolohiya sangkatauhan at sangkamunduhan
- - pag-aaral ng kilos, pag-iisip at gawi ng tao (uniberdo) bilang nilikha ng isang superyor at
sa lipunan superhuman na kaayusan
- Gumagamit ng empirical na obsebasyon • KASAYSAYAN AT TUNGKULIN NG
- Kuwalitatibo at kuwantitatibong metodo PAGSASALIN SA PAGSULONG NG
2. Sikolohiya FILIPINO
- Pag-aaral ng mga kilos,pag-iisip at gawi A. PAGSASALIN
ng tao - Salitang Latin na “ TRANSALATIO”
- Empirical na obserbasyon - Salitang Griyego na “METAFORA O
3. Lingguwiatika METAPHRASIS” (Kasparek 1983
- pag-aaral ng wika bilang sistema kaugnay ng hango kay Batnag 2009)
kalikasan, anyo, estruktura at baryasyon - Pagsasalin ay isang sining at agham na
nito. nangangailangan ng malawak at malalim
- Bahagi ng pag-aaral ang ponetika, na kaalaman sa larangan ng lingguwistika
ponolohiya, morpolohiya, sintaks at at gramatika
gramatika
- Lapit na deskriptibo Kahulugan ng Pagsasalin ayon kay A. Batnag at
- Historical na lapit J Petra (2009)
4. Antropolohiya
- - pag-aaral ng mga tao sa iba’t ibang 1. Translation consists in producing in the receptor
panahong ng pag-iral upang maunawaan ang language the closest, natural equivalent of the
kompleksidad ng mga kultura message of the source language, first in meaning
- Participant-observation o ekspiremensyal sa and secondary in style (Nida, 1964).
pananaliksik - Ang pagsasalin ay pagbuo sa tumatanggap
5. Kasaysayan na wika ng pinakamalapit at likas na
- pag-aaral ng nakaraan o pinagdaanang pag- katumbas ng mensahe ng simulaang wika,
iral ng mga grupo, komunidad, lipunan at ng una ay sa kahulugan at ikalawa ay sa estilo.
mga pangyayari upang maiugnay ito sa 2. Translation is made possible by an equivalent of
kasalukuyan though that lies behind its verbal epressions
- lapit-naratibo (Savory, 1968).
6. Heograpiya - Ang pagsasalin ay maaaring maisagawa sa
- - pag-aaral sa mga lipunang sakop ng mundo pamamagitan ng pagtutumbas sa ideyang
upang maunawaan ang masalimuot na mga nasa likod ng pananalita
bagay kaugnay ng katangian, kalikasan at 3. Translation is reproducing in the receptor
pagbabago rito kasama na ang epekto nito sa language a text which communicates the same
tao message as the source language but using the
- Metodong kuwantitatibo at kuwalitatibo natural grammatical and leical choices of the
7. Agham Pampolitika receptor language (Larson, 1984).
