Hoofdstuk 1
Bij sociologie is er altijd sprake van een wisselwerking tussen het individu en sociale context.
Wetenschappelijk onderzoek naar de samenleving/ de beweegredenen van mensen.
Positieve effecten van sociologie (het verwerven van sociologische verbeeldingskracht):
1. Wat klopt wel of niet in het alledaags denken? > ontwikkeld meer verklaringen omdat je van
bovenaf kijkt. Je plaatst dingen minder snel in hokjes.
2. Betere kijk op mogelijkheden. > meerdere manieren ontwikkelen om een probleem op te
lossen.
3. Inzicht in eigen rol.
4. Helpt bij hedendaagse wereld van (super)diversiteit.
De samenleving waar men een deel van uitmaakt beïnvloedt zijn denken, voelen en handelen. Als de
samenleving verandert, vraagt dat om een aanpassing van een individu. Zichzelf veranderen levert
een bijdrage aan maatschappelijke ontwikkeling.
Samenleving = mensen, scholen, instituten om je heen.
Marginaliteit = de mate waarin je je geen onderdeel voelt van de samenleving, van het geheel.
Diversiteit heeft hier mee te maken – je voelt je anders dan de rest. ‘Witte privileges’
hebben hiermee ook te maken.
Sociologische verbeeldingskracht is van bovenaf kijken of het probleem ontstaat door het toe doen
van buitenaf (buitenlandse achternaam oid.) = extrenaliseren, of het depolitiseren, waarbij het
simpelweg komt omdat je cv bijvoorbeeld niet volledig genoeg is.
Private troubles = privé problemen.
Public issues = als het probleem niet meer voor 1 persoon geldt, maar voor een grote groep
mensen; maatschappelijk probleem.
, Sociale werkelijkheid = is het resultaat van menselijk (sociaal) handelen. Dit veranderd voortdurend ,
en valt onder andere ook in het kader van overheidsbeleid.
Modernisering is een sociale veranderingsproces welke ingezet was door de industriële revolutie.
4 kenmerken van de modernisering:
1. Verdwijnen kleine traditionele gemeenschappen.
2. Individuele keuzemogelijkheid.
3. Grote sociale diversiteit.
4. Oriëntatie op toekomst en tijdbewustzijn.
Tönnies
Gemeinschaft = traditioneel Gesellschaft = modern
Groepsbelang Individuele vrijheid
Positie in de groep Gelijkheid
Traditie in ere houden Persoonlijke mening, ontplooiing en
verantwoordelijkheid
Groep bij elkaar houden Eigen belang
Saamhorigheid Schuld
Schaamte / eer
(Mechanische solidariteit) (Organische solidariteit)
Gedeelde waarden Steun uit eigen belang
Kleine groepen Nationale staat
Tönnies vindt dat industrialisering, urbanisatie en commercialisering (moderne samenleving)
kan leiden tot verzwakking van affectieve bindingen (solidariteit).
Durkheim zegt dat kan uiteindelijk leiden tot anomie (vervreemding). Het individu krijgt te
weinig collectieve waarden en gedeelde normen om zich een geheel te vormen.
Letterlijke betekenis: een situatie waarin een samenleving het individu weinig morele
richtlijnen te bieden heeft.
Ook werd voor Durkheim de modernisering gekenmerkt door een toenemende arbeids-
verdeling. In een traditionele samenleving verrichten alle leden min of meer dezelfde
werkzaamheden, in een moderne hebben mensen zeer gespecialiseerde rollen.
Weber zegt dat steeds meer aspecten van sociaal leven wordt onderworpen aan berekening
en beredenering.
- Economisch: productieproces
- Politiek en bestuur: bureaucratische organisaties en rechtsstelsels
- Onderwijs: gebaseerd op wetenschappelijke kennis
- Religie: ont-tovering van de wereld (nu er meer te verklaren is, geloven steeds minder
mensen in God).
Karl Marx bekritiseert de kapitalistische verhoudingen (bourgeoisie en proletariaat).
Moderne samenleving is een klassensamenleving waar macht en uitbuiting de dienst
uitmaken. Sociale conflicten zijn onvermijdelijk.
