Hoorcollege 2 hoofdstuk 7 & 8
Er zijn drie antropologische perspectieven om je sociologische verbeeldingskracht te trainen:
Structureel functionalisme
De samenleving is een complex systeem; er is sprake van onderlinge samenwerking
tussen de verschillende delen en dat zorgt solidariteit, harmonie en sociale cohesie.
De samenleving is een systeem van verbonden instituten die elk toedragen aan het
werken van de samenleving. De leden zijn het over het algemeen met elkaar eens
over wat moreel juist en verkeerd is.
Volgens deze visie vervult een functioneel systeem de behoeften van de
maatschappij als geheel, en niet alleen individuele belangen.
Merton onderscheid twee soorten functies:
1. Manifeste functies: bedoelde functie van instituten. Bijvoorbeeld onderwijs dient
productieve arbeidskrachten op te leiden.
2. Latente functies: onbedoelde functie van instituten. Het onderwijs kan ook een
huwelijksmarkt zijn.
Structureel functionalisten kijken dus altijd naar de manifeste en latente functies van
instituten.
Conflicttheorie
Binnen dit perspectief wordt gesteld dat elk sociaal systeem niet door concensus,
maar door conflict gekenmerkt wordt. Conflicten komen voort uit ongelijkheid.
Sociale cohesie ontstaat onder dwang – niet vanzelfsprekend.
De samenleving wordt binnen dit perspectief opgevat als een arena van ongelijkheid,
die conflicten en verandering veroorzaakt. Ze zijn zich ervan bewust dat een sociaal
patroon voor de ene positief en voor de ander negatief kan zijn.
De samenleving bestaat uit klasse, sekse en ras gebaseerde sociale ongelijkheden.
Het functioneren van de samenleving komt sommige categorieën ten goede, en
andere ten slechte.
Sociaal handelen komt voort uit de strijd om posities, macht en bezit.
Niet het individu moet veranderen, maar ontwikkelingen die leiden tot ongelijke
maatschappelijke structuren zoals het kapitalisme, digitalisering etc.
, Symbolisch interactionisme
Perspectief waarin de samenleving wordt opgevat als het resultaat van de interacties
tussen indviduen. We leven in een wereld van symbolen, we geven aan vrijwel alles
een betekenis.
De samenleving is een continu proces van menselijke interacties.
De werkelijkheid die mensen ervaren is verschillend en verandert voortdurend.
Menselijke interacties zijn de oorzaak én de oplossing van het probleem.
Grondleggers: Max Weber, Mead, Goffman
Sekse: biologische kenmerken
- transgender, hetero, homo
Gender: sociaal-culturele kenmerken. Verwijst naar gedrag, de macht en privileges die in een
samenleving aan het vrouw en man gekoppeld zijn.
- Biologisch is aangeboren; seksuele aantrekkingskracht, behoefte aan voortplanting etc.
Deze kun je onderscheiden in primaire (genitaliën/geslachtsdelen) en secundaire
(andere lichaamsdelen die verschillen per geslacht) geslachtskenmerken.
- Maatschappelijk komt voort uit omgangsnormen; gebruiken en opvattingen wat
geaccepteerd, sexy, gezond is etc.
Matriachaat: sociale organisatievorm waarin mannen door vrouwen gedomineerd worden.
Patriarchaat: sociale organisatievorm waarin vrouwen door mannen gedomineerd worden.
Seksisme: de overtuiging dat de ene sekse van nature superieur is aan de andere.
Homofobie: onbehagen over persoonlijke contacten met homoseksuelen.
Queer-theorie: onze samenleving wordt gekenmerkt door heteroseksisme, waarmee de seksuele
geaardheid bevooroordeeld wordt.
Er zijn drie antropologische perspectieven om je sociologische verbeeldingskracht te trainen:
Structureel functionalisme
De samenleving is een complex systeem; er is sprake van onderlinge samenwerking
tussen de verschillende delen en dat zorgt solidariteit, harmonie en sociale cohesie.
De samenleving is een systeem van verbonden instituten die elk toedragen aan het
werken van de samenleving. De leden zijn het over het algemeen met elkaar eens
over wat moreel juist en verkeerd is.
Volgens deze visie vervult een functioneel systeem de behoeften van de
maatschappij als geheel, en niet alleen individuele belangen.
Merton onderscheid twee soorten functies:
1. Manifeste functies: bedoelde functie van instituten. Bijvoorbeeld onderwijs dient
productieve arbeidskrachten op te leiden.
2. Latente functies: onbedoelde functie van instituten. Het onderwijs kan ook een
huwelijksmarkt zijn.
Structureel functionalisten kijken dus altijd naar de manifeste en latente functies van
instituten.
Conflicttheorie
Binnen dit perspectief wordt gesteld dat elk sociaal systeem niet door concensus,
maar door conflict gekenmerkt wordt. Conflicten komen voort uit ongelijkheid.
Sociale cohesie ontstaat onder dwang – niet vanzelfsprekend.
De samenleving wordt binnen dit perspectief opgevat als een arena van ongelijkheid,
die conflicten en verandering veroorzaakt. Ze zijn zich ervan bewust dat een sociaal
patroon voor de ene positief en voor de ander negatief kan zijn.
De samenleving bestaat uit klasse, sekse en ras gebaseerde sociale ongelijkheden.
Het functioneren van de samenleving komt sommige categorieën ten goede, en
andere ten slechte.
Sociaal handelen komt voort uit de strijd om posities, macht en bezit.
Niet het individu moet veranderen, maar ontwikkelingen die leiden tot ongelijke
maatschappelijke structuren zoals het kapitalisme, digitalisering etc.
, Symbolisch interactionisme
Perspectief waarin de samenleving wordt opgevat als het resultaat van de interacties
tussen indviduen. We leven in een wereld van symbolen, we geven aan vrijwel alles
een betekenis.
De samenleving is een continu proces van menselijke interacties.
De werkelijkheid die mensen ervaren is verschillend en verandert voortdurend.
Menselijke interacties zijn de oorzaak én de oplossing van het probleem.
Grondleggers: Max Weber, Mead, Goffman
Sekse: biologische kenmerken
- transgender, hetero, homo
Gender: sociaal-culturele kenmerken. Verwijst naar gedrag, de macht en privileges die in een
samenleving aan het vrouw en man gekoppeld zijn.
- Biologisch is aangeboren; seksuele aantrekkingskracht, behoefte aan voortplanting etc.
Deze kun je onderscheiden in primaire (genitaliën/geslachtsdelen) en secundaire
(andere lichaamsdelen die verschillen per geslacht) geslachtskenmerken.
- Maatschappelijk komt voort uit omgangsnormen; gebruiken en opvattingen wat
geaccepteerd, sexy, gezond is etc.
Matriachaat: sociale organisatievorm waarin mannen door vrouwen gedomineerd worden.
Patriarchaat: sociale organisatievorm waarin vrouwen door mannen gedomineerd worden.
Seksisme: de overtuiging dat de ene sekse van nature superieur is aan de andere.
Homofobie: onbehagen over persoonlijke contacten met homoseksuelen.
Queer-theorie: onze samenleving wordt gekenmerkt door heteroseksisme, waarmee de seksuele
geaardheid bevooroordeeld wordt.