Bij sociologie is er altijd sprake van een wisselwerking tussen het individu en sociale context.
Wetenschappelijk onderzoek naar de samenleving/ de beweegredenen van mensen.
Positieve effecten van sociologie (het verwerven van sociologische verbeeldingskracht):
1. Wat klopt wel of niet in het alledaags denken? > ontwikkeld meer verklaringen omdat je van
bovenaf kijkt. Je plaatst dingen minder snel in hokjes.
2. Betere kijk op mogelijkheden. > meerdere manieren ontwikkelen om een probleem op te
lossen.
3. Inzicht in eigen rol.
4. Helpt bij hedendaagse wereld van (super)diversiteit.
De samenleving waar men een deel van uitmaakt beïnvloedt zijn denken, voelen en handelen. Als de
samenleving verandert, vraagt dat om een aanpassing van een individu. Zichzelf veranderen levert
een bijdrage aan maatschappelijke ontwikkeling.
Samenleving = mensen, scholen, instituten om je heen.
Marginaliteit = de mate waarin je je geen onderdeel voelt van de samenleving, van het geheel.
Diversiteit heeft hier mee te maken – je voelt je anders dan de rest. ‘Witte privileges’
hebben hiermee ook te maken.
Sociologische verbeeldingskracht is van bovenaf kijken of het probleem ontstaat door het toe doen
van buitenaf (buitenlandse achternaam oid.) = extrenaliseren, of het depolitiseren, waarbij het
simpelweg komt omdat je cv bijvoorbeeld niet volledig genoeg is.
Private troubles = privé problemen.
Public issues = als het probleem niet meer voor 1 persoon geldt, maar voor een grote groep
mensen; maatschappelijk probleem.
, Sociale werkelijkheid = is het resultaat van menselijk (sociaal) handelen. Dit veranderd voortdurend ,
en valt onder andere ook in het kader van overheidsbeleid.
Modernisering is een sociale veranderingsproces welke ingezet was door de industriële revolutie.
4 kenmerken van de modernisering:
1. Verdwijnen kleine traditionele gemeenschappen.
2. Individuele keuzemogelijkheid.
3. Grote sociale diversiteit.
4. Oriëntatie op toekomst en tijdbewustzijn.
Tönnies
Gemeinschaft = traditioneel Gesellschaft = modern
Groepsbelang Individuele vrijheid
Positie in de groep Gelijkheid
Traditie in ere houden Persoonlijke mening, ontplooiing en
verantwoordelijkheid
Groep bij elkaar houden Eigen belang
Saamhorigheid Schuld
Schaamte / eer
(Mechanische solidariteit) (Organische solidariteit)
Gedeelde waarden Steun uit eigen belang
Kleine groepen Nationale staat
Tönnies vindt dat industrialisering, urbanisatie en commercialisering (moderne samenleving)
kan leiden tot verzwakking van affectieve bindingen (solidariteit).
Durkheim zegt dat kan uiteindelijk leiden tot anomie (vervreemding). Het individu krijgt te
weinig collectieve waarden en gedeelde normen om zich een geheel te vormen.
Letterlijke betekenis: een situatie waarin een samenleving het individu weinig morele
richtlijnen te bieden heeft.
Ook werd voor Durkheim de modernisering gekenmerkt door een toenemende arbeids-
verdeling. In een traditionele samenleving verrichten alle leden min of meer dezelfde
werkzaamheden, in een moderne hebben mensen zeer gespecialiseerde rollen.
Weber zegt dat steeds meer aspecten van sociaal leven wordt onderworpen aan berekening
en beredenering.
- Economisch: productieproces
- Politiek en bestuur: bureaucratische organisaties en rechtsstelsels
- Onderwijs: gebaseerd op wetenschappelijke kennis
- Religie: ont-tovering van de wereld (nu er meer te verklaren is, geloven steeds minder
mensen in God).
Karl Marx bekritiseert de kapitalistische verhoudingen (bourgeoisie en proletariaat).
Moderne samenleving is een klassensamenleving waar macht en uitbuiting de dienst
uitmaken. Sociale conflicten zijn onvermijdelijk.
